Người tiêu dùng đón nhận xăng sinh học E10 ra sao?

Theo dõi KT&TD trên

Sau nhiều tháng thí điểm, tranh luận và lo ngại, người tiêu dùng đón nhận loại nhiên liệu mới này ra sao - vừa tích cực, vừa còn những băn khoăn chưa lắng xuống là bức tranh thực tế nhất cần nhìn nhận thẳng thắn.

Xăng E10 không phải loại nhiên liệu xuất hiện đột ngột vào ngày 1/6. Trước đó, từ tháng 8/2025, Petrolimex và PVOil đã triển khai thí điểm bán E10 tại ba đầu tàu kinh tế: Hà Nội, TP.HCM và Hải Phòng. Đây là bước đi có chủ đích tạo thời gian cho người dùng làm quen, thu thập phản hồi thực tế và điều chỉnh vận hành trước khi "phủ sóng" toàn quốc.

Kết quả của giai đoạn thí điểm đã phát đi tín hiệu khả quan. Tại Hải Phòng, sau hơn 10 ngày triển khai, người dân bắt đầu làm quen và dần tin tưởng loại nhiên liệu mới, dù những ngày đầu nhiều khách hàng còn băn khoăn khi được giới thiệu về E10. Điểm chuyển biến đến khi nhân viên bán hàng tư vấn kỹ về ưu điểm, không ít người đã sẵn sàng dùng thử.

Tại TP.HCM, sau hơn 8 tháng thí điểm, đại diện Petrolimex cho biết chưa ghi nhận bất kỳ sự cố hay phản ánh nào từ người tiêu dùng liên quan đến chất lượng nhiên liệu. Đặc biệt, lượng bán xăng E10 của doanh nghiệp này tăng khoảng 40% so với giai đoạn đầu triển khai, đạt khoảng 3.000–4.000 m³ mỗi ngày, con số nói lên tất cả về xu hướng thị trường. Đến giữa tháng 5/2026, Petrolimex đã hoàn tất mở rộng bán E10 trên toàn hệ thống, với khoảng 80% cửa hàng đã bán loại xăng mới trước ngày bắt buộc.

Sáng ngày 1/6/2026, tại nhiều cửa hàng xăng dầu ở Hà Nội, hoạt động bán hàng diễn ra bình thường, không xuất hiện tâm lý e ngại quá mức từ phía người tiêu dùng. Ghi nhận nhanh từ quản lý thị trường nhiều Sở Công Thương xác nhận: người dân sử dụng xăng bình thường, không có sự cố đáng tiếc nào xảy ra. Mức tiêu thụ xăng sinh học của toàn hệ thống đạt khoảng 29.000 m³/ngày chỉ thấp hơn mức 32.000 m³/ngày trước đó do một số cửa hàng vẫn còn lượng xăng khoáng tồn lại.

Bộ Công Thương bước đầu ghi nhận phản ứng tích cực từ người dân và doanh nghiệp vận tải. Người tiêu dùng cơ bản đồng thuận với chủ trương sử dụng nhiên liệu sinh học vì mục tiêu bảo vệ môi trường và giảm phát thải. Đây là tín hiệu quan trọng, bởi thành công của bất kỳ chính sách chuyển đổi năng lượng nào cũng phụ thuộc vào sự chấp thuận của người dùng cuối.

Nhìn vào thực tế đa chiều, phản ứng của người tiêu dùng chia thành hai dòng rõ ràng.

Nhóm ủng hộ chiếm đa số, đặc biệt trong nhóm tài xế xe công nghệ và người dùng xe đời mới có thông tin về E10 từ trước. Anh Thành, tài xế xe công nghệ tại TP.HCM, cho biết đã chuyển sang dùng E10 từ giữa tháng 5/2026 và nhận thấy tiết kiệm chi phí nhờ E10 rẻ hơn RON95-III khoảng 620 đồng mỗi lít. Nhiều người dùng khác bày tỏ lập trường tương tự: ủng hộ vì giá tốt hơn và góp phần giảm ô nhiễm môi trường, điều đặc biệt có ý nghĩa tại các đô thị lớn như TP.HCM và Hà Nội, nơi ô nhiễm không khí từ giao thông đang là vấn đề nghiêm trọng.

Nhóm còn dè dặt tập trung vào ba mối lo chính: xe có bị hao xăng hơn không, động cơ có bị ảnh hưởng không, và chất lượng nhiên liệu có đảm bảo không. Một số người dùng phản ánh sau khi dùng E10, cảm giác tăng tốc và vận hành không nhạy như xăng khoáng cũ. Đặc biệt, có xảy ra một số sự cố nhỏ như khó nổ, chết máy đối với máy nông nghiệp đời cũ ở một số địa phương, dù chưa có sự cố nghiêm trọng nào được ghi nhận.

Một yếu tố không thể bỏ qua trong câu chuyện đón nhận E10 chính là tác động của mạng xã hội. Tâm lý e ngại của người tiêu dùng đến từ phản ứng tự nhiên với sản phẩm mới, từ các thông tin trái chiều lan truyền trên mạng xã hội, và từ việc người dân chưa được tiếp cận đầy đủ thông tin khoa học chính xác về loại nhiên liệu này.

Các luận điểm phổ biến nhất được chia sẻ trên mạng, xe dùng E10 sẽ yếu máy, tụt ga, hao xăng nhiều hơn, thậm chí nguy cơ cháy nổ đã được các chuyên gia lần lượt phản bác. Kết quả thực nghiệm tại Đại học Bách khoa Hà Nội cho thấy sự thay đổi về công suất và tiêu thụ nhiên liệu khi dùng E10 so với xăng thuần khoáng có thể coi là tương đương. Trưởng ban Kỹ thuật VAMM xác nhận mức tiêu hao nhiên liệu khi dùng E10 so với xăng khoáng tăng khoảng 2%, mức chênh lệch rất khó để người dùng cảm nhận trong thực tế. Về nguy cơ cháy nổ, đến nay chưa có quốc gia hay chuyên gia nào kết luận E10 làm gia tăng rủi ro này.

Các chuyên gia nhận định: mỗi lần chuyển đổi loại xăng, tâm lý lo ngại của người tiêu dùng luôn thường trực, ngay cả khi trước đây chuyển từ xăng có chì sang xăng không chì, cũng có những lo ngại tương tự về vật liệu. Nhưng những lo ngại đó đã qua đi rất nhanh khi quá trình chuyển đổi được tổ chức bài bản kèm các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Để quá trình chuyển dịch tâm lý từ "lo ngại" sang "tin dùng" diễn ra bền vững, các chuyên gia nhấn mạnh vai trò của ba yếu tố.

Thứ nhất là chênh lệch giá đủ hấp dẫn. PGS-TS Bùi Thị An, Ủy viên Ban chấp hành Hội Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam, cảnh báo rằng dù tiêu chuẩn kỹ thuật có tối ưu đến đâu, nếu mức giá không hợp lý thì rất khó được thị trường chấp nhận. Với mức chênh lệch hiện tại khoảng 490 đồng/lít so với RON95-III, nhiều ý kiến cho rằng cần có chính sách ưu đãi mạnh hơn để bù đắp cho mức hao nhiên liệu nhỉnh hơn.

Thứ hai là truyền thông tại điểm bán. Bên cạnh các thông điệp trên phương tiện truyền thông, cần tăng cường tư vấn trực tiếp tại cửa hàng xăng dầu, phát tờ rơi hướng dẫn và tổ chức các buổi trải nghiệm thực tế để người dân tự so sánh.

Thứ ba là kiểm soát chất lượng chặt chẽ. Cơ quan quản lý đã lưu ý người tiêu dùng cần tỉnh táo phân biệt giữa nhiên liệu đạt chuẩn và nhiên liệu kém chất lượng — bài học rút ra từ giai đoạn E5 khi một số đối tượng pha methanol vào xăng giả gây ra sự cố cháy nổ.

Xăng sinh học E10 không chỉ là câu chuyện về nhiên liệu — đó là phép thử về khả năng thích nghi của xã hội trước những thay đổi chính sách lớn. Thực tế ngày đầu triển khai cho thấy người tiêu dùng Việt Nam hoàn toàn có khả năng thích ứng khi được trang bị thông tin đúng và đủ. Sự chuyển dịch từ "hoài nghi" sang "dần cởi mở" đang diễn ra — và đây mới chỉ là khởi đầu của một hành trình dài hướng tới nền giao thông xanh và tự chủ năng lượng hơn.

Minh Trí