Đề nghị bổ sung hơn 38.000 tỷ đồng vốn điều lệ cho Tổng Công ty Đầu tư đường cao tốc
Chiều 17/2, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày Tờ trình đề nghị bổ sung 38.251 tỷ đồng vốn điều lệ cho công ty mẹ - Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC).
Bảo đảm nguyên tắc bảo toàn vốn
Tại Tờ trình, các khoản bổ sung gồm khoảng 1.562 tỷ đồng từ quỹ đầu tư phát triển tại doanh nghiêp được ghi trong dự án đầu tư hình thành tài sản phục vụ sản xuất kinh doanh; gần 36.690 tỷ đồng từ nguồn ngân sách Nhà nước đã giải ngân đầu tư 5 dự án đường bộ cao tốc do VEC làm chủ đầu tư.
Trong đó sẽ gồm 10.062 tỷ đồng vốn đối ứng từ ngân sách; 24.127 tỷ đồng vốn ODA tại các dự án thực hiện theo hình thức chuyển vốn vay về cho vay lại thành cấp phát ngân sách và 2.500 tỷ cấp phát ngân sách cho dự án Nội Bài - Lào Cai và Cầu Giẽ - Ninh Bình.
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, việc tăng vốn điều lệ từ nguồn đầu tư công đã giải ngân đảm bảo nguyên tắc bảo toàn vốn. Số tiền ngân sách đã chi ra được giao thành vốn điều lệ doanh nghiệp và VEC có trách nhiệm bảo toàn phần vốn được cấp.
Tuy nhiên, hiện Luật Đầu tư công và các quy định hiện hành không có quy định bố trí vốn cho dự án và chuyển thành vốn ngân sách cấp bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp Nhà nước.
Bên cạnh đó, mức vốn điều lệ dự kiến đầu tư bổ sung cho VEC là 38.251 tỷ đồng, nên việc quyết định chủ trương thuộc thẩm quyền của Quốc hội, làm căn cứ để Thủ tướng quyết định đầu tư.
Ngoài ra, việc tăng vốn điều lệ cho công ty mẹ - VEC từ nguồn đầu tư công, đã giải ngân đầu tư xây dựng 5 dự án đường bộ cao tốc do VEC làm chủ đầu tư, nên theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, không làm phát sinh khoản chi ngân sách và nợ công, không tác động trực tiếp với ngân sách Nhà nước.
Việc bổ sung vốn cũng là cần thiết bởi theo chiến lược phát triển đến 2030, tầm nhìn đến năm 2035, VEC cần huy động số vốn lớn để đầu tư mới các tuyến cao tốc, đầu tư mở rộng các dự án đang quản lý…
Kiểm toán việc tăng vốn điều lệ, sử dụng vốn cho VEC
Báo cáo thẩm tra nội dung này, ông Lê Quang Mạnh, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết, đa số ý kiến của Ủy ban Tài chính Ngân sách nhất trí cần tăng vốn vốn điều lệ cho VEC giai đoạn 2024 - 2026, để tăng năng lực tài chính, phát triển các dự án đường cao tốc.
Theo đó, cấp có thẩm quyền đã kết luận đồng ý chủ trương cho phép dùng nguồn vốn đầu tư công đã giao cho Bộ Giao thông vận tải đầu tư dự án, gồm vốn đối ứng từ ngân sách Nhà nước, ODA tại các dự án thực hiện theo hình thức chuyển vốn vay về cho vay lại thành cấp phát ngân sách và vốn cấp phát ngân sách cho các dự án để chuyển thành vốn ngân sách bổ sung cho VEC.
Tuy vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan tính toán, xác định chính xác và chịu trách nhiệm về số liệu khi thực hiện chủ trương này nhằm đảm bảo sử dụng vốn hiệu quả, không thất thoát vốn và tài sản Nhà nước, cũng như xử lý các vấn đề liên quan tới quản lý, hạch toán, phương án bảo toàn và phát triển vốn khi bổ sung vốn điều lệ cho VEC…
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị Kiểm toán Nhà nước trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiện kiểm toán việc tuân thủ các quy định về tăng vốn điều lệ cũng như quản lý, sử dụng vốn của công ty mẹ - VEC theo quy định của Luật Kiểm toán Nhà nước, dự kiến báo cáo Quốc hội tại kỳ họp tháng 10/2025…
