Xu hướng tiêu dùng hàng nội địa: Chuyển dịch năng lực sản xuất và số hóa kênh phân phối

Theo dõi KT&TD trên

Sự thay đổi trong nhận thức và thói quen lựa chọn sản phẩm

Thị trường bán lẻ tại các hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện lợi và chợ truyền thống đang cho thấy sự gia tăng hiện diện của các thương hiệu nội địa. Thay vì lựa chọn sản phẩm dựa trên tinh thần ủng hộ thuần túy, người tiêu dùng hiện nay chú trọng nhiều hơn đến giá trị sử dụng thực tế, mẫu mã, độ an toàn và tính minh bạch về nguồn gốc xuất xứ. Việc các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, thực phẩm chế biến và đồ gia dụng sản xuất trong nước chiếm tỷ trọng lớn trên các quầy kệ minh chứng cho năng lực đáp ứng thị hiếu của các doanh nghiệp nội địa.

Sự thay đổi này có sự tác động từ các hoạt động thông tin, truyền thông được triển khai liên tục trong giai đoạn 2021 - 2025. Các nội dung vận hành được lồng ghép thiết thực vào hơn 120 hội nghị chuyên đề, tiếp cận trên 7.600 lượt người tại các diễn đàn cộng đồng. Bên cạnh đó, các hình thức tương tác trên nền tảng số như diễn đàn nhận diện hàng thật - hàng giả, cuộc thi ảnh trực tuyến đã thu hút hàng chục nghìn lượt tham gia. Qua đó, người tiêu dùng được trang bị thêm kỹ năng sàng lọc, lựa chọn sản phẩm có chứng nhận rõ ràng, tạo động lực cạnh tranh để các nhà sản xuất liên tục cải tiến.

Chuẩn hóa quy trình canh tác và xây dựng chuỗi liên kết giá trị

Để nâng cao năng lực cạnh tranh trước nguồn hàng nhập khẩu, việc chuẩn hóa quy trình sản xuất của các đơn vị nội địa là yếu tố then chốt. Trong 5 năm qua, cơ quan chức năng đã hỗ trợ 123 chủ thể xây dựng và công nhận 188 sản phẩm OCOP; đồng thời tháo gỡ khó khăn về nhận diện thương hiệu, thiết kế bao bì và tích hợp mã vạch truy xuất nguồn gốc cho 129 doanh nghiệp, hợp tác xã. Đáng chú ý, xu hướng nông nghiệp an toàn được thúc đẩy qua việc cấp chứng nhận VietGAP cho 151,8 ha cây trồng, 3 cơ sở chăn nuôi và chứng nhận hệ thống quản lý an toàn thực phẩm HACCP cho 23 cơ sở chế biến sâu.

Các giải pháp kỹ thuật này đã hỗ trợ các mặt hàng đặc sản địa phương như miến dong, thạch đen, gạo nếp hương, chè thảo dược hay lạp sườn từng bước hoàn thiện quy chuẩn hàng hóa chất lượng cao. Việc triển khai 1.749 dự án, kế hoạch hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia (gồm 147 kế hoạch liên kết chuỗi giá trị và 1.602 dự án hỗ trợ cộng đồng) đã tạo bệ đỡ kỹ thuật ổn định. Khi chất lượng đầu ra được kiểm soát chặt chẽ, các sản phẩm đặc trưng địa phương dễ dàng tiếp cận hệ thống siêu thị và chuỗi cửa hàng nông sản sạch, giúp các đơn vị sản xuất yên tâm đầu tư mở rộng quy mô.

Mở rộng thị phần qua kênh thương mại điện tử và kiểm soát thị trường

Trong bối cảnh kinh tế số, hoạt động xúc tiến thương mại truyền thống đã được tích hợp với các giải pháp công nghệ. Bên cạnh việc duy trì 48 hội chợ, phiên chợ khu vực với hơn 3.900 gian hàng thu hút hơn 2.500 lượt doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia, các chương trình đào tạo kỹ năng bán hàng trực tuyến và quản trị gian hàng số cũng được tổ chức đồng bộ. Hoạt động này giúp các chủ thể kinh tế chủ động tiếp cận người tiêu dùng thông qua các sàn thương mại điện tử lớn, giảm bớt các khâu trung gian phân phối.

Song song với việc kích cầu, công tác kiểm soát thị trường nhằm bảo vệ người tiêu dùng và các nhà sản xuất chân chính được thực hiện quyết liệt. Các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Giai đoạn 2021 - 2025, cơ quan chuyên ngành đã phát hiện, xử lý 95 vụ vi phạm, nộp ngân sách từ xử phạt và thanh lý hàng hóa hơn 1,9 tỷ đồng. Việc duy trì kiểm tra an toàn thực phẩm và xử lý nghiêm sai phạm góp phần củng cố niềm tin của xã hội, tạo môi trường lành mạnh để các doanh nghiệp đầu tư dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường.

Bảo An