“Hoàn thuế trước, kiểm tra sau” - khơi thông dòng tiền cho doanh nghiệp

Với 87% số hồ sơ hoàn thuế được “hoàn thuế trước, kiểm tra sau” và thời gian giải quyết hoàn thuế chỉ trong vòng 6 ngày làm việc, đã góp phần tích cực vào việc khơi thông dòng tiền cho doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.

Nguồn: Cục Thuế. Đồ họa: Phương Anh

Giảm áp lực chi phí tài chính cho DN

Theo thông tin từ Cục Thuế, năm 2026, công tác giải quyết hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) đã có nhiều chuyển biến và đạt được kết quả tích cực, với tỷ lệ hồ sơ hoàn thuế GTGT điện tử đạt tỷ lệ 99%. Đáng chú ý, có 87% số hồ sơ hoàn thuế GTGT thuộc diện “hoàn thuế trước, kiểm tra sau”, thời gian giải quyết hoàn trong vòng 6 ngày làm việc kể từ khi nhận được đầy đủ hồ sơ của người nộp thuế (NNT).

Theo thống kê của Cục Thuế, tính đến ngày 11/8/2026, toàn ngành đã ban hành 11.627 quyết định hoàn thuế, tổng số tiền được hoàn là 111.726 tỷ đồng, đạt 64,4% dự toán hoàn thuế năm 2026, tăng 32% so với cùng kỳ thực hiện. Kết quả này đã góp phần tích cực vào việc hỗ trợ doanh nghiệp (DN), nhà đầu tư quay vòng vốn, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.

“Dòng tiền từ được hoàn thuế sớm giúp DN chủ động được nguồn tài chính để tăng ca, đẩy mạnh tiến độ hoàn thành các đơn hàng mùa cao điểm cuối năm. Đặc biệt, đây còn là dòng vốn lưu động quan trọng để DN chi trả chi phí nhân công, mua nguyên phụ liệu đầu vào và duy trì nhịp độ sản xuất xuất khẩu.”

Ông Nguyễn Tuấn Sơn - Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần may xuất khẩu Hà Bắc

Đại diện lãnh đạo Cục Thuế cho biết, bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ giải quyết hoàn thuế cho DN, thời gian qua, ngành Thuế đã tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện hoàn thuế GTGT; tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ DN ngay từ khâu kê khai, lập hồ sơ; đồng thời phân công rõ trách nhiệm, thời hạn và nguồn lực thực hiện…, rút ngắn thời gian hoàn thuế.

Ông Nguyễn Tuấn Sơn - Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần may xuất khẩu Hà Bắc cho biết, hằng năm, DN có hồ sơ hoàn thuế GTGT từ vài tỷ đến hàng chục tỷ đồng. Việc ngành Thuế đẩy nhanh tiến độ giải quyết hoàn thuế GTGT giúp các DN dệt may giảm áp lực tài chính trong ngắn hạn.

Còn đại diện Công ty cổ phần Thủy điện Trung Nam cho biết, các dự án điện mặt trời đòi hỏi suất đầu tư ban đầu rất lớn cho hệ thống pin, biến tần và trạm biến áp, dẫn đến số thuế GTGT đầu vào tích lũy có thể lên tới hàng tỷ hoặc hàng chục tỷ đồng. Theo đó, việc được đẩy nhanh tiến độ giải quyết hoàn thuế GTGT cho các DN đầu tư dự án điện mặt trời mang lại ý nghĩa sống còn đối với dòng tiền của DN, giúp DN tránh nguy cơ đứt gãy nguồn tài chính và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn.

Đặc biệt, việc có được dòng tiền từ hoàn thuế sớm, DN không phải vay ngân hàng với lãi suất cao để bù đắp phần vốn thiếu hụt, điều này giúp giảm trực tiếp chi phí tài chính và bảo vệ biên lợi nhuận cho DN.

Nâng tỉ lệ hoàn thuế trước kiểm sau nhằm xây dựng môi trường thuế minh bạch, công bằng, tạo thuận lợi cho DN chân chính và bảo vệ nghiêm kỷ cương pháp luật thuế

Nâng tỉ lệ hoàn thuế trước kiểm sau từ 70% lên mức 90%

Nhằm xây dựng môi trường thuế minh bạch, công bằng, tạo thuận lợi cho DN chân chính và bảo vệ nghiêm kỷ cương pháp luật thuế, ngành Thuế đặt mục tiêu nâng tỉ lệ hoàn thuế trước kiểm tra sau từ 70% lên mức 90% trong 4 tháng cuối năm 2026 và lên mức 95% vào quý I/2027. Nâng số lượng hồ sơ hoàn thuế đúng hạn từ 78% lên 90% trong năm 2026.

“Trên cơ sở kết quả đạt được và những vấn đề còn tồn tại, Cục Thuế khẳng định sẽ tiếp tục rà soát toàn bộ quy trình hoàn thuế, tăng cường ứng dụng dữ liệu và quản lý rủi ro, đồng thời tập trung xử lý dứt điểm các hồ sơ tồn, quá hạn. Mục tiêu là vừa bảo đảm kiểm soát chặt chẽ gian lận hoàn thuế, vừa rút ngắn thời gian xử lý đối với hồ sơ đủ điều kiện, để chính sách hoàn thuế thực sự phát huy hiệu quả và đồng hành cùng DN trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.”

Đặc biệt, trong tháng 9/2026 tới đây, ngành Thuế sẽ áp dụng chương trình hoàn thuế nhanh; triển khai hỗ trợ tờ khai thuế GTGT gợi ý trong tháng 10/2026 và triển khai hoàn thuế GTGT tự động từ tháng 12/2026.

Cùng với các mục tiêu trên, ngành Thuế tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý hoàn thuế, bảo đảm giải quyết hồ sơ đúng quy định, đúng đối tượng, đồng thời tăng cường kiểm soát rủi ro và bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước.

Lãnh đạo Cục Thuế cho biết thêm, ngành tập trung giải quyết kịp thời các vướng mắc về chính sách, nắm bắt, đề xuất các cấp có thẩm quyền giải quyết các vấn đề vướng mắc liên quan đến chính sách hoàn thuế GTGT, trong đó có vấn đề hoàn thuế liên quan đến xuất nhập khẩu tại chỗ.

Đồng thời rà soát, chuẩn hóa, tự động hóa quy trình giải quyết hoàn thuế GTGT; kiểm soát chặt việc luân chuyển hồ sơ, xử lý dứt điểm hồ sơ tồn đọng, bố trí đủ nhân lực, phân công rõ trách nhiệm và kiểm tra tiến độ hằng tuần. Xây dựng cơ sở dữ liệu, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích, đánh giá rủi ro, phân luồng DN theo mức độ tuân thủ xanh - vàng - đỏ, qua đó rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đủ điều kiện, nâng cao tính minh bạch, chính xác và kịp thời phát hiện, ngăn chặn gian lận hoàn thuế.

Tạo thuận lợi trong khai thuế, hoàn thuế

Thông tư số 89/2026/TT-BTC (Thông tư) được Bộ Tài chính ban hành ngày 30/6/2026, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP. Thông tư được ban hành đã bổ sung, sửa đổi nhiều quy định về khai thuế, hoàn thuế và xử lý tiền thuế nộp thừa theo hướng đơn giản hóa và tăng tính tự động.

Đối với khai thuế, Thông tư bổ sung, sửa đổi nhiều quy định về kỳ khai thuế, địa điểm nộp hồ sơ, phân bổ nghĩa vụ thuế và khai bổ sung hồ sơ khai thuế; đồng thời hướng dẫn cụ thể một số trường hợp phát sinh trong thực tế nhằm thống nhất việc thực hiện.

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã khai thuế theo quy định tại Thông tư số 18/2026/TT-BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về hồ sơ, thủ tục quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 50/2026/TTBTC thì hồ sơ khai bổ sung hồ sơ khai thuế là hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế có sai, sót đã được bổ sung.

Trong lĩnh vực hoàn thuế và xử lý tiền thuế nộp thừa, Thông tư bổ sung cơ chế tự động bù trừ đích danh khoản phải nộp với khoản đã nộp trong trường hợp NNT nộp thuế theo mã định danh khoản phải nộp (ID).

Cụ thể, đối với các khoản của cùng NNT, cùng tiểu mục, cùng địa bàn hành chính và cùng cơ quan thuế:

Trường hợp NNT nộp thuế theo mã định danh khoản phải nộp thì Hệ thống thông tin quản lý thuế tự động bù trừ theo mã định danh khoản phải nộp (ID).

Trường hợp NNT có khoản nộp thừa không có mã định danh khoản phải nộp, cùng tiểu mục, cùng địa bàn, cùng cơ quan thuế với khoản nợ, khoản thu phát sinh thì Hệ thống cũng không bù trừ tự động. NNT thực hiện lựa chọn khoản nộp thừa, Hệ thống tự động bù trừ theo lựa chọn của NNT.