Để khách hàng tự ý bán tài sản đảm bảo, BIDV bị Kiểm toán Nhà nước "tuýt còi"

Theo dõi KT&TD trên

Trong chiến lược hướng tới mô hình “Ngân hàng Xanh”, BIDV đang đẩy mạnh dòng vốn cho phát triển bền vững với dư nợ tín dụng xanh. Theo Báo cáo thường niên 2025 của BIDV, tính đến 31/12/2025, dư nợ tín dụng xanh của BIDV đạt 82.332 tỷ đồng. Ngân hàng cũng cho biết đã hoàn thành xây dựng Chiến lược phát triển bền vững và thực hành ESG giai đoạn 2026–2030.

Tuy nhiên, phát triển bền vững trong hoạt động ngân hàng không chỉ nằm ở việc gia tăng quy mô dòng vốn xanh, mà còn gắn với năng lực quản trị rủi ro, kiểm soát mục đích sử dụng vốn và bảo đảm an toàn tài sản tín dụng. Mới đây, Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra một số vấn đề trong công tác quản lý tín dụng tại BIDV.

Khách hàng tự ý bán tài sản bảo đảm, sử dụng vốn vay sai mục đích

Tại Phụ lục 08 về tổng hợp kiến nghị xử lý, kiểm điểm và xác định trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan đến các sai phạm được phát hiện qua kiểm toán, kèm theo Báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2025 gửi Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra một số tồn tại trong hoạt động quản lý tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV).

Cụ thể, qua kiểm toán báo cáo tài chính và các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước năm 2024, Kiểm toán Nhà nước đề nghị BIDV chỉ đạo Chi nhánh Đông Hà Nội tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tập thể, cá nhân liên quan do kiểm tra, giám sát chưa đầy đủ các kho hàng hóa được sử dụng làm tài sản bảo đảm cho khoản vay của Công ty TNHH Thương mại Vĩnh Long.

Theo cơ quan kiểm toán, việc kiểm tra, giám sát chưa chặt chẽ đã dẫn đến tình trạng khách hàng tự ý bán hàng hóa bảo đảm và sử dụng vốn vay sai mục đích khi chưa được ngân hàng chấp thuận, qua đó ảnh hưởng đến tiến độ thu hồi nợ của BIDV.

Thương mại Vĩnh Long và loạt giao dịch bảo đảm tại BIDV Đông Hà Nội

Đáng chú ý, dữ liệu trên Cổng đăng ký giao dịch bảo đảm (Bộ Tư pháp) cho thấy Công ty TNHH Thương mại Vĩnh Long là khách hàng có quan hệ tín dụng kéo dài với BIDV Chi nhánh Đông Hà Nội. Trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2024, doanh nghiệp đã nhiều lần đăng ký giao dịch bảo đảm với danh mục tài sản thế chấp đa dạng, gồm phương tiện vận tải, hàng hóa là sắt thép, bất động sản và các quyền tài sản.

Đơn cử, trong năm 2023, doanh nghiệp liên tục sử dụng quyền đòi nợ, phôi thép, thép D6 và thép cuộn cán nóng làm tài sản bảo đảm cho các nghĩa vụ tín dụng.

Ngày 22/2/2023, Hợp đồng bảo đảm số 01/2023/10915378/HĐBĐ có hiệu lực, với giá trị nghĩa vụ 22 tỷ đồng. Tài sản bảo đảm là quyền đòi nợ phát sinh từ các hợp đồng nguyên tắc với Công ty TNHH Kim Tín Steel, trị giá 8,2 tỷ đồng; Công ty TNHH TM Tổng hợp Thép Minh Đăng, trị giá 6,5 tỷ đồng; và Công ty TNHH TM và Đầu tư Phương Oanh, trị giá 7,5 tỷ đồng.

Đến ngày 12/4/2023, doanh nghiệp ký cùng lúc 3 hợp đồng thế chấp phôi thép CT5. Cụ thể, Hợp đồng số 12042/2023/1677967/HĐBĐ thế chấp 350 tấn phôi thép, trị giá 4,55 tỷ đồng; Hợp đồng số 12043/2023/1677967/HĐBĐ thế chấp tổng cộng 294,55 tấn phôi thép, trị giá 3,829 tỷ đồng; và Hợp đồng số 12041/2023/1677967/HĐBĐ thế chấp 350 tấn phôi thép, trị giá 4,55 tỷ đồng.

Hoạt động sử dụng hàng hóa làm tài sản bảo đảm tiếp tục diễn ra trong tháng 5/2023. Theo Hợp đồng số 01/2023/1677967/HĐBĐ ngày 10/5/2023, doanh nghiệp thế chấp 988,38 tấn thép D6, trị giá 12,5 tỷ đồng. Tiếp đó, Hợp đồng số 1805/2023/1677967/HĐBĐ ngày 18/5/2023 sử dụng 420,48 tấn phôi thép CT5, trị giá 4,9 tỷ đồng làm tài sản bảo đảm. Đến ngày 25/5/2023, Hợp đồng số 2505/2023/1677967/HĐBĐ tiếp tục ghi nhận 415 tấn phôi thép, trị giá 4,98 tỷ đồng được đưa ra thế chấp.

Đáng chú ý, doanh nghiệp còn ký các hợp đồng thế chấp tài sản hình thành trong tương lai có giá trị nghĩa vụ lớn. Hợp đồng số 02/2023/1677967/HĐTCTSHTTL ngày 10/5/2023 và Hợp đồng số 03/2023/1677967/HĐTCTSHTTL ngày 16/6/2023 cùng bảo đảm cho nghĩa vụ lên tới 295 tỷ đồng đối với mỗi hợp đồng. Tài sản bảo đảm lần lượt là các lô thép D6 trị giá 12,294 tỷ đồng và 12,442 tỷ đồng.

Ngày 26/7/2023, doanh nghiệp tiếp tục ký nhóm 3 hợp đồng liên quan đến phôi thép, gồm các hợp đồng số 2607.1, 2607.3 và 2607.2. Các hợp đồng này bảo đảm nghĩa vụ tín dụng lên tới 295 tỷ đồng bằng các lô phôi thép có giá trị lần lượt 3,154 tỷ đồng, 4,475 tỷ đồng và 4,464 tỷ đồng.

Đến ngày 8/9/2023, một nhóm tài sản khác là thép cuộn cán nóng được đưa ra bảo đảm. Ba hợp đồng số 06/2023, 05/2023 và 04/2023 sử dụng các lô thép cuộn có khối lượng từ 1.053 đến 1.141 tấn, bảo đảm cho các khoản tiền tương ứng 13,567 tỷ đồng, 14,62 tỷ đồng và 15,53 tỷ đồng.

Sang năm 2024, hoạt động bảo đảm tiếp tục được ghi nhận với các tài sản có giá trị đáng kể.

Theo Hợp đồng số 02/2024/1677967/HĐTCTSHTTL, có hiệu lực từ ngày 19/1/2024, khoản vay trị giá 250 tỷ đồng được bảo đảm bằng lô hàng gồm 743 cuộn thép SAE1006, trị giá 21,5 tỷ đồng. Lô hàng này được lưu kho tại Cảng Bến Nghé, TP. Hồ Chí Minh.

Đáng chú ý, cuối năm 2024, doanh nghiệp chuyển sang sử dụng quyền tài sản liên quan đến đất thuê làm tài sản bảo đảm. Theo Hợp đồng số 05/2024/1677967/HĐBĐ, có hiệu lực ngày 27/11/2024, tài sản thế chấp là các quyền tài sản phát sinh từ Hợp đồng thuê đất số 113-2005/TNMTNĐ-HĐTĐTN.

Các quyền tài sản được đưa ra bảo đảm bao gồm quyền hưởng lợi tức từ hoạt động kinh doanh, khai thác giá trị quyền sử dụng đất; quyền đòi nợ; quyền yêu cầu thanh toán và các quyền tài sản khác liên quan đến khu đất thuê có thời hạn 50 năm tại Hà Nội.

Công ty TNHH Thương mại Vĩnh Long thành lập tháng 6/2024, đại diện pháp luật kiêm GIám đốc là ông Bùi Văn Vĩnh (SN 1963). Thời điểm tháng 8/2024, Thương Mại Vĩnh Long có vốn điều lệ đạt 150 tỷ đồng, trong đó ông Bùi Văn Vĩnh góp 66%, bà Đồng Thị Ánh Tuyết góp 34%. Cả 2 cổ dông này đều có cùng địa chỉ tại số 531 Ngô Gia Tự, phường Đức Giang, Long Biên (cũ), Hà Nội.

Nhị Hà