Kinh tế Việt Nam duy trì triển vọng tích cực

Theo dõi KT&TD trên

Trong quý đầu tiên của năm 2023, tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt 3,3%, thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm 8% của năm 2022. Sự chậm lại này cũng ảnh hưởng đến ngành xuất khẩu sản xuất của Việt Nam, đặc biệt là tại Mỹ và EU - hai thị trường xuất khẩu chính chiếm hơn 40% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam. Trong 4 tháng đầu năm, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam giảm 13% so với cùng kỳ năm trước.

Mặc dù Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm 29,4% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa, nhưng xuất khẩu sang Mỹ đã giảm 21,6% so với cùng kỳ trong 4 tháng đầu năm 2023, sau khi tăng 13,6% trong năm 2022. Trong khi đó, xuất khẩu sang EU giảm 10,8% so với cùng kỳ, trong đó các mặt hàng máy tính, sản phẩm điện và linh kiện giảm 30% so với cùng kỳ trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2023, còn xuất khẩu hàng dệt may giảm 10,6% so với cùng kỳ.

Trong 4 tháng đầu năm 2023, xuất khẩu sang Trung Quốc đại lục giảm đáng kể, 12,9% so với cùng kỳ. Xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện và linh kiện cũng như điện thoại di động sang Trung Quốc đại lục trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2023 giảm 14,9% so với cùng kỳ.

Chỉ số Nhà quản trị Mua hàng (PMI) của S&P Global trong ngành sản xuất Việt Nam giảm xuống 45,3 trong tháng 5 từ mức 46,7 trong tháng 4, và cuộc khảo sát mới nhất cũng ghi nhận nhu cầu của khách hàng giảm đi. Vì số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục giảm, nhiều doanh nghiệp giảm sản lượng vào giữa quý 2 năm nay.

Cuộc khảo sát tháng 5 cũng cho thấy nhu cầu suy giảm khiến các nhà cung cấp giảm giá, từ đó giảm chi phí đầu vào và giúp các công ty giảm chi phí để kích cầu. Giá đầu ra sản xuất giảm trong tháng thứ hai liên tiếp.

Mặc dù vậy, chuyên trang phân tích đánh giá rằng Việt Nam vẫn có triển vọng trung hạn trong 5 năm tới. Điều này bởi vì Việt Nam vẫn giữ được lợi thế về chi phí lương cạnh tranh so với các địa điểm sản xuất khác và có lực lượng lao động được đào tạo tốt. Vì thế, Việt Nam tiếp tục thu hút các công ty đa quốc gia đến đầu tư vào sản xuất tại đây.

Dự kiến chi tiêu vốn tại Việt Nam sẽ tăng nhanh trong thời gian tới, phản ánh sự đầu tư trực tiếp nước ngoài mạnh mẽ của các công ty đa quốc gia, cũng như chi tiêu cho cơ sở hạ tầng trong nước. Chính phủ Việt Nam ước tính cần chi khoảng 133 tỷ USD cho các nhà máy điện mới và mở rộng lưới điện vào năm 2030, trong đó có 96 tỷ USD cho các nhà máy điện và 37 tỷ USD cho việc mở rộng lưới điện.

Nhiều công ty đa quốc gia đã đa dạng hóa chuỗi cung ứng sản xuất của họ trong suốt thập kỷ qua để giảm thiểu khả năng bị tổn thương trước sự gián đoạn nguồn cung và các sự kiện địa chính trị. Xu hướng này đã được củng cố thêm bởi đại dịch COVID-19, khi sự gián đoạn kéo dài đã tạo ra sự hỗn loạn trong chuỗi cung ứng toàn cầu cho nhiều ngành công nghiệp, bao gồm cả ô tô và điện tử. Việt Nam hiện là một trong những điểm đến ưa thích của các công ty Hàn Quốc và Nhật Bản khi họ muốn phát triển sản xuất tại khu vực ASEAN.

Các yếu tố thúc đẩy tăng trưởng tích cực đang tạo ra một môi trường thuận lợi cho nền kinh tế Việt Nam và dự báo sự gia tăng mạnh mẽ trong tăng trưởng kinh tế trong thập kỷ tới sẽ tiếp tục đẩy mạnh tổng GDP và GDP bình quân đầu người của đất nước. Theo dự báo, tổng GDP của Việt Nam sẽ tăng từ 327 tỷ USD vào năm 2022 lên 470 tỷ USD vào năm 2025, và đạt mức 760 tỷ USD vào năm 2030, cùng với tăng trưởng nhanh của GDP bình quân đầu người từ 3.330 USD/năm vào năm 2022 lên 4.700 USD/năm vào năm 2025 và 7.400 USD vào năm 2030. Ngoài ra, Việt Nam cũng kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ vai trò của mình là một trung tâm sản xuất có chi phí cạnh tranh.

Việt Nam đã có nhà sản xuất ô tô điện trong nước, Vinfast, ra mắt xe điện đầu tiên tại Việt Nam vào năm 2021 và đang dần mở rộng thị trường sản xuất ô tô điện sang thị trường quốc tế. Điều này sẽ thúc đẩy việc định hình lại chuỗi cung ứng sản xuất hơn nữa trong trung hạn, khi các công ty cố gắng giảm thiểu khả năng bị tổn thương trước những sự gián đoạn nghiêm trọng như vậy.

Khu vực ASEAN sẽ hưởng lợi chính từ sự dịch chuyển trong chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu, trong đó Việt Nam được kỳ vọng là một trong những nước đón nhận được làn gió mới này.

Bảo An