Hướng tới nền kinh tế tuần hoàn: Đẩy mạnh sản xuất và tiêu dùng bền vững
Sản xuất và tiêu dùng bền vững có vai trò quan trọng trong đời sống, nhằm phát triển kinh tế hiệu quả, bảo vệ môi trường, xóa đói giảm nghèo và tái cơ cấu nền kinh tế
Sản xuất và tiêu dùng bền vững là một trong những mục tiêu quan trọng trong 17 mục tiêu thiên niên kỷ về phát triển bền vững của Liên hợp quốc. Để đạt được mục tiêu này, Việt Nam đã đưa sản xuất và tiêu dùng bền vững vào kế hoạch quốc gia thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ phát triển bền vững tại Việt Nam. Chương trình hành động quốc gia về Sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2016-2020 đã được phê duyệt bởi Thủ tướng Chính phủ năm 2016 và Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021-2030 được phê duyệt bởi Quyết định số 889/QĐ-TTg ngày 24/6/2020.
Từ năm 2016 đến nay, Bộ Công Thương đã triển khai kế hoạch hàng năm để thực hiện Chương trình hành động quốc gia, bao gồm hỗ trợ các tỉnh xây dựng kế hoạch thực hiện, xây dựng các định mức tiêu hao nguyên vật liệu trong sản xuất, xây dựng các hướng dẫn kỹ thuật về thiết kế bao bì và sản phẩm để tuần hoàn nguyên liệu, xây dựng các mô hình và hướng dẫn kỹ thuật về sản xuất và tiêu dùng bền vững, xây dựng và hướng dẫn các mô hình kinh tế tuần hoàn, cũng như tuyên truyền, phổ biến và nâng cao năng lực về sản xuất và tiêu dùng bền vững.
Sản xuất và tiêu dùng bền vững đóng vai trò quan trọng trong đời sống, nhằm phát triển kinh tế hiệu quả, bảo vệ môi trường, xóa đói giảm nghèo và tái cơ cấu nền kinh tế. Đẩy mạnh sản xuất và tiêu dùng bền vững cũng góp phần thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững. Do đó, cần triển khai các hoạt động sản xuất và tiêu dùng bền vững đồng bộ, tập trung vào các hành động có tính đột phá, bổ sung và gắn kết các nội dung vào các chương trình liên quan hiện có.
Năm 2022, để đạt được hiệu quả cao nhất trong triển khai Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững, Bộ Công Thương đã ban hành Quy chế hoạt động của Chương trình nhằm đảm bảo sự thống nhất trong quá trình triển khai từ Trung ương đến địa phương.
Bộ Công Thương đã tập trung thực hiện các nhiệm vụ và dự án trong danh mục nhiệm vụ năm 2022 nhằm đạt được các mục tiêu về sản xuất và tiêu dùng bền vững, bao gồm rà soát, bổ sung, xây dựng và hoàn thiện chính sách về sản xuất và tiêu dùng bền vững. Các hoạt động trong danh mục nhiệm vụ bao gồm xây dựng định mức tiêu hao nguyên liệu, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên, phát triển nhiên liệu và vật liệu tái tạo, sản xuất sản phẩm thân thiện môi trường, và phát triển hệ thống phân phối, tiêu dùng, xuất nhập khẩu bền vững. Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn và tập trung vào truyền thông để nâng cao nhận thức của cộng đồng về sản xuất và tiêu dùng bền vững.
Năm 2023, Bộ Công Thương tiếp tục phối hợp với các cơ quan ban ngành và địa phương để triển khai các hoạt động sản xuất và tiêu dùng bền vững nhằm thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam. Hội nghị toàn quốc về Sản xuất và Tiêu dùng bền vững năm 2023 sẽ có sự tham gia của đại diện các Bộ, ngành liên quan, Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Trung tâm Khuyến công, Trung tâm Tiết kiệm năng lượng, các đơn vị, các tổ chức, cá nhân quan tâm đến hoạt động sản xuất sạch hơn, sản xuất và tiêu dùng bền vững.
Tại Hội nghị toàn quốc về Sản xuất và Tiêu dùng bền vững năm 2023 do Bộ Công thương tổ chức với mục đích tổng kết hoạt động năm 2022 và định hướng các hoạt động trong Chương trình hành động quốc gia về Sản xuất và Tiêu dùng bền vững cho những năm tiếp theo, Sở Công Thương Hà Nội đã chia sẻ kinh nghiệm triển khai các hoạt động sản xuất và tiêu dùng bền vững trên địa bàn thành phố, bao gồm việc đẩy mạnh truyền thông và xây dựng mạng lưới liên kết hợp tác sản xuất và tiêu dùng bền vững theo các ngành, cũng như hỗ trợ kỹ thuật đánh giá sản xuất sạch hơn cho các cơ sở sản xuất trong lĩnh vực công thương.
Trong những năm tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục huy động các nguồn lực để hỗ trợ các đơn vị và doanh nghiệp triển khai các hoạt động về sản xuất và tiêu dùng bền vững. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, Chương trình còn nhiều khó khăn, đặc biệt là khó khăn về nguồn lực, do đó, Hội nghị này sẽ đề xuất các giải pháp và ý kiến để giải quyết các khó khăn trong huy động nguồn lực, giải quyết các khó khăn tại địa phương và doanh nghiệp, cũng như đề xuất các ý tưởng và nhiệm vụ để thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững trong những năm tiếp theo.
Sản xuất và tiêu dùng bền vững hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn đang trở thành xu hướng của các quốc gia, nhất là khi nguồn tài nguyên trên thế giới ngày càng cạn kiệt. Tại Việt Nam, kinh tế tuần hoàn đã được xác định là một trong những định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021-2030.
Chuyển dịch năng lượng, sử dụng năng lượng tiết kiệm và nâng cao hiệu quả của Chương trình Quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững (SCP) được coi là những trụ cột quan trọng mà Bộ Công Thương đang triển khai, nhằm góp phần hiện thực hóa mục tiêu Netzero vào năm 2050 theo cam kết của Chính phủ Việt Nam tại COP26 (khẳng định tại COP27).
Bảo An
