Sau Tết, sắc xuân tiếp nối qua những lễ hội truyền thống

Theo dõi KT&TD trên

Từ những ngôi chùa cổ kính ẩn mình giữa núi non hùng vĩ cho đến những đồi thông rộn tiếng hát quan họ, mùa lễ hội đầu năm 2026 đang tiếp nối mạch xuân bằng chiều sâu văn hóa và tâm linh đặc sắc. Đây là thời điểm mà người Việt, dù đi đâu về đâu, cũng tìm về cội nguồn về với những giá trị được gìn giữ qua ngàn năm lịch sử.

Chùa Hương mở hội - nơi hành hương linh thiêng bậc nhất

Một trong những lễ hội được mong chờ nhất mỗi độ xuân về là hội Chùa Hương tại Khu di tích và danh thắng Hương Sơn (Mỹ Đức, Hà Nội). Năm nay, lễ khai hội chính thức diễn ra vào ngày 22/2/2026 (mồng 6 tháng Giêng), với chủ đề "Mùa xuân trẩy hội Chùa Hương", gồm chương trình nghệ thuật đặc sắc, nghi thức dâng hương cầu quốc thái dân an, triển lãm Phật giáo và lễ trồng cây lưu niệm tại khu vực Nhà Bia Thung Phủ Mã.

Trải qua hơn sáu thế kỷ, Chùa Hương không chỉ là di tích quốc gia đặc biệt mà còn là biểu tượng văn hóa tâm linh sâu sắc trong tâm thức người Việt. Chỉ trong 5 ngày Tết, khu danh thắng này đã đón gần 140.000 lượt khách tham quan tăng tới 138% so với cùng kỳ năm 2025. Lễ hội kéo dài từ mồng 2 tháng Giêng đến 25/3 Âm lịch, là một trong những lễ hội dài nhất và đông khách nhất cả nước. Từ tờ mờ sáng, hàng nghìn người đã tập trung tại bến Đục để lên đò, len lỏi qua từng nhánh suối xanh, hướng về chùa Thiên Trù trung tâm của toàn bộ lễ hội.

Điều đáng ghi nhận là năm nay ban tổ chức nhấn mạnh thông điệp "Tôn kính tâm linh bằng sự hiểu biết và văn minh", đồng thời tăng cường kiểm soát các hành vi như rải tiền lẻ bừa bãi, đốt vàng mã tràn lan, góp phần xây dựng không gian lễ hội văn minh, thân thiện.

Lễ hội Gióng đền Sóc, huyền thoại người anh hùng dân tộc

Cũng vào mùng 6 tháng Giêng (22/2/2026), Lễ hội Gióng đền Sóc tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt đền Sóc, xã Sóc Sơn, Hà Nội chính thức khai hội. Lễ hội kéo dài đến ngày 24/2/2026, là sự kiện văn hóa và tín ngưỡng lớn nhất trong năm của vùng đất Sóc Sơn, nơi gắn liền với huyền thoại Thánh Gióng đánh thắng giặc Ân, bảo vệ bờ cõi dưới thời Hùng Vương.

Đây là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận. Điểm mới đáng chú ý trong mùa lễ hội 2026 là lần đầu tiên ban tổ chức triển khai tour đêm và chương trình nghệ thuật đặc sắc vào buổi tối, mang đến một chiều kích trải nghiệm hoàn toàn mới cho du khách. Bên cạnh các nghi lễ truyền thống trang nghiêm, hội còn có nhiều trò chơi dân gian đặc sắc như Vật Cầu Húc, Kéo Mỏ, cùng không gian trưng bày và giới thiệu sản phẩm OCOP của địa phương.

Hội Lim - tiếng quan họ vang vọng xứ Kinh Bắc

Ngày 28/2 và 1/3/2026 (tức 12 và 13 tháng Giêng Bính Ngọ), Hội Lim - một trong những lễ hội tiêu biểu nhất vùng Kinh Bắc, chính thức khai hội tại xã Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Năm nay, hội Lim có thêm một dấu mốc đặc biệt: Lễ công bố và đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia đối với Lễ hội truyền thống vùng Lim, được tổ chức trang trọng tại sân khấu trung tâm trên núi Lim, một vinh dự lớn cho vùng đất ngàn năm văn hiến này.

Không gian lễ hội trải rộng trên 7 thôn thuộc xã Tiên Du, với trung tâm là núi Hồng Vân và hồ điều hòa Vân Tương. Đặc sắc nhất vẫn là những điệu hát quan họ, những câu ca ân tình, đằm thắm giữa liền anh liền chị trong tà áo tứ thân truyền thống. Trong đó, 5 nhà nghệ nhân quan họ tổ chức hát canh từ 19 giờ đêm 12 tháng Giêng, thu hút hàng vạn du khách thập phương. Tối 28/2, chương trình nghệ thuật do các nghệ sĩ Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh biểu diễn tại sân khấu chính, kết thúc bằng màn bắn pháo hoa tầm thấp 15 phút trên mặt hồ Vân Tương — tạo nên một đêm hội đẹp lòng người.

Lễ hội Đền Bà Chúa Kho - tín ngưỡng cầu lộc đầu năm

Cùng ngày khai hội 12 tháng Giêng, Lễ hội Đền Bà Chúa Kho tại phường Vũ Ninh, thành phố Bắc Ninh cũng long trọng khai mạc với chủ đề "Ngày hội Văn hóa - Du lịch - Điểm đến những miền di sản năm 2026". Lễ hội kéo dài từ ngày 12/2 đến 18/3/2026, được xem là một trong những lễ hội cầu tài lộc lớn và linh thiêng nhất miền Bắc.

Tương truyền, Bà Chúa Kho là người con gái tài đức thời Lý, được giao trông coi kho lương quốc gia tại núi Kho trong cuộc kháng chiến chống giặc Tống năm 1077. Bà hy sinh vào ngày 12 tháng Giêng năm Đinh Tỵ 1077 khi đang phát lương cứu dân. Phần hội năm nay được mở rộng với chủ đề "Sắc xuân miền Kinh Bắc - Hội tụ di sản, lan tỏa giá trị", quy tụ khoảng 100 gian hàng ẩm thực và sản phẩm làng nghề, không gian quan họ, trải nghiệm in tranh Đông Hồ, biểu diễn ca trù, chèo, tuồng và nhiều trò chơi dân gian đặc sắc.

Lễ hội Xuân Yên Tử - mùa hành hương về đất Phật

Tại Quảng Ninh, Lễ hội Xuân Yên Tử 2026 khai hội vào ngày 26/2/2026 (10 tháng Giêng Bính Ngọ) tại Cung Trúc Lâm, Khu di tích danh thắng Yên Tử. Đây là mùa lễ hội đầu tiên sau khi Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới vào tháng 7/2025, một vinh dự lớn lao khiến mùa hội năm nay càng thêm phần ý nghĩa.

Chỉ trong 5 ngày Tết, khu di tích đã đón ước tính khoảng 130.000 lượt người hành hương. Điểm nhấn của lễ khai hội là nghi thức rước kiệu trang nghiêm, lễ đóng dấu thiêng Yên Tử — một nét đẹp văn hóa tâm linh truyền thống, cùng lễ dâng hương cầu quốc thái dân an. Đặc biệt, nhằm tri ân nhân dân và du khách đã đóng góp cho việc bảo tồn di sản, du khách hành hương đến Yên Tử được hưởng chính sách tham quan 0 đồng cho đến hết năm 2028. Lễ hội kéo dài suốt 3 tháng đầu năm, trở thành điểm hẹn tâm linh lớn nhất miền Bắc trong mùa xuân.

Hội Xuân Tam Chúc - đất thiêng Ninh Bình hội tụ muôn phương

Ngày 28/2/2026 (12 tháng Giêng Bính Ngọ), Hội Xuân Tam Chúc tại Khu du lịch quốc gia Tam Chúc ( Ninh Bình) chính thức khai mạc. Đây là một trong những sự kiện du lịch tâm linh lớn nhất miền Bắc đầu năm Bính Ngọ. Buổi sáng khai hội diễn ra nghi thức rước nước thiêng, nghi lễ mang ý nghĩa cầu mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, tiếp nối là lễ cầu an, cầu phúc đầu năm thu hút đông đảo phật tử từ khắp nơi về dâng hương.

Tam Chúc, cách Hà Nội khoảng 60 km, nổi tiếng với quần thể chùa thuộc hàng lớn nhất Đông Nam Á, được bao quanh bởi hồ nước rộng và dãy núi đá vôi hùng vĩ. Buổi tối, không gian chuyển mình từ trang nghiêm sang sôi động với đại nhạc hội và màn pháo hoa bắn từ trung tâm hồ Tam Chúc — tạo nên một lễ hội vừa thiêng liêng, vừa rực rỡ.

Nhìn lại bức tranh lễ hội đầu xuân Bính Ngọ 2026 tại miền Bắc, có thể thấy một điều rõ nét: người Việt không chỉ trẩy hội vì phong tục mà còn vì nhu cầu tìm về bản sắc, về ký ức cộng đồng. Từ những câu quan họ ân tình trên đồi Lim, tiếng trống khai hội vang vọng ở đền Sóc, làn khói hương nghi ngút trên đỉnh Yên Tử — tất cả đều là biểu hiện sinh động của một nền văn hóa không ngừng chảy, không ngừng sống.

Đặc biệt, năm 2026 ghi dấu bởi sự chú trọng vào quản lý lễ hội văn minh, ứng dụng công nghệ trong điều phối du khách, và tinh thần tôn trọng di sản. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy lễ hội truyền thống không chỉ được bảo tồn mà còn đang ngày càng phát triển theo hướng bền vững — nơi mà quá khứ và hiện tại gặp nhau trong từng bước chân hành hương.

Tết đã qua, nhưng xuân vẫn còn đó — trong tiếng hát, trong hương khói, trong những bước chân nối tiếp nhau về với cội nguồn dân tộc.

Hoàng Nguyễn (t/h)