Hà Nội quyết liệt giảm phát thải nhựa, hướng tới đô thị xanh
Hà Nội chính thức bước vào lộ trình giảm thiểu và tiến tới loại bỏ hoàn toàn sản phẩm nhựa dùng một lần, với việc Hội đồng nhân dân thành phố thông qua Nghị quyết quy định biện pháp giảm phát thải nhựa.
Nghị quyết được ban hành nhằm cụ thể hóa mục tiêu phát triển bền vững, xây dựng thủ đô thành đô thị xanh, sạch và thân thiện với môi trường trong tương lai.
Từ ngày 1/1/2026, các khách sạn và khu du lịch trên địa bàn thành phố sẽ không được lưu hành và sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần, bao gồm: Bàn chải đánh răng, dao cạo râu, tăm bông, mũ tắm và các bao bì nhựa đựng kem đánh răng, sữa tắm, dầu gội, sữa dưỡng thể, sữa dưỡng tóc. Đây được xem là bước đầu tiên và cụ thể nhất trong việc hạn chế rác thải nhựa tại các cơ sở lưu trú và dịch vụ du lịch, những nơi được xem là có mật độ sử dụng vật dụng nhựa cao.
Từ năm 2027, các chợ và cửa hàng tiện lợi trên địa bàn thành phố sẽ không được cung cấp miễn phí túi nilon khó phân hủy sinh học. Bước tiếp theo trong lộ trình là đến ngày 1/1/2028, các cơ sở này phải dừng hoàn toàn việc lưu hành và sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần và bao bì nhựa khó phân hủy như túi nilon, hộp nhựa xốp đóng gói, trừ trường hợp phục vụ đóng gói hàng hóa.
Các đơn vị kinh doanh trực tuyến cũng được đưa vào diện chịu trách nhiệm trong việc giảm thiểu sử dụng vật liệu nhựa, bao gồm bao bì và vật liệu chống sốc. Những đơn vị này được yêu cầu thực hiện biện pháp thu hồi bao bì sau sử dụng, nhằm ngăn chặn việc rác thải nhựa bị thất thoát ra môi trường tự nhiên.
Bên cạnh khu vực dịch vụ và tiêu dùng, các cơ quan, tổ chức thuộc chính quyền thành phố cũng buộc phải thực hiện nghiêm túc các quy định về giảm thiểu rác thải nhựa. Kể từ năm 2028, trong các hoạt động thường ngày, các đơn vị này không được sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và bao bì nhựa khó phân hủy, đặc biệt là khi tiếp xúc, chứa đựng thực phẩm, trừ các sản phẩm được chứng nhận đạt tiêu chuẩn sinh thái.
Lộ trình được đẩy lên cao điểm vào năm 2031, khi thành phố sẽ dừng hoàn toàn việc sản xuất và nhập khẩu các sản phẩm nhựa dùng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy và các loại hàng hóa chứa vi nhựa. Ngoại lệ duy nhất được chấp thuận là các sản phẩm phục vụ xuất khẩu và các bao bì dùng để đóng gói sản phẩm bán ra thị trường. Đây là bước ngoặt quyết liệt nhằm chấm dứt chuỗi cung ứng và tiêu dùng nhựa không thân thiện với môi trường tại Thủ đô.
Dù được đánh giá là cần thiết và cấp bách, việc thực hiện Nghị quyết này cũng đặt ra không ít thách thức đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch, lưu trú. Trong bối cảnh hiện tại, phần lớn các doanh nghiệp trong lĩnh vực này là nhỏ và siêu nhỏ, đang gặp nhiều khó khăn về tài chính. Việc chuyển đổi toàn bộ hệ thống vật dụng sang các sản phẩm thân thiện môi trường đòi hỏi đầu tư lớn về chi phí và nguồn lực, trong khi khả năng tiếp cận các giải pháp thay thế còn hạn chế.
Ngoài ra, vấn đề cơ chế quản lý và thực thi chính sách tại từng điểm đến cũng là thách thức không nhỏ. Việc đảm bảo công bằng trong quá trình kiểm tra, giám sát và tạo động lực khuyến khích các đơn vị tiên phong thực hiện chuyển đổi xanh cần được đặt lên hàng đầu. Nếu không có chính sách hỗ trợ phù hợp, nhiều doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc thích ứng với quy định mới.
Dù vậy, Nghị quyết cũng mở ra cơ hội lớn để tái định hình lại phương thức tiêu dùng, sản xuất và vận hành dịch vụ tại đô thị lớn nhất cả nước. Việc giảm phát thải nhựa không chỉ giúp nâng cao chất lượng sống cho người dân, mà còn góp phần cải thiện hình ảnh du lịch xanh, bền vững của Thủ đô trong mắt bạn bè quốc tế.
Hà Nội đang đặt quyết tâm trở thành hình mẫu đô thị không rác thải nhựa trong tương lai. Để làm được điều đó, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư. Mỗi hành động nhỏ trong việc hạn chế sử dụng nhựa chính là nền tảng xây dựng một môi trường sống lành mạnh cho các thế hệ mai sau.
P.T
