Việt Nam sản xuất thành công thỏi nhôm đầu tiên, khép kín chuỗi giá trị bôxít - alumin - nhôm

Theo dõi KT&TD trên

Tham dự buổi lễ công bố có đồng chí Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ; Đại tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Ông Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Ban chấp hành TW Đảng, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Lâm Đồng, ông Nguyễn Hoàng Long, Thứ trưởng Bộ Công Thương, cùng các lãnh đạo Sở, ban, ngành của tỉnh Lâm Đồng

Hoàn thiện mắt xích còn thiếu

Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có trữ lượng bôxít lớn trên thế giới. Trong nhiều năm qua, nguồn tài nguyên này chủ yếu được khai thác để sản xuất alumin phục vụ xuất khẩu hoặc cung cấp cho các nhà máy luyện nhôm ở nước ngoài. Trong khi đó, công đoạn điện phân để tạo ra nhôm kim loại – khâu mang lại giá trị gia tăng cao nhất – vẫn chưa được thực hiện trong nước.

Việc Nhà máy Điện phân Nhôm Đắk Nông sản xuất thành công những thỏi nhôm đầu tiên đã khép kín chuỗi sản xuất bôxít – alumin – nhôm của Việt Nam sau nhiều năm chuẩn bị.

Dự án được triển khai từ năm 2015 và trải qua hơn 11 năm xây dựng với nhiều khó khăn do điều kiện thời tiết Tây Nguyên, ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 cũng như quá trình hoàn thiện cơ chế, chính sách.

Phát biểu tại lễ công bố, ông Trần Hồng Quân, Giám đốc Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân chia sẻ: “Trong quá trình triển khai xây dựng Dự án, mặc dù gặp không ít khó khăn, vướng mắc, tuy nhiên, với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Trung ương, sự đồng hành và hỗ trợ giúp đỡ của tỉnh Lâm Đồng, đặc biệt là sự nỗ lực, cố gắng và quyết tâm của đội ngũ lao động Trần Hồng Quân và Tổng thầu NFC cùng các nhà thầu phụ.

Đến nay, Công ty đã hoàn thành việc lắp đặt thiết bị và đưa Phân kỳ 1 của Nhà máy với công suất 150.000 tấn/năm vào vận hành, có sản phẩm nhôm kim loại đầu tiên chỉ sau 210 ngày kể từ ngày 20/12/2025 khi cty luyện kim THQ cùng tổng thầu NFC tập trung nguồn lực triển khai lắp đặt thiết bị, làm việc liên tục ngày đêm, vượt qua mọi khó khăn để những thỏi nhôm thương phẩm đầu tiên của Việt nam chính thức ra lò, đánh dấu cột mốc quan trọng trong lịch sử ngành công nghiệp nhôm Việt Nam.”

Bên cạnh đó, Công ty Trần Hồng Quân cam kết: Phát huy kết quả đã đạt được, với tinh thần khẩn trương và quyết liệt, doanh nghiệp sẽ tiếp tục huy động nguồn lực tối đa để cùng với Tổng thầu NFC sớm hoàn thành việc lắp đặt thiết bị để đưa Phân kỳ 2 với công suất 300.000 tấn/năm vào vận hành và Quý I/2027 đạt công suất của dự án là 450.000 tấn/ năm vào vận hành theo tiến độ đã đặt ra, đảm bảo việc vận hành Nhà máy ổn định, an toàn, tuân thủ nghiêm túc và đầy đủ quy định về bảo vệ môi trường.

Làm chủ công nghệ điện phân hiện đại

Điểm nổi bật của dự án là việc áp dụng công nghệ điện phân nhôm với cường độ dòng điện 500kA – một trong những công nghệ tiên tiến đang được sử dụng trên thế giới.

Theo doanh nghiệp, sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên đạt độ tinh khiết 99,71%, đáp ứng yêu cầu của nhiều ngành công nghiệp chế tạo.

Việc vận hành thành công dây chuyền điện phân không chỉ tạo ra sản phẩm mới mà còn cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước làm chủ công nghệ có yêu cầu kỹ thuật rất cao, từ thiết kế, lắp đặt đến vận hành và kiểm soát chất lượng.

Đây cũng là nền tảng để phát triển các sản phẩm nhôm có giá trị gia tăng cao hơn như nhôm hợp kim, nhôm tấm, nhôm định hình và các vật liệu phục vụ ngành ô tô, điện – điện tử, năng lượng tái tạo, hàng không và công nghiệp quốc phòng.

Theo số liệu của ngành công thương, Việt Nam mỗi năm vẫn phải nhập khẩu lượng lớn nhôm kim loại để phục vụ sản xuất. Việc hình thành nhà máy luyện nhôm trong nước được kỳ vọng sẽ góp phần giảm nhập khẩu khoảng 1,5 tỷ USD mỗi năm khi dự án đạt công suất thiết kế. Không chỉ giảm nhập khẩu, việc chế biến sâu còn giúp nâng cao giá trị tài nguyên bôxít.

Thay vì dừng ở sản phẩm alumin, nguồn tài nguyên sẽ được chuyển hóa thành nhôm kim loại – nguyên liệu đầu vào của hàng loạt ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao.

Đây cũng là định hướng được Bộ Chính trị xác định trong Kết luận số 31-KL/TW về phát triển ngành công nghiệp bôxít – alumin – nhôm đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Động lực mới cho phát triển công nghiệp Tây Nguyên

Không chỉ mang ý nghĩa về công nghệ, dự án còn được kỳ vọng tạo động lực phát triển kinh tế cho tỉnh Lâm Đồng và khu vực Tây Nguyên. Khi hoàn thành toàn bộ dự án, nhà máy dự kiến tạo khoảng 3.500 việc làm trực tiếp và gián tiếp, đồng thời thúc đẩy sự hình thành của các ngành công nghiệp phụ trợ sau nhôm, từ sản xuất vật liệu, cơ khí đến logistics và dịch vụ kỹ thuật.

Nguồn thu ngân sách địa phương được dự báo sẽ tăng đáng kể, trong khi hệ sinh thái công nghiệp mới sẽ góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế của khu vực theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Theo các chuyên gia, nếu kết hợp hiệu quả nguồn bôxít, alumin và luyện nhôm với các ngành sản xuất hạ nguồn, Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng nhôm của khu vực và thế giới.

Việc làm chủ công nghệ điện phân nhôm, khép kín chuỗi giá trị và hướng tới sản xuất quy mô lớn được kỳ vọng sẽ tạo nền móng để Việt Nam phát triển ngành công nghiệp nhôm hiện đại, nâng cao năng lực tự chủ về nguyên liệu, gia tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế và từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ công nghiệp vật liệu của khu vực.

Đối với Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân, đây là cột mốc quan trọng trong hành trình phát triển, đồng thời là cam kết tiếp tục đầu tư công nghệ, mở rộng quy mô sản xuất theo hướng hiện đại, hiệu quả và thân thiện với môi trường, góp phần xây dựng Lâm Đồng trở thành trung tâm công nghiệp nhôm của cả nước.

Thanh Sơn - Cao Hiếu