Hàng nhãn riêng – động lực mới của hàng Việt
Không còn chỉ là “sân chơi” của những chuỗi ngoại, hàng nhãn riêng đang trở thành xu hướng nổi bật trong ngành bán lẻ Việt.
Từ WinMart, Co.opmart đến LOTTE hay AEON, ngày càng nhiều hệ thống siêu thị tự phát triển sản phẩm mang thương hiệu riêng, vừa giúp người tiêu dùng có thêm lựa chọn giá tốt, vừa mở ra hướng đi mới cho doanh nghiệp nội địa mở rộng sản xuất.
Hành trình phát triển của hàng nhãn riêng từ 2017 đến nay
Khoảng tám năm trở lại đây, thị trường bán lẻ Việt Nam chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ của mô hình hàng nhãn riêng – một xu hướng vốn phổ biến ở các nước phát triển. Nếu như năm 2017, hàng nhãn riêng chỉ mới xuất hiện rải rác ở Metro, Big C hay Co.opmart với vài trăm mã hàng, thì đến năm 2025, con số đó đã tăng lên hàng nghìn sản phẩm, phủ rộng gần như toàn bộ danh mục hàng tiêu dùng.
Thời kỳ đầu, Big C là một trong những đơn vị tiên phong với các thương hiệu như eBon, Wow! Giá hấp dẫn, hay Big C Bakery – tập trung vào sản phẩm thiết yếu và thực phẩm chế biến. Tiếp đó, Saigon Co.op phát triển mạnh dòng hàng riêng Co.opmart, mở rộng từ thực phẩm tươi sống đến hàng may mặc, hóa phẩm, hàng gia dụng, đạt tốc độ tăng trưởng trung bình 20–30% mỗi năm.
Từ 2018 trở đi, làn sóng này lan rộng sang WinMart (trước là VinMart) với hệ thống nhãn riêng VinEco, WinMart Cook, WinMart Home, WinMart Care... hướng đến mô hình chuỗi khép kín “từ trang trại đến bàn ăn”. Các chuỗi ngoại như LOTTE Mart (với Choice L) hay AEON (với TopValu, Home Coordy) cũng tăng tốc, biến hàng nhãn riêng thành một trụ cột trong chiến lược phát triển tại Việt Nam.
Đến nay, hàng nhãn riêng không chỉ là “món gia vị” trong cơ cấu hàng hóa của siêu thị mà đã trở thành chiến lược cạnh tranh cốt lõi. Các chuỗi bán lẻ đầu tư nghiên cứu hành vi tiêu dùng, thu thập dữ liệu mua sắm để phát triển sản phẩm đáp ứng đúng nhu cầu khách hàng – vừa đảm bảo chất lượng, vừa có giá thấp hơn hàng cùng loại từ 15–30%.
Khi hàng nhãn riêng trở thành chiến lược cạnh tranh của nhà bán lẻ
Từ 2019 đến nay, hàng nhãn riêng không còn là “phần phụ” trong giỏ hàng siêu thị, mà đã trở thành vũ khí cạnh tranh chiến lược giúp các chuỗi bán lẻ định vị thương hiệu và giữ chân người tiêu dùng. Nếu như trước đây, các hệ thống như Co.opmart hay Big C phát triển hàng riêng chủ yếu để đa dạng hóa lựa chọn, thì hiện nay, WinMart, LOTTE Mart hay AEON đã coi đây là nền tảng tạo khác biệt trên thị trường.
Các nhà bán lẻ giờ đây vừa là người hiểu nhu cầu, vừa là người chủ động sản xuất. Nhờ lợi thế dữ liệu tiêu dùng, họ có thể nắm bắt xu hướng nhanh hơn các nhà sản xuất truyền thống. WinMart phát triển bộ sản phẩm WinMart Good và WinMart Cook tập trung vào xu hướng ăn sạch, ăn tiện; LOTTE Mart với thương hiệu Choice L lại hướng đến tiêu chí “chất lượng Hàn Quốc – giá Việt”; còn AEON Việt Nam mở rộng TopValu với triết lý tiêu dùng xanh và bền vững.
Ở góc độ kinh tế, chiến lược hàng nhãn riêng giúp siêu thị tự chủ nguồn hàng, giảm phụ thuộc vào các thương hiệu lớn và kiểm soát tốt hơn biên lợi nhuận. Việc cắt giảm chi phí quảng cáo, trung gian phân phối, cùng khả năng thương lượng trực tiếp với nhà sản xuất, giúp giá thành thấp hơn 15–30% so với hàng cùng loại – trong khi chất lượng vẫn giữ chuẩn cao.
Quan trọng hơn, sự phát triển của hàng nhãn riêng tạo nên một chuỗi liên kết đôi bên cùng lợi: nhà bán lẻ có sản phẩm đặc trưng, còn doanh nghiệp trong nước có thêm đầu ra ổn định. Điều này không chỉ thúc đẩy sản xuất hàng Việt, mà còn góp phần hình thành một “hệ sinh thái tiêu dùng nội địa” vững vàng trước làn sóng cạnh tranh ngoại nhập.
Động lực mới của hàng Việt
Sự phát triển mạnh mẽ của hàng nhãn riêng đang mang lại tác động hai chiều cho nền sản xuất trong nước. Một mặt, các nhà bán lẻ như WinMart, Co.opmart, LOTTE Mart hay AEON có thêm lợi thế cạnh tranh nhờ tự chủ nguồn hàng và định hình thương hiệu. Mặt khác, các doanh nghiệp nội địa – đặc biệt là nhóm vừa và nhỏ có thêm đầu ra ổn định khi tham gia gia công, cung ứng cho chuỗi siêu thị. Điều này không chỉ giúp duy trì công suất sản xuất mà còn nâng cao trình độ quản lý, tiêu chuẩn chất lượng và khả năng tiếp cận thị trường.
Theo khảo sát của Nielsen, hàng nhãn riêng tại Việt Nam mới chiếm hơn 3% tổng lượng hàng bán lẻ, trong khi ở châu Âu con số này đạt khoảng 30%. Khoảng cách ấy không phải hạn chế mà chính là cơ hội để hàng Việt mở rộng không gian phát triển. Bằng việc hợp tác với các hệ thống siêu thị, doanh nghiệp nội có thể tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng trong nước, đồng thời tận dụng thương hiệu của nhà bán lẻ để khẳng định uy tín của sản phẩm.
Về lâu dài, hàng nhãn riêng đang hình thành một chuỗi giá trị mới cho hàng Việt, nơi nhà sản xuất, nhà bán lẻ và người tiêu dùng cùng hưởng lợi. Mô hình này góp phần đưa hàng Việt tiến gần hơn tới chuẩn quốc tế không chỉ ở giá cả, mà còn ở chất lượng và tính sáng tạo. Đây không chỉ là một chiến lược kinh doanh, mà là bước chuyển mình tất yếu của nền sản xuất trong thời kỳ hội nhập sâu rộng.
