Tăng cường triển khai các giải pháp hoàn thuế giá trị gia tăng

Theo dõi KT&TD trên

Chỉ thị đặt ra các yêu cầu cụ thể đối với cơ quan thuế các cấp trong việc đẩy nhanh tiến độ giải quyết hồ sơ, tăng cường ứng dụng dữ liệu trong quản lý rủi ro và siết chặt kỷ cương, kỷ luật hành chính.

Sử dụng cơ sở dữ liệu quản lý thuế, bao gồm tờ khai thuế, hóa đơn điện tử, tờ khai hải quan, kết quả phân tích rủi ro và các thông tin liên quan là yêu cầu bắt buộc trong công tác hoàn thuế

Tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải quyết hoàn thuế GTGT

Trong thời gian vừa qua, công tác hoàn thuế đã có nhiều chuyển biến, đạt một số kết quả tích cực. Theo đó, hoàn thuế điện tử đạt tỷ lệ 99%, áp dụng hệ thống tự động phân loại 100% hồ sơ hoàn thuế; 87% số hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) thuộc diện “hoàn thuế trước, kiểm tra sau” đã được cơ quan thuế giải quyết trong vòng 06 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ của người nộp thuế (NNT). Cùng với đó, Cục Thuế đã tham mưu Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ hoàn thiện cơ sở pháp lý về hoàn thuế tại Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Nghị định số 252/2026/NĐ-CP và Thông tư số 89/2026/TT-BTC.

Theo đó, hồ sơ cũng được đơn giản hóa, lược bỏ chứng từ, thông tin không cần thiết hoặc trùng lặp, đồng thời bổ sung cơ sở pháp lý triển khai hoàn thuế GTGT tự động và thực hiện giải quyết hoàn thuế kể từ ngày cơ quan thuế ban hành kết luận hoặc quyết định xử lý vi phạm sau kiểm tra đối với hồ sơ kiểm tra trước hoàn thuế. 

Để triển khai hiệu quả yêu cầu về thời gian, Chỉ thị yêu cầu cơ quan thuế các cấp thực hiện đồng bộ các giải pháp rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ hoàn thuế GTGT, từ tiếp nhận, phân loại đến kiểm tra và ban hành kết quả. Theo đó, yêu cầu cơ quan thuế phải bảo đảm 100% hồ sơ hoàn thuế GTGT được tiếp nhận bằng phương thức điện tử; Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tự động tiếp nhận và trả kết quả tiếp nhận ngay cho NNT sau khi tiếp nhận hồ sơ. Trường hợp NNT gửi hồ sơ giấy, cơ quan thuế hướng dẫn thực hiện qua hệ thống này.

Cùng với đó, cơ quan thuế phải khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quản lý thuế, bao gồm tờ khai thuế, hóa đơn điện tử, tờ khai hải quan, kết quả phân tích rủi ro và các thông tin liên quan, bảo đảm 100% hồ sơ được giải quyết đúng hạn, trừ hồ sơ có dấu hiệu gian lận, trốn thuế hoặc vi phạm pháp luật. Trường hợp số thuế đề nghị hoàn không được hoàn hoặc chưa đủ điều kiện hoàn, thông báo phải nêu rõ lý do và căn cứ pháp luật đối với từng khoản.

Phân công nhiệm vụ cụ thể, tổ chức giám sát và kiểm tra tiến độ

Để tạo chuyển biến rõ nét trong tiến độ giải quyết hồ sơ, Cục Thuế yêu cầu các đơn vị chỉ đạo bộ phận chức năng rà soát, tổng hợp toàn bộ hồ sơ đề nghị hoàn thuế GTGT còn tồn đọng; phân loại theo nhóm đối tượng, mặt hàng, xác định rõ khó khăn, vướng mắc và thời gian giải quyết từng hồ sơ. Trên cơ sở đó, các đơn vị bố trí đầy đủ nhân lực, phân công nhiệm vụ cụ thể, tổ chức giám sát và kiểm tra tiến độ thực hiện hằng tuần.

Mục tiêu đặt ra là cơ quan thuế các cấp không còn hồ sơ tồn quá hạn, ngoại trừ hồ sơ có rủi ro cao, có nghi vấn gian lận thuế cần xác minh, kiểm tra. Đối với các trường hợp ngoại lệ này, cơ quan thuế phải có thông báo cụ thể đến NNT qua Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính về số thuế không đủ điều kiện hoàn, số thuế chưa đủ điều kiện hoàn, lý do, các cơ quan liên quan cần phối hợp xác minh và thời hạn xác minh.

Chỉ thị yêu cầu Thủ trưởng các Thuế tỉnh, thành phố, Chi cục thuế DN lớn, Chi cục thuế Thương mại điện tử trong quá trình phê duyệt và gửi báo cáo tình hình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ hoàn thuế GTGT thực hiện bằng phương thức điện tử. Đồng thời, để bảo đảm việc theo dõi, chỉ đạo được thực hiện thường xuyên, định kỳ hằng tuần phải báo cáo Cục Thuế công tác triển khai, tiến độ thực hiện, những khó khăn vướng mắc (nếu có) để tập trung chỉ đạo tháo gỡ kịp thời, từ đó đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ hoàn thuế trên môi trường điện tử.

Chủ động nhận diện rủi ro, phòng ngừa và xử lý nghiêm hành vi gian lận hoàn thuế

Qua công tác quản lý thuế, phân tích dữ liệu, kiểm tra và giải quyết hồ sơ hoàn thuế, cơ quan thuế đã phát hiện một số trường hợp lợi dụng chính sách hoàn thuế GTGT để gian lận, trục lợi NSNN với phương thức, thủ đoạn vi phạm có xu hướng ngày càng tinh vi, liên quan đến nhiều DN, nhiều địa bàn và nhiều khâu trung gian.

Thực tiễn kiểm tra cho thấy, hành vi gian lận có thể được hình thành từ trước khi người nộp thuế lập hồ sơ đề nghị hoàn, ngay từ quá trình phát sinh giao dịch, lập và nhận hóa đơn, kê khai thuế. Điển hình như việc thành lập, sử dụng DN không hoạt động thực chất để mua bán, sử dụng hóa đơn; lập hóa đơn cho giao dịch không có thật; hợp thức hóa đầu vào qua nhiều DN trung gian; tạo lập giao dịch mua bán lòng vòng; nâng khống giá trị hàng hóa, dịch vụ; sử dụng hóa đơn, chứng từ không phản ánh đúng bản chất giao dịch; kê khai không đúng thực tế đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu nhằm làm tăng số thuế GTGT được khấu trừ, đề nghị hoàn.

Việc kết nối, phân tích các nguồn dữ liệu cho phép cơ quan thuế chủ động nhận diện các dấu hiệu bất thường như: DN có quy mô hoạt động hạn chế nhưng phát sinh doanh thu, giá trị mua bán và thuế GTGT đầu vào lớn; doanh thu, giá trị mua vào hoặc số thuế đề nghị hoàn tăng đột biến; giao dịch phát sinh liên tục trong thời gian ngắn; mua bán qua nhiều tầng trung gian; hóa đơn có dấu hiệu bất thường; hoặc không tương xứng giữa quy mô giao dịch với năng lực hoạt động thực tế.

Trên cơ sở rà soát, phân tích, đánh giá và nhận diện rủi ro, Cục Thuế yêu cầu cơ quan thuế các cấp tăng cường khai thác, phân tích, đối chiếu dữ liệu hóa đơn điện tử, kê khai thuế, đăng ký thuế, lịch sử tuân thủ và các dữ liệu có liên quan; kết nối thông tin giữa người bán, người mua, hóa đơn đầu vào, đầu ra và các tổ chức, cá nhân liên quan để kịp thời nhận diện, cảnh báo rủi ro phục vụ công tác quản lý hoàn thuế. Việc nhận diện rủi ro phải được thực hiện ngay trong quá trình kê khai, sử dụng hóa đơn và phát sinh giao dịch, không chờ đến khi phát sinh hồ sơ hoàn thuế mới tiến hành.

Tăng cường kỷ cương, kỷ luật, đề cao trách nhiệm người đứng đầu

Nhằm tăng cường kỷ cương, kỷ luật công vụ, Chỉ thị yêu cầu cơ quan thuế các cấp tổ chức rà soát, xác định rõ trách nhiệm của công chức, bộ phận và người kiểm soát, phê duyệt đối với từng hồ sơ có tồn tại, vi phạm; làm rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan và xem xét xử lý trách nhiệm theo thẩm quyền. Trường hợp vượt thẩm quyền, phải báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý theo quy định.

Đồng thời, các đơn vị phải nghiêm túc quán triệt, chấn chỉnh và xử lý ngay những tồn tại, vướng mắc trong giải quyết hoàn thuế; bảo đảm không còn tình trạng ban hành thông báo, quyết định, lệnh hoàn chậm thời hạn; không cập nhật hoặc cập nhật không đúng thời điểm trên hệ thống quản lý thuế tập trung; nội dung yêu cầu giải trình, bổ sung tài liệu chưa cụ thể; việc kiểm tra, xác minh hóa đơn, người bán và các tổ chức, cá nhân liên quan chưa đầy đủ, kịp thời; hồ sơ thuộc diện kiểm tra sau hoàn quá thời hạn 05 năm chưa được thực hiện.

“Yêu cầu toàn thể công chức chấp hành nghiêm kỷ cương, kỷ luật và trách nhiệm công vụ trong quá trình giải quyết hoàn thuế GTGT; thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ, thẩm quyền, quy trình và thời hạn giải quyết. Công chức phải chủ động nghiên cứu, khai thác dữ liệu, phối hợp xử lý công việc, không né tránh, đùn đẩy, làm việc cầm chừng hoặc kéo dài hồ sơ để giảm trách nhiệm cá nhân.” - Chỉ thị nêu rõ.

Trong quá trình triển khai, khi phát sinh vướng mắc hoặc cách hiểu khác nhau, công chức thuế phải kịp thời báo cáo các cấp lãnh đạo để xem xét, quyết định trong phạm vi thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền, bảo đảm việc giải quyết hoàn thuế được thực hiện thống nhất, đúng quy định.

Với các giải pháp đồng bộ từ cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu, tăng cường quản lý rủi ro đến siết chặt kỷ cương, kỷ luật và trách nhiệm công vụ, Chỉ thị số 34/CT-CT hướng tới nâng cao chất lượng, hiệu quả giải quyết hoàn thuế GTGT; bảo đảm giải quyết kịp thời hồ sơ đủ điều kiện, đồng thời chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm hành vi gian lận, góp phần hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu và bảo vệ nguồn thu NSNN./.

Phương Thúy