Chống hàng giả, hàng nhái trên sàn TMĐT: Cần quyết liệt hơn nữa
Thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang phát triển với tốc độ chóng mặt, mở ra nhiều cơ hội kinh doanh và tiêu dùng mới cho người dân.
Tuy nhiên, song hành với sự phát triển đó là tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng tràn lan trên các sàn thương mại điện tử (TMĐT), gây thiệt hại không nhỏ cho người tiêu dùng, doanh nghiệp chân chính và cả nền kinh tế.
Theo số liệu thống kê, trong năm qua đã phát hiện và xử lý hàng nghìn vụ vi phạm liên quan đến hàng giả, hàng nhái trên môi trường trực tuyến. Điều đáng lo ngại là các đối tượng vi phạm ngày càng tinh vi trong cách thức hoạt động, từ việc sử dụng công nghệ cao để làm giả tem nhãn, bao bì sản phẩm đến việc tạo ra các tài khoản ảo để kinh doanh trên các sàn TMĐT.
Thực trạng hàng giả, hàng nhái trên sàn TMĐT đã và đang gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Người tiêu dùng là đối tượng chịu thiệt hại trực tiếp khi mua phải hàng kém chất lượng, không đảm bảo an toàn sức khỏe. Các doanh nghiệp sản xuất chân chính phải đối mặt với sự cạnh tranh không lành mạnh, thương hiệu bị xâm hại, doanh thu sụt giảm. Đồng thời, nền kinh tế cũng bị ảnh hưởng do thất thu thuế và môi trường kinh doanh bị xáo trộn.
Mặc dù các cơ quan chức năng đã có nhiều nỗ lực trong việc ngăn chặn tình trạng này, nhưng dường như vẫn chưa đủ mạnh để tạo ra sự chuyển biến rõ rệt. Các biện pháp xử phạt hiện tại vẫn còn nhẹ so với lợi nhuận mà các đối tượng vi phạm thu được. Quy trình xử lý vi phạm còn phức tạp, kéo dài, trong khi các đối tượng có thể dễ dàng tạo ra tài khoản mới để tiếp tục hoạt động sau khi bị phát hiện.
Về phía các sàn TMĐT, mặc dù đã có những chính sách và biện pháp kiểm soát, nhưng hiệu quả vẫn chưa cao. Việc rà soát, kiểm tra hàng hóa trước khi đưa lên sàn còn hạn chế. Nhiều sàn TMĐT vẫn chưa đầu tư đúng mức cho công tác chống hàng giả, hàng nhái, thậm chí có trường hợp còn thiếu trách nhiệm trong việc phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý vi phạm.
Để giải quyết tình trạng này, cần có sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa từ tất cả các bên liên quan. Trước hết, cần có sự đổi mới mạnh mẽ trong hệ thống pháp luật, tăng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm, đồng thời đơn giản hóa quy trình xử lý để tăng tính răn đe. Các cơ quan chức năng cần được trang bị đầy đủ nguồn lực, công nghệ hiện đại để có thể phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm trên môi trường trực tuyến.
Đối với các sàn TMĐT, cần nâng cao trách nhiệm trong việc kiểm soát hàng hóa, xây dựng các tiêu chí rõ ràng trong việc cho phép người bán tham gia vào sàn. Đồng thời, cần đầu tư vào công nghệ, như trí tuệ nhân tạo, để tự động phát hiện và ngăn chặn các sản phẩm có dấu hiệu giả mạo. Việc thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng cũng là điều cần thiết để nhanh chóng xử lý các trường hợp vi phạm.
Không thể không nhắc đến vai trò của người tiêu dùng trong cuộc chiến này. Người tiêu dùng cần nâng cao ý thức, cảnh giác hơn khi mua sắm trực tuyến, biết cách nhận biết hàng thật, hàng giả và tích cực tố giác các trường hợp vi phạm. Các chương trình giáo dục, truyền thông cần được đẩy mạnh để nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của hàng giả, hàng nhái.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp sản xuất cũng cần chủ động bảo vệ thương hiệu của mình bằng cách ứng dụng công nghệ trong việc xác thực sản phẩm, như tem điện tử, mã QR, để người tiêu dùng có thể dễ dàng kiểm tra nguồn gốc sản phẩm. Việc thường xuyên kiểm tra, giám sát thị trường để phát hiện các sản phẩm giả mạo cũng là điều cần thiết.
Cuộc chiến chống hàng giả, hàng nhái trên sàn TMĐT là một cuộc chiến lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và quyết tâm từ tất cả các bên. Chỉ khi có sự phối hợp đồng bộ và quyết liệt hơn nữa giữa cơ quan quản lý nhà nước, sàn TMĐT, doanh nghiệp và người tiêu dùng, chúng ta mới có thể từng bước đẩy lùi tình trạng này, tạo ra một môi trường thương mại điện tử lành mạnh, minh bạch và đáng tin cậy.
Việc xây dựng niềm tin trong thương mại điện tử là yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững của ngành này. Khi người tiêu dùng có thể an tâm khi mua sắm trực tuyến, khi các doanh nghiệp chân chính được bảo vệ quyền lợi, khi môi trường kinh doanh trở nên công bằng và lành mạnh, chỉ khi đó, tiềm năng thực sự của thương mại điện tử mới có thể được phát huy tối đa, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Tiến Hoàng
