Các thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam sau 5 tháng

Theo dõi KT&TD trên

Theo Bộ Công Thương, kim ngạch xuất nhập khẩu tháng 5 phục hồi tích cực, tăng khá so với tháng trước (tăng 5,3%, tương đương 55,86 tỷ USD) nhưng giảm 12,3% so với cùng kỳ năm trước . Tính chung 5 tháng đầu năm 2023, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước đạt 262,54 tỷ USD, giảm 14,7% so với cùng kỳ năm trước.

Cụ thể, hoạt động xuất khẩu hàng hóa tháng 5 phục hồi tích cực với kim xuất khẩu ước đạt 29,05 tỷ USD, tăng 4,3% so với tháng trước. Lũy kế 5 tháng đầu năm 2023, kim xuất khẩu đạt 136,17 tỷ USD, giảm 11,6% so với cùng kỳ năm trước.

Về thị trường xuất khẩu hàng hóa 5 tháng đầu năm 2023, nhìn chung, các ngành hàng đều gặp khó khăn về thị trường xuất khẩu do tổng cầu trên thế giới giảm, nhất là phản đối hàng hóa tiêu dùng không thiết yếu, làm vậy kim giảm xuất khẩu trong tháng 5 đầu năm 2023 của nước ta sang hầu hết các thị trường chủ lực đều giảm, tuy nhiên mức độ tác động đến xuất khẩu từng ngành hàng có sự khác nhau.

Những ngành hàng như Ôm may, da giày, gỗ, thủy sản với thị trường xuất khẩu chính là Mỹ, EU... có xu hướng giảm nhiều nhất. Các ngành hàng như cao su, gạo, rau quả, hạt điều... với thị trường xuất khẩu chính là châu Á ít chịu tác động hơn. Đồng thời, một số ngành hàng xuất khẩu như thủy sản, gỗ và sản phẩm gỗ, sắt thép, sản phẩm nhựa đang phải đối mặt với các áp lực về điều tra phòng vệ thương mại. Vấn đề chi phí nguyên liệu đầu tư vào tăng ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu... cũng tạo ra những khó khăn về thị trường xuất khẩu.

Về các thị trường cụ thể, Hoa Kỳ vẫn là thị trường lớn nhất của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2023 khi chiếm 26% tổng kim loại xuất khẩu cả nước. Việc FED duy trì tăng lãi suất trong thời gian dài đã đạt được kết quả tốt nhất được xác định trong ứng phó với việc sử dụng tăng cao.

Tuy nhiên, chi tiêu dùng có dấu hiệu suy giảm tốc độ và được dự báo có thể tiếp tục suy yếu hơn trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp phát triển sản xuất, cắt giảm lao động và cảnh báo về Suy thoái kinh tế gần đây; Tỷ lệ tiết kiệm điện năng tăng cao hơn, đánh dấu hiệu cho thấy người dân đang ngày càng thận trọng hơn trong việc sử dụng... đã ảnh hưởng đến xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này. Như vậy, nhu cầu nhập khẩu của thị trường này đối với hàng hóa của Việt Nam tiếp tục giảm mạnh so với cùng kỳ, ước đạt 37 tỷ USD, giảm 19,5% (trong 4 tháng đầu năm giảm 21% so với cùng kỳ) kỳ).

Đơn cử, xuất khẩu thủy sản sang Hoa Kỳ suy giảm mạnh trong thời gian qua. Trong tháng 4/2023, xuất khẩu thủy sản sang Hoa Kỳ giảm đến 53%. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), tác động của lạm phát đối với thị trường Mỹ ngày càng lớn. Các gia đình Mỹ đã quá “ngại” với thực trạng giá thành sản phẩm quá cao. Giờ đây, người dân Mỹ đã tính đến việc cắt giảm chi tiêu của cả những mặt hàng giá trị thấp, họ mua ít hàng tạp hóa không thiết yếu hơn, mua số lượng lớn và các sản phẩm không có thương hiệu và tập trung vào các mặt hàng chủ lực. Một số người thậm chí còn mua và ăn ít hơn. Nhìn chung, người tiêu dùng chỉ chi tiêu cho những hàng hóa mà họ thực sự cần.

Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam, mặc dù thị trường này đã mở cửa biên giới từ ngày 01/08/2023 nhưng kinh tế Trung Quốc vẫn chưa phục hồi như kỳ vọng. Nền kinh tế nước này đối diện với nhiều chế độ khi xuất khẩu giảm tốc do nhu cầu toàn cầu suy giảm; lĩnh vực bất sản - trụ cột quan trọng của nền kinh tế Trung Quốc còn nhiều khó khăn; Tình trạng nghiệp vụ thất bại đã tác động trực tiếp đến nhu cầu tiêu dùng hàng hóa của người dân nước này… Trong khi đó, các tiêu chuẩn đối với hàng hóa nhập khẩu của Trung Quốc đặt ra ngày càng dày đặc.

Đây là những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến kim cửa khẩu xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc trong 5 tháng đầu năm 2023 đạt 19,8 tỷ USD, giảm 9,3% so với cùng kỳ (trong 4 tháng đầu năm giảm 7 ,9% so với cùng kỳ).

Đà giảm xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường EU đã có tín hiệu được cải thiện thiện chí khi chỉ số phát tại một số nền kinh tế lớn của khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã "hạ nhiệt". Cụ thể, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 5 giảm (tỷ lệ sử dụng phát trong tháng 5/2023 của Đức chỉ tăng 6,1% so với cùng kỳ; Pháp giảm còn 5,1% so với mức tăng 5) ,9% của tháng trước đó; Tây Ban Nha giảm còn 3,2%; Ý giảm còn 7,6%...). Do đó, xuất khẩu sang thị trường EU 5 tháng ước đạt 18,4 tỷ USD, giảm 6,5% so với cùng kỳ (so với 4 tháng đầu năm giảm 14,1%).

Kim triệt xuất khẩu sang các thị trường chính khác cũng tiếp tục giảm như: thị trường ASEAN đạt 13,9 tỷ USD, giảm 5,1%; Hàn Quốc đạt 9,5 tỷ USD, giảm 7,1%; Nhật Bản đạt 9,4 tỷ USD, tăng 0,4%.

Có thể thấy Bộ Công Thương đã đưa ra lượng chính xác đầu tiên về diễn biến của thị trường và đã thực hiện nhiều giải pháp để tập trung loại bỏ khó khăn. Theo đó, Bộ Công Thương xác định tập trung đổi mới và tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại hướng đến các thị trường mới, thị trường còn tiềm ẩn như Ấn Độ, châu Phi, Trung Đông và châu Mỹ La tinh, Đông Âu… và các thị trường ít bị ảnh hưởng bởi sử dụng và tăng trưởng khả quan (ASEAN). Quyết chiến đột phá vào các thị trường mới, nơi có các tầng lớp trung lưu gia tăng như các thị trường mới nổi E7 (Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Mêxico và Indonesia; thị trường Halal (Trung Đông, Malaysia) , Bru-nây...).

Bảo An