Đón đầu sự trưởng thành của người tiêu dùng Việt Nam trong năm 2023:Chiến lược nào cho doanh nghiệp?

Theo dõi KT&TD trên

Theo các chuyên gia, có tới 4 xu hướng chính đang phát triển ở người tiêu dùng Việt Nam, bao gồm: Ý thức rõ hơn về giá trị, ưu chuộng các nền tảng đa kênh hỗn hợp, ít trung thành hơn đối với thương hiệu và cửa hàng, và có mục đích cụ thể khi mua sắm. Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng cần có những chiến lược phù hợp để đáp ứng và tận dụng các xu hướng mới này, từ đó nâng cao độ cạnh tranh và tăng trưởng doanh thu.

Người tiêu dùng Việt Nam đang dần trở nên thông thái và đang thay đổi theo 4 xu hướng chính. Đầu tiên, họ có ý thức rõ hơn về giá trị của sản phẩm và dịch vụ, không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn đánh giá cao chất lượng và tính tiện ích. Thứ hai, người tiêu dùng ưa chuộng các nền tảng đa kênh hỗn hợp, từ truyền thông truyền thống đến kênh trực tuyến, để có trải nghiệm mua sắm toàn diện và tiện lợi. Thứ ba, họ ít trung thành hơn đối với thương hiệu và cửa hàng, thường xuyên tìm kiếm và so sánh sản phẩm từ nhiều nguồn khác nhau. Cuối cùng, người tiêu dùng Việt Nam hiện nay có mục đích cụ thể khi mua sắm, từ nhu cầu sử dụng hàng ngày đến mong muốn thể hiện cá tính và phong cách riêng.

Trước thực tế này, McKinsey & Company đề xuất 4 yếu tố để các doanh nghiệp Việt Nam điều chỉnh mô hình tăng trưởng:

Trước tình hình thị trường hiện nay, McKinsey & Company đã đưa ra 4 yếu tố quan trọng giúp các doanh nghiệp Việt Nam thích nghi với mô hình tăng trưởng mới:

Thứ nhất, cần thống nhất danh mục hàng hóa và kênh phân phối sao cho phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng về giá cả và chất lượng. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải có các sản phẩm và dịch vụ đa dạng hơn, cùng với việc thử nghiệm các hình thức bán lẻ mới như cửa hàng giảm giá và các chương trình khuyến mại như chương trình khách hàng thân thiết và hoàn tiền.

Thứ hai, cần phát triển các sản phẩm và dịch vụ cao cấp để đáp ứng nhu cầu của phân khúc thu nhập cao (Affluent), đặc biệt là thế hệ trẻ sẵn sàng chi tiền. Điều này cũng đòi hỏi các doanh nghiệp phải tăng tốc đổi mới sáng tạo để mở rộng danh mục sản phẩm và khai thác các nhu cầu tinh tế hơn. Đây cũng là cơ hội để nhiều nhãn hàng cao cấp gia nhập thị trường Việt Nam.

Thứ ba, cần mở rộng phân phối sang các tỉnh thành nhỏ hơn. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải mở rộng phân phối hàng hóa và các mô hình tiếp cận thị trường, đồng thời khai thác mạng lưới bán lẻ tuy đang trong quá trình hợp nhất nhưng vẫn còn phân tán. Đối với nhà sản xuất hàng tiêu dùng nhanh (FMCG), điều này đồng nghĩa với việc tiếp tục thúc đẩy phân phối qua thương mại truyền thống và tăng cường đàm phán các điều khoản có lợi với các chuỗi bán lẻ toàn quốc đang mở rộng.

Và cuối cùng, cần tạo ra ý nghĩa cho sản phẩm tiêu dùng. Người tiêu dùng ngày càng tìm kiếm các sản phẩm lành mạnh và có ý nghĩa, ví dụ như thực phẩm, đồ uống và thực phẩm bổ sung có thành phần hữu cơ. Mua sắm các nhãn hàng địa phương hoặc được coi là thương hiệu địa phương cũng có thể đáp ứng mong muốn này của người tiêu dùng, và các doanh nghiệp trong nước đang chiếm thị phần đáng kể. Phát triển những loại sản phẩm này có thể giúp đẩy mạnh tăng trưởng.

Theo McKinsey & Company, các nhà sản xuất hàng tiêu dùng cần tập trung vào các yếu tố mới như sau:

1. Sáng tạo trong việc bản địa hóa sản phẩm quốc tế: Thương hiệu trong nước hoặc được xem là trong nước có kết quả kinh doanh tốt hơn, bởi người tiêu dùng Việt Nam thường tự hào về sản phẩm của đất nước mình. Do đó, các doanh nghiệp có thể bản địa hóa các xu hướng đổi mới sáng tạo từ khắp nơi trên thế giới, dựa trên các phân khúc khách hàng và ngân sách cụ thể, bằng cách chiến lược hóa các SKU nổi bật trong không gian trưng bày hạn chế.

2. Tối đa hóa tăng trưởng doanh thu: Chìa khóa là tối ưu hóa cả giá cả và "cao cấp hóa", bởi 80% tăng trưởng doanh thu đến từ những người tiêu dùng có khả năng chi tiêu nhiều hơn. Do đó, các nhà sản xuất hàng tiêu dùng cần phát triển các năng lực phân tích, như tự động hóa một số quyết định về giá cả và khuyến mại dựa trên dữ liệu thị trường thực tế, sau đó tùy chỉnh danh mục sản phẩm cho từng loại hình cửa hàng hoặc khu vực để tối đa hóa lợi nhuận từ các khoản đầu tư khuyến mại.

3. Tiết kiệm để đầu tư vào lĩnh vực chi tiêu: Trong bối cảnh lạm phát, cạnh tranh trở nên quan trọng hơn bao giờ hết và đòi hỏi sự kiên trì bền bỉ. Các doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng cần tiết kiệm chi phí từ nhiều khía cạnh khác nhau của tổ chức, từ chuỗi cung ứng đến nhân sự, marketing và chi phí khuyến mại, để đầu tư vào lĩnh vực chi tiêu phù hợp.

Để thực hiện thành công các chương trình trên mà không ảnh hưởng đến sứ mệnh cốt lõi của doanh nghiệp, cần phát triển các kỹ năng mới và kiểm soát chuyển giá trị cho các khoản đầu tư phù hợp. Điều chỉnh mô hình hoạt động để cân bằng giữa tự chủ và kỷ luật cũng rất quan trọng, giúp các tổ chức tạo ra sản phẩm đột phá và phân bổ nguồn lực hiệu quả.

Các doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng cần định hình lại và đổi mới các vai trò trong hoạt động thương mại, đồng thời hỗ trợ hơn nữa về kỹ thuật số và phân tích, và đảm bảo đội ngũ làm việc tại các khu vực hoặc trên các kênh có quyền tự chủ cần thiết trở nên linh hoạt và nhanh gọn hơn. Ngoài ra, việc cải tiến mô hình kinh doanh cũng rất quan trọng để đẩy mạnh tăng trưởng, và các doanh nghiệp có thể đầu tư vào phát triển năng lực mạng lưới truyền thông hoặc hệ sinh thái sốđể tăng cường khả năng tiếp cận đến khách hàng và tăng tính linh hoạt trong hoạt động kinh doanh.

Ngoài các yếu tố trên, các doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng cũng cần đảm bảo chất lượng sản phẩm và dịch vụ tốt nhất để duy trì và phát triển thị phần. Việc tạo ra các sản phẩm độc đáo, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng và có giá trị cao là chìa khóa để tăng trưởng doanh thu và mở rộng thị trường.

Để thành công trong môi trường kinh doanh cạnh tranh hiện nay, các doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng cần tập trung vào sự đổi mới và hiệu quả trong hoạt động kinh doanh, tối đa hóa tăng trưởng doanh thu, tiết kiệm chi phí và đảm bảo chất lượng sản phẩm và dịch vụ.

Bảo Anh