Bưởi Việt chinh phục thị trường quốc tế

Theo dõi KT&TD trên

Hành trình chinh phục bản đồ rau quả toàn cầu của trái bưởi Việt đang bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ nhất.

Những con số thống kê gần đây phác họa một bức tranh đầy khởi sắc của ngành bưởi Việt Nam. Chỉ trong quý I/2025, xuất khẩu bưởi mang về hơn 17,5 triệu USD, tăng tới 60,6% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng trưởng khiến nhiều người trong ngành phải ngạc nhiên. Với kết quả đó, bưởi chính thức lọt nhóm 10 mặt hàng quả và quả hạch có kim ngạch xuất khẩu cao nhất của Việt Nam, nâng thị phần từ 0,85% lên 1,5% chỉ trong vòng ba tháng.

Nhìn rộng hơn cả năm 2025, kim ngạch xuất khẩu bưởi đạt khoảng 72 triệu USD, đứng thứ 9 trong nhóm trái cây xuất khẩu chủ lực. Đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì sang năm 2026: chỉ riêng hai tháng đầu năm, kim ngạch đã đạt 13,8 triệu USD, tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm 2025.

Không phải ngẫu nhiên mà bưởi có được vị thế này. Việt Nam hiện đứng thứ hai thế giới về sản xuất bưởi, chỉ sau Trung Quốc, với khoảng 105.400 ha canh tác và sản lượng gần 905.000 tấn mỗi năm. Riêng Đồng bằng sông Cửu Long, vùng trọng điểm bưởi da xanh chiếm khoảng 32.000 ha với sản lượng xấp xỉ 370.000 tấn. Đây là nền tảng sản xuất vững chắc để ngành bưởi tự tin bước ra thế giới.

Liên tiếp "mở cửa" các thị trường khó tính

Câu chuyện thành công của bưởi Việt gắn liền với những nỗ lực đàm phán bền bỉ để mở cánh cửa vào các thị trường có tiêu chuẩn kiểm dịch nghiêm ngặt bậc nhất thế giới.

Mỹ và New Zealand là những thị trường tiên phong. Cuối năm 2022, sau hơn 5 năm đàm phán, bưởi da xanh trở thành loại trái cây thứ 7 của Việt Nam được phép nhập khẩu vào Mỹ. Cùng năm đó, bưởi cũng mở cửa vào New Zealand theo đường chính ngạch bước đột phá quan trọng giúp kim ngạch tăng mạnh trong các năm tiếp theo.

Hàn Quốc chính thức cấp phép nhập khẩu bưởi Việt Nam vào tháng 4/2024, sau hai năm đàm phán kỹ thuật căng thẳng. Đây là loại quả tươi thứ 3 của Việt Nam được phép vào thị trường 50 triệu dân này, sau thanh long và xoài. Yêu cầu kiểm dịch bao gồm đăng ký vùng trồng, xử lý hơi nóng và kiểm tra chặt chẽ từng lô hàng để kiểm soát các sinh vật gây hại. Với quy mô nhập khẩu trái cây hơn 2 tỷ USD/năm, Hàn Quốc mở ra dư địa rất lớn nếu doanh nghiệp Việt khai thác tốt các kênh phân phối.

Australia là thị trường mới nhất và cũng là cột mốc đáng tự hào nhất. Ngày 22/4/2026, lô bưởi tươi đầu tiên của Việt Nam — 940,5 kg bưởi da xanh Vĩnh Long — đã được vận chuyển bằng đường hàng không và hoàn tất thông quan ngay trong đêm, sau đó được giới thiệu tại Sydney Market. Để đạt được điều này, Việt Nam và Australia đã phải hoàn tất thỏa thuận kỹ thuật từ tháng 10/2025, vượt qua danh mục 19 đối tượng sinh vật gây hại cần kiểm soát, bao gồm rầy chổng cánh châu Á và ruồi đục quả phương Đông. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy năng lực đáp ứng tiêu chuẩn của một trong những thị trường khó tính hàng đầu thế giới.

Trung Quốc — thị trường tỷ dân sát vách — đang mở ra cơ hội mới nhất và được kỳ vọng là động lực tăng trưởng lớn nhất cho ngành bưởi trong những năm tới. Ngày 15/4/2025, Bộ Nông nghiệp Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã ký nghị định thư về kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi và chanh tươi xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Bưởi Việt có lợi thế logistics vượt trội: có thể thu hoạch trong ngày và giao hàng sang tỉnh Quảng Tây vào ngày hôm sau, đảm bảo độ tươi và giảm chi phí đáng kể so với các đối thủ từ Israel hay Đài Loan.

Tính đến nay, bưởi tươi Việt Nam đã có mặt tại 14 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm Mỹ, Canada, Hàn Quốc, Australia, New Zealand, Đức, Hà Lan, UAE, Hồng Kông và Na Uy.

Sức hút của bưởi Việt không chỉ đến từ giá cả cạnh tranh mà còn từ chất lượng vượt trội. Sự đa dạng giống là một lợi thế hiếm có: bưởi da xanh, bưởi năm roi, bưởi Diễn, bưởi đỏ Tân Lạc, bưởi Đoan Hùng — mỗi loại mang hương vị đặc trưng của từng vùng đất, tạo nên sự phong phú không nơi nào có được.

Năm 2023, trong chuyến thăm Việt Nam, hai cựu Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Mỹ đã trực tiếp thưởng thức bưởi Diễn và dành những lời khen nồng nhiệt. Thứ trưởng Alexis Taylor — quan chức phụ trách thương mại nông sản — bày tỏ sự ngạc nhiên và mong muốn được thấy loại bưởi này trên kệ siêu thị tại Mỹ.

Bên cạnh xuất khẩu trái tươi, tiềm năng chế biến cũng đang được mở rộng với các sản phẩm nước ép bưởi đóng chai, mứt bưởi và tinh dầu bưởi — những mặt hàng phù hợp với thị hiếu tiêu dùng tại Mỹ, châu Âu và châu Úc, đồng thời giúp nâng cao giá trị gia tăng cho ngành hàng.

Dư địa còn rất lớn — nhưng thách thức không nhỏ

Thị trường bưởi toàn cầu hiện có quy mô khoảng 9,67 tỷ USD và dự kiến đạt 13,54 tỷ USD vào năm 2032, với tốc độ tăng trưởng kép 4,3%/năm. Trong bức tranh đó, Việt Nam mới chỉ chiếm một phần nhỏ — dư địa tăng trưởng còn rất lớn.

Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, ngành bưởi cần vượt qua không ít thách thức. Sản xuất hiện vẫn còn manh mún, nhỏ lẻ. Chuỗi cung ứng phụ thuộc nhiều vào thương lái trung gian, khiến giá trị gia tăng bị chia sẻ. Công nghệ bảo quản và xử lý sau thu hoạch cần tiếp tục đầu tư để đáp ứng yêu cầu kiểm dịch ngày càng khắt khe của các thị trường phát triển.

Các chuyên gia khuyến nghị ngành cần tập trung phát triển vùng trồng đạt chuẩn GlobalGAP, mở rộng mã số vùng trồng xuất khẩu, xây dựng chuỗi liên kết bền vững từ nông dân đến doanh nghiệp, và đặc biệt chú trọng xây dựng thương hiệu — chuyển từ xuất khẩu thô sang xuất khẩu có nhãn hiệu, có bao bì chuyên nghiệp trên các sàn thương mại điện tử quốc tế.

Hành trình của bưởi Việt Nam — từ đặc sản vùng miền đến hiện diện trên kệ hàng ở Sydney, Seoul, New York — là minh chứng rõ ràng cho thấy nông sản Việt hoàn toàn có thể chinh phục những thị trường khó tính nhất thế giới khi có sự đầu tư bài bản và quyết tâm vươn ra biển lớn. Con đường phía trước còn dài, nhưng nền móng đã được đặt vững.

Hoàng Nguyễn