Lãi suất ngân hàng biến động: Người gửi tiền nên làm gì?

Theo dõi KT&TD trên

Những diễn biến trái chiều và liên tục này đang đặt ra câu hỏi không nhỏ với hàng triệu người gửi tiền: Lúc này nên làm gì để bảo toàn và sinh lời tốt nhất cho khoản tiền nhàn rỗi của mình?

Bức tranh lãi suất tháng 4/2026 không hề đơn giản. Ngay từ đầu tháng, thị trường đã ghi nhận làn sóng tăng lãi suất huy động trên diện rộng, không chỉ ở các ngân hàng quy mô nhỏ mà còn mở rộng sang nhóm ngân hàng lớn, bao gồm cả Big4. Đã có hơn 20 ngân hàng tăng lãi suất huy động trong tháng 3, trong đó nhiều ngân hàng điều chỉnh tăng từ 2 đến 4 lần. Lãi suất tăng chủ yếu tập trung ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, với biên độ dao động từ 0,1% đến 1,4%, tạo ra sức hút đáng kể với người gửi tiền.

Tuy nhiên, tình thế đảo chiều khá nhanh. Sau cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước ngày 9/4 về lãi suất, đã có 25 ngân hàng thương mại trong nước công bố giảm lãi suất huy động, gồm VPBank, Techcombank, SeABank, Sacombank, Agribank, MB, Vietcombank và nhiều tên tuổi khác. Đây là điều chỉnh mang tính đồng thuận rõ ràng theo định hướng của cơ quan quản lý, cho thấy Ngân hàng Nhà nước đang nắm chắc tay lái trong việc kiểm soát mặt bằng lãi suất.

Trước diễn biến lãi suất tăng nóng, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành văn bản ngày 30/3 yêu cầu các tổ chức tín dụng ổn định mặt bằng lãi suất, tuân thủ trần lãi suất huy động và công khai minh bạch biểu lãi suất. Đồng thời, cơ quan quản lý yêu cầu công bố lãi suất cho vay bình quân và chênh lệch lãi suất huy động – cho vay, nhằm tăng tính minh bạch và hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin.

Sau làn sóng điều chỉnh, thị trường đang phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngân hàng. Khảo sát lãi suất tiết kiệm tại quầy của 42 ngân hàng ngày 14/4 cho thấy lãi suất huy động đã giảm từ 0,1 đến 0,5 điểm phần trăm so với cuối tháng 3/2026. Lãi suất huy động bình quân kỳ hạn 6 đến 9 tháng của nhóm ngân hàng thương mại lớn giảm 0,4 điểm phần trăm, xuống còn 5,31%/năm. Đối với kỳ hạn 12 tháng trở lên, nhóm ngân hàng lớn giảm 0,44 điểm phần trăm, xuống còn 6%/năm.

Với nhóm Big4, mức lãi suất vẫn giữ ở ngưỡng thận trọng. Vietcombank hiện niêm yết lãi suất kỳ hạn 12 tháng ở mức 5,9%/năm, tăng 0,7 điểm % so với trước đó, trong khi kỳ hạn 24 tháng được áp dụng mức 6,5%/năm — tăng mạnh 1,2 điểm % so với đầu tháng 3. Các kỳ hạn ngắn từ 6 đến 9 tháng vẫn được duy trì ở mức 3,5%/năm. Tương tự, VietinBank cũng điều chỉnh tăng lãi suất kỳ hạn 12 tháng lên 5,9%/năm và kỳ hạn 24 tháng lên 6,5%/năm, tập trung chủ yếu vào nhóm kỳ hạn dài nhằm đáp ứng nhu cầu tín dụng trong giai đoạn tới.

Ở phân khúc ngân hàng thương mại cổ phần, sức cạnh tranh lãi suất sôi động hơn đáng kể. Hong Leong Việt Nam (HLBank) và UOB đang dẫn đầu thị trường với mức lãi suất huy động lên tới 7,6%/năm cho kỳ hạn 6 đến 12 tháng, và thậm chí lên tới 8%/năm khi gửi trực tuyến. Đây là khoảng cách rất lớn so với nhóm ngân hàng quốc doanh, phản ánh nhu cầu huy động vốn khác nhau giữa các tổ chức tín dụng.

Đặc biệt, một mức lãi suất gây chú ý là 10%/năm do PVcomBank áp dụng cho kỳ hạn 12 đến 13 tháng, tuy nhiên đi kèm điều kiện khách hàng phải gửi tối thiểu 2.000 tỷ đồng và thực hiện tại quầy. Con số này chỉ dành cho nhóm khách hàng tổ chức đặc biệt, hoàn toàn nằm ngoài tầm với của tuyệt đại đa số người gửi tiền thông thường.

Trước biến động hai chiều của thị trường, các chuyên gia tài chính khuyến nghị người gửi tiền cần có chiến lược linh hoạt hơn thay vì chỉ chạy theo mức lãi suất cao nhất tại từng thời điểm.

Trước tiên, không nên bỏ trứng vào một giỏ. Thay vì dồn toàn bộ số tiền vào một kỳ hạn duy nhất, người gửi tiền khôn ngoan nên chia nhỏ danh mục tiết kiệm theo nhiều kỳ hạn khác nhau — thường gọi là chiến thuật "bậc thang". Chẳng hạn, chia tiền thành ba phần: một phần gửi kỳ hạn 3 tháng để đảm bảo thanh khoản, một phần gửi kỳ hạn 12 tháng để hưởng lãi suất trung bình ổn định, và phần còn lại gửi kỳ hạn 24 tháng để tận dụng mức lãi suất cao hơn. Cách làm này vừa giảm rủi ro nếu lãi suất tiếp tục biến động, vừa đảm bảo luôn có một phần tiền đáo hạn theo từng giai đoạn phục vụ nhu cầu phát sinh.

Thứ hai, cân nhắc ưu tiên gửi online. Lãi suất tiền gửi tiết kiệm ngân hàng online thường cao hơn từ 0,1% đến 0,5%/năm so với gửi tại quầy. Với khoản tiền vài trăm triệu đồng, chênh lệch này hoàn toàn đáng kể sau một hoặc hai năm. Hầu hết các ngân hàng lớn hiện nay đều hỗ trợ mở và quản lý sổ tiết kiệm trực tuyến qua ứng dụng di động, thuận tiện và minh bạch không kém giao dịch tại quầy.

Thứ ba, đừng bỏ qua yếu tố an toàn khi bị hấp dẫn bởi lãi suất cao. Lãi suất cao là một yếu tố hấp dẫn, nhưng chưa phải là quan trọng nhất. Để lựa chọn tốt nhất, cần cân nhắc toàn diện các yếu tố như độ uy tín và an toàn của ngân hàng, tính linh hoạt, các hình thức nhận lãi và những ưu đãi đi kèm để phù hợp với mục tiêu tài chính cá nhân. Một ngân hàng nhỏ chào mức lãi 7,5% hay 8%/năm có thể hấp dẫn, nhưng người gửi tiền cũng cần đánh giá xem đó có phải là tổ chức tín dụng uy tín, hoạt động lành mạnh và có nền tảng tài chính vững chắc hay không.

Thứ tư, theo dõi sát thông tin từ Ngân hàng Nhà nước. Năm 2026, cơ quan quản lý đang thể hiện rõ vai trò can thiệp khi thị trường có dấu hiệu tăng nóng. Điều đó có nghĩa là lãi suất sẽ không tăng mãi theo quán tính, và người gửi tiền nên chốt lãi suất ở thời điểm hợp lý thay vì chần chừ chờ đỉnh.

Trong ngắn hạn, mặt bằng lãi suất được dự báo sẽ không tăng đồng loạt mà tiếp tục phân hóa giữa các nhóm ngân hàng. Những ngân hàng cần bổ sung vốn trung và dài hạn sẽ tiếp tục cạnh tranh ở phân khúc kỳ hạn dài, trong khi các ngân hàng lớn có nguồn vốn dồi dào hơn sẽ không có nhiều áp lực tăng lãi suất huy động. Sự phân hóa này thực ra là cơ hội cho người gửi tiền biết cách so sánh và lựa chọn.

Gửi tiết kiệm vẫn là kênh đầu tư an toàn, thanh khoản tốt và phù hợp với đa số người Việt. Nhưng trong bối cảnh lãi suất biến động liên tục như hiện nay, sự chủ động tìm hiểu thông tin, phân bổ danh mục hợp lý và không để cảm xúc dẫn dắt quyết định chính là yếu tố then chốt giúp người gửi tiền bảo vệ và gia tăng tài sản một cách bền vững.

Hoàng Nguyễn