Từ chối thanh toán QR và hành vi “lách luật” khi chuyển khoản
Trong những ngày gần đây, người tiêu dùng đang phải đối mặt với một xu hướng đáng lo ngại: nhiều hàng quán, đặc biệt là ở các khu vực ngoại thành và một số tỉnh thành, bất ngờ từ chối nhận thanh toán bằng mã QR, hoặc yêu cầu khách hàng trả thêm phí khi chuyển khoản.
Điều này không chỉ gây ra sự bất tiện và khó chịu cho người dân vốn đã quen với thanh toán không tiền mặt, mà còn tiềm ẩn nguy cơ về việc “né” thuế của các hộ kinh doanh.
Việc quét mã QR qua điện thoại thông minh đã trở thành thói quen phổ biến, mang lại sự tiện lợi vượt trội. Tuy nhiên, tình trạng một số quán ăn, tiệm tạp hóa, quán cà phê, hay thậm chí người bán hàng online chỉ nhận tiền mặt hoặc yêu cầu cộng thêm 5.000 đồng khi chuyển khoản đang diễn ra. Mặc dù 5.000 đồng không phải là số tiền lớn, nhưng hành vi này khiến nhiều khách hàng cảm thấy không thoải mái và bị "làm khó".
Phản ứng này được cho là xuất phát từ những thay đổi trong chính sách thuế khoán áp dụng từ ngày 1/6. Theo đó, các hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng mỗi năm trong một số ngành nghề như ăn uống, bán lẻ… bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử qua máy tính tiền kết nối trực tiếp với cơ quan thuế. Quy định này nhằm tăng cường minh bạch và kiểm soát doanh thu, chống thất thu ngân sách.
Tuy nhiên, thay vì tuân thủ, một số hộ kinh doanh lại tìm cách “lách luật” bằng cách hạn chế hoặc từ chối giao dịch không dùng tiền mặt. Mục đích chính là để tránh để lại “vết tích” giao dịch qua ngân hàng, lo ngại cơ quan thuế có thể truy thu hoặc "truy vết" dòng tiền.
Không chỉ từ chối thanh toán QR, một xu hướng “lách luật” khác cũng đang âm thầm diễn ra, đặc biệt phổ biến trong giới kinh doanh online. Nhiều người mua hàng đã nhận được những tin nhắn như: “Không ghi nội dung mua bán giúp em” khi thực hiện chuyển khoản. Đây là hành vi nhằm che giấu thông tin giao dịch, tránh sự giám sát của cơ quan thuế đối với các cá nhân, hộ kinh doanh chưa đăng ký hoặc chưa kê khai thuế đầy đủ.
Tại Hà Nội, mặc dù việc thanh toán QR vẫn diễn ra bình thường ở nhiều hàng quán, nhưng lại xuất hiện hình thức tăng giá hàng hóa nếu khách thanh toán qua QR code. Đây cũng là một biến tướng đáng lo ngại, đổ gánh nặng chi phí tiềm ẩn hoặc chi phí "rủi ro" về thuế lên vai người tiêu dùng.
Cơ quan thuế đã khẳng định rằng, theo Luật Quản lý thuế, việc xác định doanh thu tính thuế của các hộ kinh doanh không chỉ dựa vào chuyển khoản ngân hàng mà còn bao gồm tiền mặt và các hình thức thanh toán khác. Tuy nhiên, việc một số hộ kinh doanh từ chối chuyển khoản là đi ngược lại xu thế tất yếu trong quá trình phát triển kinh tế toàn cầu.
Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế khu vực I, Cục Thuế, Bộ Tài chính đã nhấn mạnh: “Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thu bằng tiền mặt để nhằm mục đích tránh thuế, trốn thuế, pháp luật quản lý thuế đã quy định các chế tài xử lý như ấn định thuế, xử phạt khai sai, xử phạt trốn thuế, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự”.
Việc thanh toán không dùng tiền mặt mang lại nhiều tiện ích vượt trội cho người dân và góp phần tạo sự minh bạch trong nền kinh tế. Về lâu dài, cần có những chế tài quy định việc bắt buộc phải chuyển khoản qua tài khoản đối với nhiều trường hợp mua bán hàng hóa, dịch vụ. Đây không chỉ là giải pháp hữu hiệu để chống thất thu ngân sách, mà còn là một trong những biện pháp quan trọng để chống tham nhũng, hướng tới một nền kinh tế minh bạch và công bằng hơn.
Người dân cần cẩn trọng và không tiếp tay cho những hành vi “lách luật” này. Việc yêu cầu không ghi nội dung chuyển khoản hay chấp nhận trả thêm phí để được thanh toán không tiền mặt có thể vô tình khuyến khích những hành vi vi phạm pháp luật thuế.
Mỗi giao dịch đều có thể là một “vết tích" quan trọng giúp cơ quan chức năng giám sát và quản lý thuế hiệu quả hơn. Đừng vì sự tiện lợi trước mắt mà vô tình tiếp tay cho hành vi trốn thuế, gây ảnh hưởng xấu đến lợi ích cộng đồng.
T.An
