Quy hoạch phân khu sông Hồng hướng tới trục xanh trung tâm của Thủ đô
Đến năm 2045, khu vực Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng dự kiến có quy mô dân số khoảng 300.000 - 350.000 người, trong đó nhu cầu tái định cư, di dân cho khu vực và toàn thành phố khoảng 50.000 người.
Trên cơ sở đó, Hà Nội đang điều chỉnh tổng thể quy hoạch nhằm hình thành trục không gian xanh - sinh thái - văn hóa mang tính biểu trưng, đồng thời bảo đảm tuyệt đối yêu cầu an toàn phòng, chống lũ.
UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 6142/QĐ-UBND phê duyệt Nhiệm vụ Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Phạm vi nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch trải dài khoảng 40km dọc sông Hồng, qua địa bàn nhiều phường, xã thuộc các quận, huyện khu vực nội đô và vành đai phía Bắc, phía Nam thành phố, với tổng diện tích lập quy hoạch khoảng 11.000ha.

Theo định hướng, khu vực sông Hồng được xác định là trục không gian xanh trung tâm, mang tính biểu trưng của Thủ đô, gắn kết hài hòa giữa bảo tồn sinh thái, phát triển đô thị hiện đại và phát huy giá trị văn hóa - lịch sử. Không gian hai bên sông sẽ được tổ chức như một hành lang xanh liên tục, gồm các công viên cây xanh, mặt nước, không gian công cộng, công trình văn hóa, du lịch và dịch vụ giải trí quy mô lớn.
Đây cũng là không gian tổ chức các hoạt động văn hóa, lễ hội, sinh hoạt cộng đồng, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân và tạo điểm nhấn cảnh quan đặc sắc cho Hà Nội. Việc điều chỉnh quy hoạch được đặt trong tổng thể các chủ trương lớn của Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị, Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065.
Một nội dung trọng tâm của nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch là tái thiết cấu trúc đô thị và dân cư khu vực ven sông. Quy hoạch sẽ rà soát hiện trạng sử dụng đất, xác định rõ các khu vực cần cải tạo, chỉnh trang, di dời hoặc tái định cư; đồng thời bảo tồn các làng xóm lâu đời, di tích, di sản và làng nghề truyền thống có giá trị.
Dự báo đến năm 2045, dân số khu vực quy hoạch khoảng 300.000 - 350.000 người, trong đó phần dân số bổ sung phục vụ tái thiết đô thị và tái định cư khoảng 50.000 người (nếu có). Các chỉ tiêu về sử dụng đất, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội sẽ được xác định cụ thể trong quá trình lập đồ án, bảo đảm phù hợp khả năng dung nạp dân cư và định hướng phát triển bền vững.
Quy hoạch nhấn mạnh nguyên tắc không làm thay đổi mục tiêu, tiêu chuẩn phòng, chống lũ của hệ thống sông Hồng - sông Thái Bình đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; không thu hẹp không gian thoát lũ, không xây dựng đê mới hay các tuyến đường đắp cao thay thế đê hiện hữu. Đồng thời, hệ thống hạ tầng giao thông dọc và ngang sông, các cây cầu, bến thủy, tuyến đường cảnh quan ven sông và khả năng bố trí đường sắt đô thị sẽ được nghiên cứu đồng bộ, gắn chặt với yêu cầu an toàn đê điều và thiết kế cảnh quan đô thị.
Bên cạnh đó, nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch cũng đặt ra yêu cầu tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý không gian đô thị ven sông, từ giám sát thoát lũ, bảo vệ môi trường đến quản lý dân cư và hạ tầng kỹ thuật. Việc huy động đa dạng nguồn lực đầu tư, đặc biệt là hợp tác công - tư, được xem là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm tính khả thi của đồ án. Khi được triển khai đồng bộ, quy hoạch phân khu sông Hồng không chỉ tạo diện mạo mới cho trục cảnh quan trung tâm mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, sức hấp dẫn và vị thế phát triển bền vững của Thủ đô Hà Nội trong dài hạn.
Một nội dung quan trọng của nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch là tái thiết mạnh mẽ cấu trúc đô thị và dân cư khu vực ven sông. Quy hoạch sẽ rà soát toàn diện hiện trạng sử dụng đất, các khu dân cư hiện hữu, các dự án đã và đang triển khai để xác định những khu vực cần cải tạo, chỉnh trang, di dời hoặc tái định cư. Trên cơ sở đó, Thành phố định hướng hình thành các khu “đô thị tái định cư” đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, đảm bảo điều kiện sống tốt hơn cho người dân, đồng thời sử dụng hiệu quả quỹ đất ven sông.
