Black Friday – Noel – Tết: Ba cao điểm khuấy động thị trường tiêu dùng

Theo dõi KT&TD trên

Không chỉ kéo theo những cú bật doanh thu cho ngành bán lẻ, chuỗi sự kiện này còn cho thấy cách người Việt thay đổi thói quen chi tiêu, ưu tiên và trải nghiệm mua sắm trong một mùa lễ hội ngày càng mở rộng.

Black Friday: Khởi đầu mùa mua sắm cuối năm

Black Friday, ngày thứ Sáu sau lễ Tạ ơn của Mỹ, đã từ một truyền thống phương Tây trở thành hiện tượng toàn cầu trong hơn một thập kỷ qua. Tại Việt Nam, sự kiện này bắt đầu được các nhà bán lẻ chú ý từ khoảng năm 2015 và nhanh chóng phát triển thành một trong những đợt khuyến mại lớn nhất năm. Điều thú vị là Black Friday ở Việt Nam không còn giới hạn trong một ngày mà thường kéo dài cả tuần, thậm chí cả tháng với tên gọi "Black November" hay "Black Week".

Sức hút của Black Friday nằm ở tâm lý "săn sale" đã ăn sâu vào văn hóa tiêu dùng Việt. Người mua không chỉ tìm kiếm các sản phẩm thiết yếu mà còn coi đây là cơ hội để mua sắm những món hàng cao cấp với giá ưu đãi. Các mặt hàng công nghệ như điện thoại, laptop, đồ gia dụng thông minh thường là những sản phẩm bán chạy nhất trong dịp này. Thời trang, mỹ phẩm và đồ gia dụng cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể.

Điểm đặc biệt của Black Friday là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang kênh thương mại điện tử. Các sàn như Shopee, Lazada, Tiki đều chuẩn bị chiến dịch khuyến mại quy mô lớn với voucher, flashsale và livestream bán hàng. Theo số liệu từ các nền tảng thương mại điện tử, lượng truy cập và giao dịch trong tuần Black Friday có thể tăng gấp ba đến năm lần so với ngày thường. Người tiêu dùng thường chuẩn bị sẵn danh sách mua sắm, theo dõi giá cả trước đó và đặt báo thức để "săn" các deal hấp dẫn vào đúng giờ vàng.

Tuy nhiên, Black Friday cũng đặt ra thách thức về tính minh bạch trong giảm giá. Không ít trường hợp nhà bán lẻ tăng giá trước rồi giảm giá sau để tạo cảm giác ưu đãi lớn. Người tiêu dùng Việt ngày càng thông minh hơn trong việc so sánh giá và kiểm chứng mức giảm giá thực tế thông qua các công cụ theo dõi lịch sử giá hoặc chia sẻ kinh nghiệm trên các hội nhóm.

Noel: Không khí lễ hội và văn hóa tặng quà

Chỉ một tháng sau Black Friday, không khí mua sắm lại tiếp tục nóng lên với mùa Giáng sinh. Dù không phải là lễ hội truyền thống của Việt Nam, Noel đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa đô thị, đặc biệt là ở các thành phố lớn như Hà Nội, Sài Gòn và Đà Nẵng. Những con phố được trang hoàng lung linh với đèn LED, cây thông Noel và các gian hàng bày biện đồ trang trí tạo nên bầu không khí lễ hội đặc biệt.

Noel tại Việt Nam mang đậm tính xã hội và cộng đồng hơn là tôn giáo. Đây là dịp để bạn bè, đồng nghiệp và gia đình tụ họp, trao đổi quà tặng và chia sẻ niềm vui. Thị trường quà tặng phát triển mạnh mẽ vào thời điểm này với đa dạng lựa chọn từ giá rẻ đến cao cấp. Các món quà phổ biến bao gồm nến thơm, sổ tay, gấu bông, hộp socola, set mỹ phẩm mini hay các sản phẩm thủ công mang tính cá nhân hóa.

Ngành dịch vụ ăn uống cũng hưởng lợi lớn từ mùa Noel. Các nhà hàng, quán café đều tung ra thực đơn đặc biệt với món ăn mang phong cách phương Tây như gà tây nướng, bánh khúc cây, rượu vang. Nhiều cơ sở kinh doanh còn đầu tư vào không gian, âm nhạc để tạo trải nghiệm đặc biệt cho khách hàng. Việc đặt bàn trước thường phải thực hiện từ vài tuần để đảm bảo có chỗ vào đêm Noel.

Một xu hướng đáng chú ý trong những năm gần đây là sự gia tăng của các hoạt động trải nghiệm thay vì chỉ mua sắm thuần túy. Giới trẻ thích tham gia các sự kiện countdown, concert, hay đơn giản là dạo phố ngắm đèn trang trí. Điều này tạo ra cơ hội kinh doanh mới cho các doanh nghiệp tổ chức sự kiện, du lịch và giải trí. Các điểm đến như Phố đi bộ Nguyễn Huệ, phố Hàng Mã hay các trung tâm thương mại lớn trở thành địa điểm checkin thu hút hàng ngàn lượt khách mỗi ngày.

Tết Nguyên đán: Đỉnh cao của tiêu dùng truyền thống

Nếu Black Friday và Noel mang hơi hướng hiện đại và toàn cầu hóa, thì Tết Nguyên đán là đỉnh cao của văn hóa tiêu dùng truyền thống Việt Nam. Đây là dịp lễ quan trọng nhất trong năm, khi mọi người tập trung về sum họp gia đình, thể hiện lòng hiếu thảo và cầu mong một năm mới an khang, thịnh vượng. Sức mạnh tiêu dùng trong dịp Tết không chỉ đến từ nhu cầu mua sắm mà còn từ giá trị văn hóa sâu sắc gắn liền với ngày lễ này.

Chuẩn bị cho Tết thường bắt đầu từ tháng Chạp, khi các gia đình bắt đầu tính toán ngân sách, lên kế hoạch mua sắm và dọn dẹp nhà cửa. Thị trường thực phẩm sôi động với nhu cầu mua bánh kẹo, mứt Tết, hoa quả, thịt cá và các nguyên liệu nấu ăn. Bánh chưng, bánh tét, giò chả là những món không thể thiếu trên mâm cỗ ngày Tết. Nhiều gia đình vẫn giữ truyền thống tự làm bánh chưng, tạo nên không khí đoàn viên ấm áp.

Thời trang cũng là một trong những ngành hưởng lợi lớn nhất từ Tết. Quan niệm "năm mới diện đồ mới" khiến người Việt sẵn sàng chi tiêu cho quần áo, giày dép mới. Các cửa hàng thời trang đua nhau tung ra bộ sưu tập Tết với tông màu đỏ, vàng mang ý nghĩa may mắn, tài lộc. Không chỉ người lớn, trẻ em cũng được sắm sửa trang phục mới để đón xuân.

Thị trường quà biếu Tết phát triển với quy mô khổng lồ. Từ giỏ quà cao cấp cho doanh nghiệp đến những phần quà khiêm tốn cho người thân, bạn bè, nhu cầu tặng quà vào dịp này phản ánh mối quan hệ xã hội và văn hóa "lễ nghĩa" của người Việt. Các sản phẩm được ưa chuộng bao gồm rượu ngoại, hộp bánh kẹo cao cấp, hộp trái cây nhập khẩu, và gần đây là các sản phẩm chăm sóc sức khỏe như yến sào, đông trùng hạ thảo.

Một điểm khác biệt quan trọng của Tết so với hai dịp còn lại là sự gia tăng mạnh mẽ của dòng tiền mặt trong lưu thông. Phong tục lì xì tạo ra lượng tiền mặt khổng lồ được trao tay, đặc biệt là các tờ tiền mới in còn thơm mực. Các ngân hàng thường phải chuẩn bị trước hàng nghìn tỷ đồng tiền mặt với các mệnh giá nhỏ để phục vụ nhu cầu đổi tiền lì xì của người dân.

Du lịch Tết cũng là một phân khúc thị trường đáng chú ý. Trong khi nhiều người chọn về quê đoàn tụ gia đình, không ít gia đình lựa chọn đi du lịch trong dịp nghỉ dài ngày. Các điểm đến trong nước như Đà Lạt, Phú Quốc, Nha Trang hay các tour du lịch nước ngoài đến Thái Lan, Singapore, Nhật Bản thường cháy vé từ nhiều tháng trước. Giá vé máy bay và khách sạn thường tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba so với ngày thường.

Tiêu dùng bền vững cũng đang trở thành xu hướng quan trọng. Ngày càng nhiều người tiêu dùng quan tâm đến nguồn gốc sản phẩm, tác động môi trường và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Các thương hiệu thân thiện với môi trường, sản phẩm thủ công, hàng Việt Nam chất lượng cao đang dần chiếm được cảm tình của người tiêu dùng trẻ.

Black Friday, Noel và Tết không chỉ là ba dịp mua sắm đơn thuần mà đã trở thành hiện tượng văn hóa kinh tế đặc trưng của Việt Nam. Chúng phản ánh sự năng động của thị trường tiêu dùng, khả năng thích nghi của người Việt với xu hướng toàn cầu, đồng thời khẳng định giá trị văn hóa truyền thống vẫn luôn được trân trọng. Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, ba cao điểm này sẽ tiếp tục là những dấu mốc quan trọng trong chu kỳ tiêu dùng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và làm phong phú thêm đời sống văn hóa của người Việt.

Hoàng Nguyễn