Bảo hiểm thất nghiệp: Giá trị kép vì người lao động

Theo dõi KT&TD trên

Chia sẻ khó khăn khi người lao động mất việc làm

Việc làm là nguồn thu nhập chủ yếu của phần lớn người lao động. Khi mất việc làm, bên cạnh những khó khăn về kinh tế, người lao động còn phải đối mặt với nhiều áp lực liên quan đến đời sống gia đình, chăm sóc sức khỏe và kế hoạch nghề nghiệp trong tương lai.

Trong bối cảnh nền kinh tế vẫn chịu tác động từ nhiều yếu tố trong và ngoài nước, hoạt động sản xuất, kinh doanh của một số doanh nghiệp có thời điểm gặp khó khăn, ảnh hưởng đến việc làm và thu nhập của người lao động. Chính vì vậy, BHTN tiếp tục khẳng định ý nghĩa là một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng, giúp người lao động có thêm điểm tựa để vượt qua giai đoạn khó khăn khi không may mất việc làm.

Thông qua chế độ trợ cấp thất nghiệp, người lao động được hỗ trợ một phần thu nhập trong thời gian tìm kiếm việc làm mới, góp phần giảm bớt gánh nặng tài chính và ổn định cuộc sống. Đây là giá trị dễ nhận thấy nhất của chính sách BHTN và cũng là cơ sở để người lao động yên tâm hơn khi tham gia thị trường lao động.

Theo Báo cáo của BHXH Việt Nam, trong 5 tháng đầu năm 2026, cả nước có 245.629 người được giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp theo quy định. Kết quả này cho thấy chính sách BHTN tiếp tục phát huy hiệu quả trong việc hỗ trợ người lao động trước những rủi ro về việc làm.

Theo Luật Việc làm năm 2025, người lao động tham gia BHTN khi đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định sẽ được hưởng trợ cấp thất nghiệp với mức hưởng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHTN của 6 tháng gần nhất trước khi thất nghiệp. Thời gian hưởng được xác định căn cứ vào thời gian đóng BHTN của người lao động.

Không chỉ được hỗ trợ về thu nhập, trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động còn được cấp thẻ BHYT theo quy định. Đây là quyền lợi có ý nghĩa thiết thực, giúp người lao động duy trì việc chăm sóc sức khỏe trong thời gian chưa có việc làm và chưa có nguồn thu nhập ổn định.

Thực tiễn cho thấy, trợ cấp thất nghiệp không đơn thuần là khoản hỗ trợ tài chính mà còn là sự sẻ chia của chính sách an sinh xã hội đối với người lao động khi gặp khó khăn. Sự hỗ trợ kịp thời này giúp nhiều người lao động có thêm thời gian để tìm kiếm việc làm phù hợp với trình độ, kinh nghiệm và nguyện vọng của bản thân thay vì phải chấp nhận những công việc mang tính tạm thời hoặc thiếu ổn định.

Mở ra cơ hội việc làm mới

Nếu hỗ trợ thu nhập là giá trị trước mắt thì hỗ trợ người lao động sớm quay trở lại thị trường lao động chính là giá trị lâu dài và bền vững mà chính sách BHTN hướng tới.

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế và những thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động, yêu cầu về trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp đối với người lao động ngày càng cao. Điều đó đòi hỏi người lao động không chỉ cần được hỗ trợ trong thời gian thất nghiệp mà còn cần được trang bị thêm kiến thức, kỹ năng để thích ứng với môi trường làm việc mới.

Những năm qua, hệ thống Trung tâm Dịch vụ việc làm trên cả nước đã đẩy mạnh các hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm, kết nối cung - cầu lao động và hỗ trợ học nghề cho người lao động đang hưởng BHTN. Thông qua các hoạt động này, người lao động có thêm cơ hội tiếp cận thông tin tuyển dụng, được tư vấn định hướng nghề nghiệp và lựa chọn công việc phù hợp.

Theo số liệu của BHXH Việt Nam, trong 5 tháng đầu năm 2026, đã có hơn 1,25 triệu lượt người được tư vấn, giới thiệu việc làm. Con số này cho thấy BHTN ngày càng phát huy hiệu quả không chỉ ở chức năng hỗ trợ thu nhập mà còn ở chức năng hỗ trợ việc làm và phát triển nguồn nhân lực.

Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và ứng dụng công nghệ đang diễn ra mạnh mẽ, nhiều ngành nghề mới xuất hiện trong khi một số ngành nghề truyền thống có sự thay đổi đáng kể. Điều này đặt ra yêu cầu người lao động phải thường xuyên học tập, nâng cao kỹ năng và khả năng thích ứng.

Việc hỗ trợ học nghề và nâng cao kỹ năng thông qua chính sách BHTN vì vậy ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Không chỉ giúp người lao động sớm có việc làm trở lại, hoạt động này còn góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Từ góc độ này, BHTN không còn đơn thuần là chính sách hỗ trợ khi mất việc làm mà đã trở thành công cụ hỗ trợ người lao động phát triển nghề nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh và chủ động thích ứng với những biến động của thị trường lao động.

Từ chính sách hỗ trợ đến công cụ an sinh chủ động

Cùng với BHXH và BHYT, BHTN ngày càng khẳng định vị trí là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội quốc gia.

Theo Báo cáo của BHXH Việt Nam, trong tháng 5/2026 tiếp tục ghi nhận sự tăng trưởng tích cực và đảm bảo tiến độ so với kế hoạch đề ra. Cả nước có 17,37 triệu người tham gia BHTN, tăng 175 nghìn người so với cùng kỳ năm 2025. Cùng với đó, số người tham gia BHXH đạt 19,41 triệu người, tăng 459 nghìn người; số người tham gia BHYT đạt 98,63 triệu người, tăng 1,24 triệu người so với cùng kỳ năm trước. Những con số này cho thấy độ bao phủ của các chính sách an sinh xã hội tiếp tục được mở rộng, ngày càng có nhiều người dân và người lao động tham gia, thụ hưởng các chính sách của Đảng và Nhà nước.

Đáng chú ý, trong 5 tháng đầu năm 2026, số người hưởng BHXH một lần giảm 24,85% so với cùng kỳ năm 2025, tương ứng giảm 118.301 người. Đây là tín hiệu tích cực, phản ánh xu hướng ngày càng nhiều người lao động lựa chọn tiếp tục tham gia hệ thống an sinh xã hội để bảo đảm quyền lợi lâu dài thay vì rời khỏi hệ thống.

Bên cạnh việc giải quyết các chế độ, chính sách cho người tham gia, hệ thống BHXH Việt Nam cũng tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, phục vụ người dân và doanh nghiệp. Các dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng VssID - BHXH số và việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, BHXH Việt Nam đã góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi cho người dân trong quá trình tham gia và thụ hưởng các chính sách BHXH, BHYT, BHTN.

Trong bối cảnh thị trường lao động tiếp tục thay đổi dưới tác động của khoa học công nghệ, chuyển đổi số và các mô hình việc làm mới, việc mở rộng diện bao phủ BHTN và nâng cao hiệu quả các dịch vụ việc làm là yêu cầu cần thiết. Đây không chỉ là giải pháp giúp người lao động giảm thiểu rủi ro về việc làm mà còn góp phần xây dựng thị trường lao động hiện đại, linh hoạt và bền vững.

Thực tiễn triển khai thời gian qua cho thấy, BHTN đang từng bước chuyển từ chính sách hỗ trợ thụ động sang công cụ an sinh chủ động. Không chỉ hỗ trợ người lao động vượt qua khó khăn trước mắt, chính sách còn tạo điều kiện để người lao động nâng cao kỹ năng, tìm kiếm việc làm và phát triển nghề nghiệp trong tương lai.

Với những giá trị đó, BHTN tiếp tục khẳng định ý nghĩa nhân văn sâu sắc của một chính sách an sinh xã hội hiện đại, lấy người lao động làm trung tâm. Hai giá trị song hành là hỗ trợ thu nhập và hỗ trợ việc làm không chỉ mang lại lợi ích thiết thực cho người lao động mà còn góp phần xây dựng thị trường lao động ổn định, linh hoạt và phát triển bền vững, đóng góp tích cực vào mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội của đất nước./.

Thu Thuỷ