Đồ uống Việt vươn tầm quốc tế: Cơ hội nào cho doanh nghiệp nội?

Theo dõi KT&TD trên

Từ những ly cà phê đậm đà hương vị Việt Nam đến những thương hiệu trà sữa hiện đại, sản phẩm đồ uống "made in Vietnam" không chỉ chinh phục thị trường trong nước mà còn tạo được dấu ấn tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, để thực sự bứt phá và chiếm lĩnh thị trường quốc tế, các doanh nghiệp Việt cần nắm bắt những cơ hội then chốt và vượt qua những thách thức không hề nhỏ.

Ngành đồ uống Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong việc mở rộng thị trường xuất khẩu. Cà phê Việt Nam từ lâu đã được công nhận là một trong những loại cà phê chất lượng cao trên thế giới, với sản lượng xuất khẩu đứng thứ hai toàn cầu. Điều này tạo nên nền tảng vững chắc cho các thương hiệu đồ uống cà phê Việt Nam như Trung Nguyên, King Coffee hay Highlands Coffee trong việc mở rộng ra các thị trường khu vực và quốc tế.

Bên cạnh cà phê truyền thống, những năm gần đây chứng kiến sự bùng nổ của các thương hiệu trà sữa và đồ uống hiện đại. Các chuỗi như Gong Cha, Toco Toco, và đặc biệt là TocoToco đã thành công trong việc xuất khẩu mô hình kinh doanh và sản phẩm ra nhiều quốc gia trong khu vực Đông Nam Á. Sự thành công này không chỉ dựa trên hương vị độc đáo mà còn nhờ vào khả năng thích ứng với văn hóa địa phương và xu hướng tiêu dùng của từng thị trường.

Thực tế cho thấy, người tiêu dùng quốc tế ngày càng quan tâm đến những sản phẩm mang tính tự nhiên, có nguồn gốc rõ ràng và giá trị dinh dưỡng cao. Điều này tạo ra lợi thế cạnh tranh đáng kể cho các sản phẩm đồ uống Việt Nam, vốn được chế biến từ những nguyên liệu tự nhiên như cà phê Robusta, trà xanh, hay các loại trái cây nhiệt đới đặc trưng của vùng khí hậu Việt Nam.

Xu hướng tiêu dùng toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng tìm kiếm những trải nghiệm ẩm thực mới lạ và độc đáo. Người tiêu dùng, đặc biệt là thế hệ trẻ, không còn hài lòng với những sản phẩm đồ uống truyền thống mà luôn khao khát khám phá những hương vị mới từ các nền văn hóa khác nhau. Đây chính là cơ hội tuyệt vời để các doanh nghiệp Việt Nam giới thiệu những sản phẩm đồ uống mang đậm bản sắc văn hóa Việt như cà phê sữa đá, trà đá chanh, hay những loại nước ép trái cây nhiệt đới.

Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và các nền tảng số đã xóa bỏ nhiều rào cản địa lý trước đây. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa giờ đây có thể dễ dàng tiếp cận khách hàng quốc tế thông qua các sàn thương mại điện tử như Amazon, Alibaba hay các nền tảng chuyên biệt khác. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với những sản phẩm đồ uống đóng gói, có thể vận chuyển xa mà vẫn giữ được chất lượng như cà phê rang xay, trà túi lọc, hay các loại syrup pha chế.

Các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã và đang ký kết, từ CPTPP đến EVFTA, đã mở ra những cơ hội xuất khẩu với thuế suất ưu đãi. Điều này giúp các sản phẩm đồ uống Việt Nam có thể cạnh tranh về giá cả với các sản phẩm từ những quốc gia khác, tạo lợi thế đáng kể trong việc thâm nhập các thị trường khó tính như Châu Âu, Nhật Bản hay Australia.

Cộng đồng người Việt Nam tại hải ngoại, với hơn 4 triệu người sinh sống tại các quốc gia khác nhau, cũng là một thị trường tiềm năng lớn. Họ không chỉ là những khách hàng trung thành mà còn có thể trở thành những đại sứ thương hiệu tự nhiên, giúp giới thiệu sản phẩm đồ uống Việt Nam đến bạn bè và cộng đồng địa phương.

Việc tiến ra thị trường quốc tế đồng nghĩa với việc phải đối mặt với những tiêu chuẩn chất lượng và an toàn thực phẩm vô cùng khắt khe. Mỗi quốc gia đều có những quy định riêng về thành phần, bao bì, nhãn mác và quy trình sản xuất. Các doanh nghiệp Việt Nam cần đầu tư đáng kể vào việc nâng cấp dây chuyền sản xuất, áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như ISO, HACCP hay các chứng nhận hữu cơ để đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Cạnh tranh gay gắt từ các thương hiệu quốc tế đã có thâm niên lâu năm trên thị trường cũng là một thách thức lớn. Những tập đoàn như Coca-Cola, PepsiCo hay Starbucks có nguồn lực tài chính khổng lồ, hệ thống phân phối rộng khắp và thương hiệu được công nhận toàn cầu. Để cạnh tranh với họ, các doanh nghiệp Việt Nam cần tìm ra những điểm khác biệt độc đáo và xây dựng chiến lược marketing sáng tạo.

Rào cản văn hóa và sở thích tiêu dùng cũng không thể xem nhẹ. Những gì được yêu thích tại Việt Nam có thể không phù hợp với khẩu vị của người tiêu dùng nước ngoài. Ví dụ, cà phê đen đậm đà của Việt Nam có thể quá mạnh đối với người châu Âu, trong khi đó trà sữa ngọt có thể không được ưa chuộng tại những quốc gia có xu hướng ăn ít đường.

Để thành công trên thị trường quốc tế, các doanh nghiệp Việt Nam cần đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu thị trường. Hiểu rõ văn hóa, thói quen tiêu dùng, và xu hướng của từng thị trường mục tiêu là yếu tố then chốt quyết định thành bại. Điều này có thể đòi hỏi việc điều chỉnh công thức, thay đổi bao bì, hay thậm chí phát triển những sản phẩm hoàn toàn mới để phù hợp với từng khu vực.

Xây dựng thương hiệu mạnh với câu chuyện hấp dẫn về nguồn gốc và giá trị văn hóa Việt Nam là một trong những cách hiệu quả nhất để tạo sự khác biệt. Người tiêu dùng hiện đại không chỉ mua sản phẩm mà còn mua câu chuyện đằng sau sản phẩm đó. Một ly cà phê Việt Nam không chỉ là đồ uống mà còn là trải nghiệm văn hóa, là câu chuyện về những người nông dân trên cao nguyên, về truyền thống rang xay truyền thừa qua nhiều thế hệ.

Việc hợp tác với các đối tác địa phương, từ nhà phân phối đến các chuỗi bán lẻ, sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường một cách hiệu quả hơn. Những đối tác này không chỉ có hiểu biết sâu sắc về thị trường địa phương mà còn có sẵn hệ thống phân phối và mối quan hệ với khách hàng.

Đầu tư vào công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng là yếu tố không thể thiếu. Từ việc áp dụng công nghệ blockchain để truy xuất nguồn gốc sản phẩm, đến việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để tối ưu hóa hương vị và quy trình sản xuất, công nghệ có thể giúp các doanh nghiệp Việt Nam tạo ra những lợi thế cạnh tranh bền vững.

Với những lợi thế tự nhiên về nguyên liệu, sự sáng tạo trong chế biến và tinh thần doanh nghiệp năng động, ngành đồ uống Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một trong những ngành xuất khẩu mũi nhọn của đất nước. Thành công của những thương hiệu tiên phong đã chứng minh rằng sản phẩm Việt Nam có thể chinh phục được khách hàng quốc tế khi được định vị và marketing một cách thông minh.

Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành hiện thực, các doanh nghiệp cần có tầm nhìn dài hạn, sự kiên trì và đầu tư bài bản vào chất lượng sản phẩm cũng như xây dựng thương hiệu. Chỉ khi đó, đồ uống Việt Nam mới thực sự có thể vươn tầm quốc tế và góp phần nâng cao vị thế của thương hiệu Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Hành trình chinh phục thị trường quốc tế của ngành đồ uống Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn khởi đầu, nhưng những tín hiệu tích cực cho thấy một tương lai đầy hứa hẹn. Với sự hỗ trợ từ chính phủ, sự đầu tư của các doanh nghiệp và tinh thần không ngừng đổi mới sáng tạo, ngành đồ uống Việt Nam có đủ tiềm năng để trở thành một câu chuyện thành công trên trường quốc tế.

Hoàng Nguyễn