Thương mại điện tử xuyên biên giới: Mở lối mới cho nông sản Việt vào ASEAN

Theo dõi KT&TD trên

Với Việt Nam, sự dịch chuyển này đặc biệt đáng chú ý ở lĩnh vực nông sản - nơi bài toán đầu ra từ lâu vẫn phụ thuộc nặng nề vào trung gian và thị trường biên mậu.

Khi kênh số trở thành không gian tiêu thụ

Sau đại dịch, thương mại điện tử không còn là kênh bán hàng bổ trợ mà đang dần giữ vai trò trung tâm trong hệ thống phân phối hiện đại. Chia sẻ tại Hội nghị kết nối cung cầu và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm Việt trên các sàn thương mại điện tử, tổ chức tháng 12/2025, ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội cho rằng, sự thay đổi này đến từ chính những hạn chế ngày càng rõ của mô hình phân phối truyền thống.

Chi phí mặt bằng leo thang, mạng lưới trung gian cồng kềnh, khả năng kiểm soát thị trường đầu ra hạn chế – tất cả đang buộc doanh nghiệp phải tìm kiếm những cách tiếp cận khác. Trong bối cảnh đó, thương mại điện tử xuyên biên giới cho phép doanh nghiệp rút ngắn đáng kể quãng đường từ nơi sản xuất tới người tiêu dùng cuối, đồng thời giảm bớt sự lệ thuộc vào các khâu trung gian vốn chiếm tỷ trọng chi phí không nhỏ.

Với nông sản, ý nghĩa của việc “đi thẳng” tới người mua không chỉ nằm ở khối lượng tiêu thụ. Khi trực tiếp xuất hiện trên các nền tảng số, doanh nghiệp có cơ hội kể câu chuyện về sản phẩm, từ nguồn gốc, quy trình sản xuất đến yếu tố văn hóa địa phương – những giá trị mà kênh xuất khẩu truyền thống khó truyền tải trọn vẹn.

Nhiều chuyên gia cho rằng, thương mại điện tử xuyên biên giới thực chất là một “không gian tiêu thụ đã hoàn thiện sẵn”, nơi doanh nghiệp không phải tự xây dựng mạng lưới phân phối ở nước ngoài. Thay vào đó, dữ liệu từ nền tảng – từ hành vi mua sắm đến phản hồi của người tiêu dùng – trở thành công cụ giúp doanh nghiệp từng bước thử nghiệm, điều chỉnh và mở rộng thị trường.

Cửa vào rộng hơn, cuộc chơi khắt khe hơn

So với xuất khẩu truyền thống, quy trình bán hàng qua thương mại điện tử xuyên biên giới được đơn giản hóa đáng kể. Nhờ các công cụ hỗ trợ từ nền tảng, doanh nghiệp Việt có thể vận hành gian hàng tại nhiều quốc gia ASEAN với cách thức gần tương đồng bán hàng trong nước, từ quản lý tồn kho, thanh toán đến chăm sóc khách hàng.

Điều này mở ra cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế cho cả các doanh nghiệp nhỏ và vừa – nhóm vốn hạn chế về nguồn lực và kinh nghiệm xuất khẩu. Tuy nhiên, “lối đi tắt” này không đồng nghĩa với việc có thể bỏ qua các yêu cầu nền tảng của xuất khẩu nông sản.

Logistics vẫn là nút thắt then chốt. Nông sản có vòng đời ngắn, yêu cầu cao về bảo quản và tốc độ phân phối. Nếu không được tổ chức bài bản, chi phí logistics có thể nhanh chóng bào mòn lợi nhuận, thậm chí khiến doanh nghiệp đánh mất uy tín trên thị trường. Với các mặt hàng thủy sản, yêu cầu về chuỗi lạnh và kiểm soát chất lượng càng khắt khe hơn.

Bên cạnh đó, nội dung số đang trở thành yếu tố quyết định khả năng “sống sót” của sản phẩm trên các sàn quốc tế. Trong môi trường nơi hàng triệu sản phẩm cùng cạnh tranh, nông sản Việt chỉ có thể được nhận diện nếu được đầu tư nghiêm túc về hình ảnh, câu chuyện và thông tin sản phẩm. Thực tế từ các chương trình hỗ trợ như “Chợ OCOP” cho thấy, khi doanh nghiệp được hướng dẫn xây dựng nội dung bài bản, khả năng tiếp cận và tiêu thụ sản phẩm được cải thiện rõ rệt.

Về dài hạn, việc mỗi địa phương chủ động phát triển các kênh nội dung số riêng để giới thiệu đặc sản, văn hóa và thế mạnh vùng miền sẽ không chỉ phục vụ mục tiêu bán hàng, mà còn tạo nền tảng cho chiến lược xây dựng thương hiệu nông sản quốc gia trong không gian số.

Thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra một cánh cửa mới cho nông sản Việt tại thị trường ASEAN. Nhưng để cánh cửa này không chỉ mở ra rồi nhanh chóng khép lại, doanh nghiệp cần bước vào với sự chuẩn bị đầy đủ – từ logistics, nội dung số đến năng lực tài chính và khả năng làm chủ dữ liệu. Khi các mắt xích này được kết nối đồng bộ, nông sản Việt mới có thể đi xa hơn trên bản đồ thương mại số của khu vực.