Sản phẩm gỗ Việt Nam có nguy cơ bị áp thuế chống bán phá giá 133%

Theo dõi KT&TD trên

Ngoài Việt Nam, còn có 2 quốc gia nữa bị Hiệp hội này yêu cầu điều tra là Trung Quốc và Indonesia.

Theo đó, Hiệp hội này cho rằng các doanh nghiệp từ ba quốc gia đang bán sản phẩm vào thị trường nước này với mức giá thấp bất thường, đồng thời nhận được nhiều chính sách hỗ trợ từ chính phủ sở tại, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành sản xuất trong nước.

Nếu bị điều tra và áp thuế, có hơn 130 doanh nghiệp xuất khẩu từ Việt Nam, bao gồm nhiều tên tuổi lớn có thị phần đáng kể tại Mỹ sẽ bị ảnh hưởng như Công ty Cổ phần Tekcom, Công ty TNHH MTV Gỗ Khang Đạt, Công ty TNHH Triệu Thái Sơn và Công ty Cổ phần Xây dựng và Thương mại Thái Hoàng.

Theo số liệu từ Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (ITC), kim ngạch xuất khẩu gỗ dán của Việt Nam sang Mỹ trong giai đoạn 2022–2024 lần lượt đạt 401 triệu USD, 186 triệu USD và 244 triệu USD. Dù có xu hướng giảm, Việt Nam vẫn là nhà xuất khẩu lớn thứ hai trong nhóm ba nước bị điều tra, chỉ sau Indonesia.

Biên độ phá giá bị cáo buộc đối với sản phẩm gỗ dán từ Việt Nam dao động trong khoảng 112,33% đến 133,72% – thấp hơn so với Indonesia (202,8%) và Trung Quốc (474,2%) nhưng vẫn ở mức rất cao, tiềm ẩn nguy cơ bị áp thuế nếu có kết luận vi phạm.

Tekcom là một trong những doanh nghiệp xuất khẩu gỗ dán hàng đầu tại Việt Nam có tên trong danh sách điều tra. Thành lập năm 2005, công ty chuyên cung cấp gỗ dán phủ phim và các sản phẩm gỗ kỹ thuật cao, với thị trường xuất khẩu chính là Hoa Kỳ. Tekcom hiện vận hành hai nhà máy tại Bình Dương với tổng diện tích 110.000m², sử dụng hàng nghìn lao động. Vốn điều lệ công ty tăng từ 160 tỷ đồng vào năm 2020 lên 336 tỷ đồng cuối năm 2023.

Một doanh nghiệp khác là Công ty TNHH MTV Gỗ Khang Đạt, đặt trụ sở tại Khu chế xuất và công nghiệp Linh Trung III, thị xã Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh. Công ty hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu ván lát sàn, gỗ dán và các sản phẩm gỗ kỹ thuật cao sang thị trường Mỹ và châu Âu, có quy mô từ 5.000 đến 10.000 nhân sự và vốn điều lệ 687 tỷ đồng (tương đương khoảng 30 triệu USD).

Công ty TNHH Triệu Thái Sơn, do ông Phạm Đình Thắng làm Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật, cũng nằm trong danh sách bị điều tra. Đây là một trong những nhà xuất khẩu ván ép lớn, tập trung vào thị trường Hoa Kỳ. Từ năm 2019 đến tháng 5/2025, công ty đã thực hiện hơn 1.100 lô hàng xuất khẩu sang Mỹ, phục vụ các khách hàng lớn như Interra USA Inc., Boise Cascade Building Materials Distribution LLC và World Wide Wood LLC.

Việc Mỹ tiến hành điều tra chống bán phá giá đối với gỗ dán từ Việt Nam không chỉ tạo áp lực lên các doanh nghiệp nằm trong danh sách bị đề cập, mà còn có thể tác động dây chuyền đến toàn ngành gỗ xuất khẩu. Hoa Kỳ hiện là một trong những thị trường tiêu thụ lớn nhất của ngành gỗ Việt Nam. Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang Mỹ trong những năm gần đây luôn chiếm khoảng 55–60% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành.

Nếu phía Mỹ áp thuế chống bán phá giá dựa trên biên độ bị cáo buộc, mức thuế từ 112% trở lên sẽ khiến nhiều lô hàng mất khả năng cạnh tranh, thậm chí lỗ nặng khi giao hàng theo hợp đồng đã ký. Không chỉ doanh nghiệp lớn, các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng có thể bị “vạ lây” khi đối tác nước ngoài e ngại rủi ro pháp lý và chi phí gia tăng.

Trong bối cảnh rủi ro thương mại gia tăng, nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam cần đẩy mạnh hơn nữa việc xây dựng thương hiệu ngành gỗ có uy tín, đầu tư vào kiểm soát chất lượng và quản lý nguồn gốc nguyên liệu theo tiêu chuẩn quốc tế.

Ngoài ra, các cơ quan chức năng cũng cần chủ động tham gia quá trình điều tra thông qua vai trò hỗ trợ doanh nghiệp cung cấp thông tin chính xác, vận động hành lang để bảo vệ lợi ích chính đáng và tránh những cáo buộc không phù hợp.

Dù vụ việc vẫn đang trong giai đoạn điều tra sơ bộ, nhưng những động thái ban đầu từ phía Mỹ đã gióng lên hồi chuông cảnh báo cho ngành gỗ Việt Nam – vốn đang phụ thuộc lớn vào xuất khẩu mà chưa có đủ năng lực nội tại để kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị.

Quang Đức