Nợ xấu tại ngân hàng đang có chiều hướng gia tăng

Theo dõi KT&TD trên

Nợ xấu bào mòn lợi nhuận

Mới đây, TPBank đã công bố báo cáo tài chính quý II/2023 với lợi nhuận trước thuế giảm 25% so với cùng kỳ, đạt 1.618 tỷ đồng. Lũy kế 6 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế giảm gần 11%, đạt gần 3.400 tỷ đồng, thấp hơn so với mức 3.788 tỷ đồng của cùng kỳ năm ngoái. Như vậy, con số này cũng chưa đạt 50% kế hoạch so với mức lợi nhuận cả năm dự kiến của TPBank trong năm 2023 là 8.700 tỷ đồng.

Chất lượng nợ vay là điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh tài chính quý II của TPBank. Số dư nợ xấu tại TPBank trong quý II/2023 đã tăng vọt 188% lên 3.913 tỷ đồng trong đó nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) tăng gấp 5,6 lần lên 2.146,8 tỷ đồng trong khi đầu năm con số này chỉ là hơn 385 tỷ đồng. Nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ) của TPBank cũng tăng mạnh 142% (gần gấp 2,5 lần) lên gần 1.130 tỷ đồng. Do đó, tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng tăng mạnh từ mức 0,84% vào đầu năm lên 2,21%.

Tương tự tại ABBank, lợi nhuận trước thuế quý 2/2023 của ngân hàng này chỉ đạt 67 tỷ đồng, giảm tới 94% so với cùng kỳ. Theo đó, lũy kế 6 tháng đầu năm, lợi nhuận của ngân hàng ở mức 679 tỷ đồng, giảm 59% so với cùng kỳ.

Nợ xấu tại ABBank cũng tăng mạnh 61,5% so với đầu năm, lên mức hơn 3.800 tỷ đồng, chiếm hơn 4,5% dư nợ khách hàng tại ngân hàng này. Trong đó, nợ dưới tiêu chuẩn tăng hơn 2,5 lần, từ mức 540 tỷ đồng lên 1.385 tỷ đồng; nợ nghi ngờ cũng tăng hơn gấp 3 lần, từ 420 tỷ đồng lên 1.311 tỷ đồng.

ABBank cũng tăng dự phòng rủi ro cho vay khách hàng 25% lên 1.282 tỉ đồng trong bối cảnh dư nợ xấu tăng đáng kể. Tuy vậy, do mức tăng mạnh hơn của dư nợ xấu, tỉ lệ bao phủ nợ xấu tại ngân hàng này vẫn ở mức thấp, chỉ đạt 33,6% và giảm so với mức 43,3% vào đầu năm.

Với PGBank, tại ngày 30/6/2023, tổng tài sản của ngân hàng đạt 46.986 tỷ đồng, giảm 4,1% so với đầu năm. Dư nợ cho vay khách hàng tăng 4,1% lên 30.249 tỷ đồng. Tuy nhiên, nợ xấu của ngân hàng tăng 12,7% lên 839 tỷ đồng, chiếm 2,77% trong tổng dư nợ cho vay. Tỷ lệ này tăng so với mức 3,56% hồi đầu năm.

Áp lực gia tăng nợ xấu

Việc nợ xấu nhiều ngân hàng vẫn tăng mạnh trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước cho phép các ngân hàng cơ cấu thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ, cho thấy thực trạng đầy lo lắng. Theo Ngân hàng Nhà nước, tính tới 30/6/2023, đã có trên 18.800 lượt khách hàng được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ. Tổng dư nợ gốc lãi được cơ cấu giữ nguyên nhóm nợ là gần 62.500 tỷ đồng.

Các chuyên gia dự báo rủi ro nợ xấu có thể tăng trở lại vào cuối năm 2023, trong năm 2024 và có sự phân hóa. Cụ thể, nhóm ngân hàng chất lượng tài sản tốt sẽ ghi nhận nợ xấu, nợ tái cơ cấu kiểm soát ở mức vừa phải; nhóm ngân hàng có tỷ trọng cho vay bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp cao, nhưng tỷ lệ bao phủ nợ xấu thấp có thể đối mặt rủi ro nợ xấu, áp lực trích lập tăng cao trong năm 2024.

Trong báo cáo triển vọng ngân hàng cập nhật mới nhất, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) nhận định nợ xấu và nợ tiềm ẩn rủi ro trong hệ thống dự báo sẽ tăng nhưng vẫn trong tầm kiểm soát. Theo nhóm nghiên cứu, sự ‘đóng băng’ của thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường bất động sản đang làm tăng rủi ro nợ xấu với hệ thống ngân hàng do 2 nguyên nhân chính: một là việc các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc huy động dòng vốn mới để đảo nợ; hai là hoạt động xử lý nợ xấu khó khăn do bất động sản là tài sản bảo đảm chính cho phần lớn các khoản vay.

Tỷ lệ nợ xấu nội bảng và mức trích lập dự phòng của các ngân hàng dự kiến sẽ chưa tăng đột biến trong năm 2023 nhờ Nghị định 08/NĐ-CP hỗ trợ gia hạn trái phiếu doanh nghiệp và Thông tư 02/TT-NHNN cho phép tái cơ cấu các khoản vay.

Bên cạnh đó, việc Nghị quyết 42/2017/QH14 hết hiệu lực từ đầu năm 2023 đặt ra nhu cầu cấp thiết tiến tới xây dựng Luật xử lý nợ xấu sẽ là cơ chế giúp các ngân hàng khoanh nợ xấu, đẩy nhanh tiến độ xử lý tài sản tồn đọng và duy trì tỉ lệ nợ xấu nội bảng dưới mức 3%.

VCBS cũng nhấn mạnh lợi nhuận trong năm 2024 của ngành ngân hàng sẽ tiếp tục có sự phân hoá mạnh, một số ngân hàng thuộc nhóm quy mô nhỏ sẽ tiếp tục giảm tốc, thậm chí tăng trưởng âm trong năm 2024 trong trường hợp thị trường bất động sản và tình hình vĩ mô trên thế giới tiếp tục xấu đi khiến tín dụng chậm lại và khả năng trả nợ của khách hàng khó hồi phục; cùng với đó là việc các thông tư và chính sách hỗ trợ hết hiệu lực.

Trung Anh