TP. Hồ Chí Minh kiến tạo không gian tăng trưởng liên vùng
Hội nghị kết nối đầu tư và hợp tác phát triển giữa TP.Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long diễn ra trong thời điểm đặc biệt: tư duy phát triển vùng đang được đặt trong một khung thể chế mới.
Yêu cầu đặt ra không còn là tăng cường phối hợp giữa các địa phương, mà phải hình thành một không gian kinh tế liên kết, nơi quy hoạch mở đường, hạ tầng tạo năng lực kết nối, cơ chế khơi thông nguồn lực và đầu tư tạo ra giá trị thực chất.
Khi địa giới không còn là giới hạn của phát triển
Chiều 17/9, hơn 300 đại biểu là lãnh đạo chính quyền các địa phương, đại diện các sở, ban, ngành, hiệp hội ngành hàng, các tập đoàn hạ tầng lớn và cộng đồng doanh nghiệp FDI đã tham dự Hội nghị kết nối đầu tư và hợp tác phát triển giữa TP.Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Hội nghị do Phó Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh tham dự và chủ trì.
Điểm đáng chú ý của sự kiện không chỉ nằm ở quy mô hay số lượng đại biểu, mà ở thời điểm hội nghị được tổ chức. Ngay sau khi Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 về phát triển vùng được ban hành, với định hướng xác định phát triển vùng là phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia, yêu cầu liên kết giữa các địa phương đang được đặt ở một tầm mức mới.
Cùng với đó, Luật Phát triển đô thị được Quốc hội thông qua tạo thêm nền tảng pháp lý để TP.Hồ Chí Minh phát huy vai trò của một đô thị đặc biệt, đồng thời thúc đẩy cách tiếp cận mới trong tổ chức không gian phát triển.
Vấn đề cốt lõi vì thế là thay đổi tư duy. Phát triển không thể chỉ được nhìn trong phạm vi một tỉnh, một thành phố. Một khu công nghiệp có thể nằm ở địa phương này nhưng phụ thuộc vào hệ thống logistics của địa phương khác; vùng nguyên liệu có thể ở Đồng bằng sông Cửu Long nhưng thị trường, tài chính, công nghệ và kết nối quốc tế lại tập trung tại TP.Hồ Chí Minh. Hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics và các chuỗi cung ứng cũng không vận hành theo ranh giới hành chính.
Trong bối cảnh đó, liên kết vùng không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích mà trở thành điều kiện để mở rộng không gian tăng trưởng.
Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh nhấn mạnh mong muốn cùng các địa phương chuyển từ tư duy “xúc tiến đầu tư riêng lẻ” sang “kiến tạo hệ sinh thái đầu tư của toàn vùng”.
Đây là sự chuyển dịch quan trọng. Nhà đầu tư không chỉ cần một danh mục dự án của từng địa phương, mà cần một bức tranh tổng thể về không gian sản xuất, thị trường, hạ tầng, nguồn nhân lực, logistics và các chuỗi giá trị có thể hình thành trên phạm vi toàn vùng.
TP.Hồ Chí Minh, với thế mạnh về thị trường, tài chính, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và kết nối quốc tế, có điều kiện đảm nhiệm vai trò cầu nối. Trong khi đó, các địa phương Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long sở hữu những lợi thế lớn về công nghiệp, nông nghiệp, năng lượng, logistics và không gian phát triển. Khi những lợi thế này được kết nối, mỗi địa phương không chỉ khai thác nguồn lực của mình mà còn có thể gia tăng giá trị nhờ nguồn lực của toàn vùng.
Đưa liên kết từ nghị trường vào thực địa
Một không gian phát triển chung chỉ có thể hình thành khi quy hoạch, hạ tầng và cơ chế cùng chuyển động theo một hướng.
Tinh thần được quán triệt tại hội nghị là quy hoạch phải mở ra không gian phát triển; hạ tầng phải tạo khả năng kết nối đồng bộ; cơ chế phải khơi thông nguồn lực; còn mỗi dự án đầu tư phải tạo ra giá trị thực chất cho người dân, cộng đồng doanh nghiệp và toàn vùng.
Từ yêu cầu đó, TP.Hồ Chí Minh đề nghị các địa phương tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là rà soát, lựa chọn các dự án có khả năng hình thành chuỗi giá trị liên vùng, đồng thời gắn hoạt động xúc tiến đầu tư với quy hoạch không gian. Tiếp đó là kết nối thực chất các dự án với nguồn vốn, công nghệ và thị trường thông qua các định chế tài chính và mạng lưới quốc tế của TP.Hồ Chí Minh. Cuối cùng là chuyển mạnh từ kết nối trên bàn hội nghị sang triển khai trên thực địa, với đầu mối, tiến độ và cơ chế theo dõi cụ thể đến kết quả cuối cùng.
Điều này cũng đặt ra một yêu cầu mới đối với công tác xúc tiến đầu tư. Không phải càng nhiều dự án càng tốt, mà quan trọng là lựa chọn được những dự án phù hợp với định hướng phát triển chung, có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa và kết nối các mắt xích của nền kinh tế vùng.
Theo định hướng tại hội nghị, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.Hồ Chí Minh sẽ chủ trì, phối hợp với các tỉnh, thành xây dựng chương trình xúc tiến đầu tư liên vùng theo phương châm “ít nhưng trọng điểm”: chọn đúng dự án, đúng nhà đầu tư và theo đuổi đến cùng.
Đây chính là phép thử đối với hiệu quả của liên kết vùng. Thành công không nằm ở số lượng cuộc gặp hay những cam kết được đưa ra tại hội nghị, mà phải được đo bằng những dự án thực tế, những tuyến hạ tầng được kết nối, những chuỗi giá trị được hình thành và năng lực cạnh tranh mới được tạo dựng.
TP.Hồ Chí Minh cam kết đóng vai trò cầu nối, đồng hành cùng các địa phương biến quy hoạch thành không gian, biến không gian thành dự án, từ đó tạo thêm động lực tăng trưởng cho toàn vùng và đóng góp vào tăng trưởng chung của đất nước.
Khi tư duy phát triển đã vượt qua giới hạn địa giới hành chính, liên kết vùng cũng cần được nhìn nhận không phải như một cơ chế phối hợp bổ sung, mà như một phương thức tổ chức không gian kinh tế trong giai đoạn phát triển mới.
Hải Phong – Bạch Dương
