Tín dụng xanh: Đòn bẩy phát triển bền vững trong nền kinh tế
Tín dụng xanh giúp sàng lọc đầu tư, thúc đẩy doanh nghiệp bền vững và là chìa khóa để Việt Nam thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Tín dụng xanh – Xu thế tài chính của tương lai
Trong vài năm trở lại đây, cụm từ "tín dụng xanh" không còn xa lạ với giới tài chính và các doanh nghiệp. Đây là các khoản vay được thiết kế nhằm phục vụ cho các dự án bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng, năng lượng tái tạo hoặc các ngành sản xuất sạch.
Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tín dụng xanh hiện mới chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng dư nợ của toàn hệ thống, nhưng tốc độ tăng trưởng lại rất nhanh. Nhiều tổ chức tín dụng đã đưa ra các gói vay ưu đãi lãi suất cho doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất sạch, năng lượng tái tạo hoặc các công trình xanh.
Một chuyên gia trong lĩnh vực tài chính – môi trường cho biết tín dụng xanh chính là một trong những công cụ quan trọng giúp Việt Nam hiện thực hóa các mục tiêu phát thải ròng bằng 0 trong tương lai gần. Theo ông, khi các ngân hàng tập trung cấp vốn cho những dự án thân thiện môi trường, hệ thống tài chính sẽ vô hình chung sàng lọc các lĩnh vực gây ô nhiễm ra khỏi vòng đầu tư. Đồng thời, điều này cũng tạo ra một hệ sinh thái thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển theo hướng bền vững, từ đó giúp kinh tế Việt Nam đi đúng hướng chuyển đổi xanh.
Không chỉ các tổ chức trong nước, các định chế tài chính quốc tế cũng đang ưu tiên cấp vốn cho các quốc gia có hệ thống tài chính xanh hóa rõ ràng. Điều này mở ra cơ hội thu hút vốn lớn cho Việt Nam trong quá trình chuyển đổi xanh nếu có chiến lược rõ ràng.
Thúc đẩy tín dụng xanh – Hướng tới nền kinh tế tuần hoàn
Một điểm sáng là các ngân hàng thương mại tại Việt Nam đang ngày càng chủ động hơn trong việc xác định tiêu chí cho vay xanh. Một số ngân hàng đã phát hành trái phiếu xanh, xây dựng khung đánh giá dự án theo chuẩn mực quốc tế, từ đó tạo nền tảng để tăng trưởng bền vững trong dài hạn.
Theo đại diện một ngân hàng lớn, họ đã phát triển bộ tiêu chí riêng để đánh giá mức độ "xanh" của các dự án vay vốn. Điều này không chỉ giúp kiểm soát rủi ro mà còn là cách để định hướng doanh nghiệp phát triển bền vững. Vị này cho biết thêm rằng ngân hàng không chỉ dừng lại ở việc cung cấp vốn, mà còn đồng hành cùng doanh nghiệp để cải thiện khả năng quản trị môi trường và giảm thiểu rủi ro về pháp lý, xã hội.
Về phía doanh nghiệp, nhiều đơn vị cũng nhận ra rằng tín dụng xanh không chỉ giúp tiếp cận nguồn vốn dễ hơn mà còn nâng cao hình ảnh thương hiệu, tạo lợi thế trong xuất khẩu sang các thị trường khó tính như châu Âu, nơi mà các yêu cầu về sản phẩm xanh, quy trình sản xuất thân thiện đang ngày càng khắt khe.
Một chuyên gia nhận định rằng tín dụng xanh sẽ dần trở thành một yêu cầu bắt buộc nếu Việt Nam muốn xây dựng nền kinh tế phát thải thấp và hướng tới trung hòa carbon. Trong bối cảnh Việt Nam đã đưa ra nhiều cam kết tại các hội nghị quốc tế như COP26, việc triển khai mạnh mẽ các hoạt động tài chính xanh sẽ là đòn bẩy để biến các mục tiêu khí hậu thành hiện thực mà không đánh đổi tăng trưởng kinh tế.
Tín dụng xanh không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp cho các bên tham gia như ngân hàng và doanh nghiệp, mà còn góp phần bảo vệ môi trường, cải thiện chất lượng sống và nâng cao khả năng cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam. Trong bối cảnh thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ sang các mô hình phát triển bền vững, việc phát triển tín dụng xanh cần được xem như một chiến lược dài hạn, đòi hỏi sự chung tay của cả hệ thống tài chính, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Bích Ngọc
