OCOP trên sàn thương mại điện tử: Khát vọng vươn xa và những nút thắt cần gỡ

Theo dõi KT&TD trên

 Câu chuyện này không chỉ là chuyện bán – mua, mà còn là phép thử cho năng lực số của nông dân và tầm nhìn chính sách trong hành trình đưa sản phẩm OCOP vươn tầm thế giới.

Tại Diễn đàn Nông dân Quốc gia lần thứ X (2025), những câu chuyện trái chiều về sản phẩm OCOP đã được nêu bật: một bên là khát vọng vươn tầm quốc tế, một bên là nỗi lo cơm áo thường ngày khi nông sản khó trụ nổi trên sàn thương mại điện tử vì phí cao, chi phí vận chuyển đắt đỏ.

Chị Vương Thị Thương – Giám đốc HTX Nông sản Toàn Thương đã nói hộ tâm tư của nhiều nông dân khi đặt câu hỏi “Làm thế nào để đặc sản địa phương không chỉ có mặt trên sàn điện tử trong nước mà còn chinh phục thị trường quốc tế?” Câu hỏi ấy chạm đúng “điểm nóng”: muốn đi xa, sản phẩm không chỉ cần chất lượng mà còn phải vượt qua hàng loạt rào cản về chuẩn hóa, bao bì, truy xuất nguồn gốc.

Ông Vũ Bá Phú – Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) khẳng định: Con đường cho OCOP đã có định hướng. Bộ đang hỗ trợ HTX cải thiện chất lượng, chuẩn hóa nhãn mác, lồng ghép quảng bá trong Chương trình Xúc tiến thương mại quốc gia và Thương hiệu quốc gia. Hàng năm, hội chợ VIETNAM OCOPEX mở ra cơ hội để sản phẩm tiếp cận hệ thống phân phối quốc tế. Các kênh thương mại điện tử lớn như Amazon, Alibaba cũng đang được khai thác để OCOP vươn ra thế giới.

Thế nhưng, đi kèm với đó là thực tế không mấy dễ chịu. Chị Chảo Thị Yến – Giám đốc HTX Goong (Lào Cai) cho biết phí sàn cao đang “ăn mòn” biên lợi nhuận vốn mỏng manh của nông sản. Giá bán thấp thì lỗ, giá cao thì mất lợi thế cạnh tranh. Không chỉ vậy, chi phí vận chuyển đôi khi còn gấp đôi giá trị hàng hóa, khiến việc bán online trở thành gánh nặng thay vì cơ hội.

Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) thừa nhận phí sàn, phí ship thuộc cơ chế thị trường, Nhà nước khó can thiệp trực tiếp. Nhưng giải pháp vẫn có, từ việc liên kết vận chuyển, gom hàng, mở các chương trình khuyến mại chung cho tới xây dựng gian hàng OCOP, mô hình “Sàn Việt” để kết nối với sàn lớn. Hàng năm, hàng nghìn nông dân, HTX đã được tập huấn về kỹ năng số, livestream bán hàng, quản lý đơn hàng… Tuy nhiên, để những nỗ lực ấy thực sự thành sức mạnh, cần sự đồng hành mạnh mẽ hơn từ doanh nghiệp logistics, các nền tảng TMĐT và chính quyền địa phương.

Đặc biệt, Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho biết Luật Thương mại điện tử dự kiến được thông qua trong kỳ họp tháng 10 sẽ tạo khung pháp lý mới, vừa bảo vệ người tiêu dùng, vừa gỡ những vướng mắc cho doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm sản phẩm chủ lực như nông sản, thủy sản.

Rõ ràng, đưa OCOP ra thế giới không chỉ là câu chuyện bao bì, nhãn mác hay gian hàng số. Đó còn là hành trình đồng bộ từ chính sách, logistics đến hạ tầng số ở tận thôn, bản. Nông dân đang mong đợi không chỉ những chương trình tập huấn, mà là một “hệ sinh thái số” đủ sức làm bệ phóng cho nông sản Việt.

Nếu giải quyết được bài toán chi phí và hạ tầng, những trái cam Cao Phong, gạo Séng Cù, hay mật ong bạc hà Hà Giang… sẽ không chỉ được mua bán trong nước, mà còn hiện diện trong giỏ hàng online của người tiêu dùng toàn cầu. Và khi ấy, OCOP không chỉ là thương hiệu của từng địa phương, mà còn trở thành niềm tự hào chung của nông nghiệp Việt Nam.

Trong kỷ nguyên số, chiếc điện thoại thông minh trong tay người nông dân có thể trở thành “cửa ngõ” đưa sản phẩm quê hương ra thế giới. Nhưng để đi xa, họ không thể đi một mình. Cần sự tiếp sức từ chính sách, sự đồng hành từ doanh nghiệp, sự sẻ chia từ cộng đồng để nông sản Việt không còn lận đận với phí sàn, cước ship, mà tự tin sánh ngang với những thương hiệu toàn cầu.

Mỗi sản phẩm khi vượt qua biên giới không chỉ là một sản phẩm nông nghiệp, mà còn là sứ giả văn hoá, là niềm tự hào dân tộc. Và hành trình ấy, bắt đầu từ nỗi lo thường ngày, sẽ kết thúc bằng giấc mơ lớn - giấc mơ OCOP Việt vươn tầm thế giới.

Hoài Anh