Cẩn trọng trước những “bánh vẽ” online!

Theo dõi KT&TD trên

Lợi dụng thời điểm này, các đối tượng tội phạm công nghệ cao đã tung ra hàng loạt chiêu trò tinh vi, từ bẫy vé máy bay giá rẻ, lì xì ảo đến việc sử dụng công nghệ Deepfake giả danh người thân. Việc nhận diện đúng các thủ đoạn và nâng cao tinh thần cảnh giác là yếu tố then chốt để mỗi người dân bảo vệ tài sản, an tâm vui Tết. Việc nhận diện đúng các thủ đoạn và nâng cao tinh thần cảnh giác là yếu tố then chốt để mỗi người dân bảo vệ tài sản, an tâm vui Tết.

Những “miếng bánh vẽ” online

Các đối tượng lừa đảo đã lợi dụng chính sự sôi động của thị trường mua sắm cuối năm để giăng bẫy người tiêu dùng bằng nhiều hình thức khác nhau. Cơ quan công an nhận định, các chiêu trò lừa đảo mua sắm online đang có xu hướng biến tướng tinh vi. Nhiều đối tượng dựng lại website của các sàn thương mại điện tử với giao diện giống hệt bản thật, chỉ khác một vài ký tự trong tên miền. Nếu người dùng không chú ý sẽ rất dễ bị dẫn dụ vào các trang giả mạo này để mua sắm hàng "giảm giá sốc".

Điển hình là trường hợp của chị T.H.H (phường Đại Mỗ, Hà Nội). Vừa qua, chị H nhận được tin nhắn quảng cáo chương trình "Xả hàng Tết - Giảm giá 70%" từ một trang web có giao diện giống hệt sàn thương mại điện tử Shopee. Tin tưởng vào hình ảnh chuyên nghiệp và mức giá quá hời, chị H đã nhấp vào đường link để đặt mua một bộ đồ gia dụng. Ngay sau khi nhập thông tin thẻ ngân hàng và mã OTP để "xác nhận ưu đãi hoàn tiền" như trang web yêu cầu, chị bàng hoàng nhận được thông báo tài khoản bị trừ sạch gần 20 triệu đồng.

Thực tế cho thấy, người dân có thể “sập bẫy” chỉ từ những hành động rất nhỏ như click vào đường link lạ, quét mã QR không rõ nguồn gốc, hoặc nghe theo cuộc gọi tự xưng là nhân viên giao hàng (shipper). Khi nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân, số thẻ ngân hàng hoặc mã OTP, kẻ gian lập tức chiếm đoạt quyền kiểm soát tài khoản, ví điện tử và rút sạch tiền. Việc người dân ngày càng quen với giao dịch số nhưng chưa trang bị đầy đủ kỹ năng bảo mật là điều kiện thuận lợi để tội phạm hoạt động mạnh hơn.

Một kịch bản phổ biến hiện nay là các đối tượng mạo danh nhân viên sàn thương mại điện tử hoặc đơn vị vận chuyển gọi điện thông báo khách hàng có đơn hàng bị lỗi hoặc nhận được quà tặng tri ân. Để nhận hàng, khách phải thanh toán trước một khoản phí vận chuyển hoặc phí bảo đảm qua ví điện tử. Sau khi tiền được chuyển đi, tài khoản của kẻ gian cũng ngay lập tức biến mất.

Bên cạnh đó, việc sử dụng công nghệ Deepfake - giả giọng nói, hình ảnh - để tạo lòng tin đang trở thành mối đe dọa lớn. Kẻ gian giả làm người quen hoặc đại diện các tổ chức uy tín gọi điện hỏi mượn tiền hoặc yêu cầu chuyển khoản gấp cho các mục đích khẩn cấp. Ngoài ra, thủ đoạn Phishing (đánh cắp thông tin) cũng bùng phát mạnh qua email, SMS mạo danh ngân hàng hoặc cơ quan nhà nước. Các đối tượng dụ dỗ nạn nhân tải về các ứng dụng giả mạo độc hại (thường có đuôi .apk) để thu thập mã OTP và chiếm quyền điều khiển điện thoại từ xa.

Gần đây, Công an thành phố Hà Nội cho biết, một xu hướng lừa đảo khác là việc các đối tượng mạo danh nhân viên, cộng tác viên của các công ty du lịch, đại lý vé máy bay. Chúng lập các tài khoản mạng xã hội giả, sử dụng hình ảnh thật của các đại lý uy tín để đăng tải nội dung bán vé máy bay giá rẻ kèm theo các voucher nghỉ dưỡng hấp dẫn. Khi khách hàng liên hệ, các đối tượng dùng phần mềm chỉnh sửa để làm giả vé máy bay và các loại giấy tờ. Nhiều nạn nhân phản ánh sau khi chuyển tiền thanh toán, đối tượng thông báo nạn nhân "chuyển nhầm tài khoản ngân hàng" và yêu cầu phải tiếp tục chuyển thêm tiền để hệ thống xác nhận. Tinh vi hơn, chúng đặt chỗ thật trên trang của hãng để khách kiểm tra mã vé, nhưng sau khi nhận tiền, chúng không xuất vé hoặc thực hiện lệnh hoàn vé ngay lập tức để chiếm đoạt tiền.

Đáng chú ý, nhu cầu tài chính tăng cao dịp cuối năm khiến nhiều người tìm đến các dịch vụ vay tiền trực tuyến. Lợi dụng điều này, kẻ gian đăng quảng cáo cho vay tiền nhanh với thủ tục đơn giản, lãi suất cực thấp trên mạng xã hội. Sau đó, chúng yêu cầu người vay chuyển tiền đặt cọc hoặc trả phí làm hồ sơ, phí bảo hiểm khoản vay qua ví điện tử. Khi nhận được tiền, chúng lập tức cắt đứt liên lạc. Song song đó, truyền thống lì xì đầu năm cũng bị tội phạm mạng biến tướng.

Thông qua các ứng dụng nhắn tin, kẻ gian gửi đi các đường link "nhận lì xì may mắn". Chỉ trong vài giây sau khi nạn nhân nhập thông tin vào đường link lạ này, toàn bộ tiền trong tài khoản ngân hàng sẽ bị quét sạch. Dịch vụ đổi tiền mới online cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro khi người dân dễ nhận phải tiền giả hoặc bị bùng tiền cọc…

Người dân phải hết sức cảnh giác

Chia sẻ về vấn đề này, Trung tá Phạm Thế Anh - Phó Trưởng Công an phường Giảng Võ khuyến cáo: "Người dân cần đặc biệt thận trọng với mọi giao dịch tài chính trên không gian mạng, nhất là vào thời điểm nhu cầu mua sắm và thanh toán cuối năm tăng mạnh. Tội phạm thường lợi dụng kẽ hở trong việc quản lý tài khoản và sự thiếu cảnh giác của người dùng để tấn công.

Để bảo vệ tài sản, mỗi người dân nên thực hiện nghiêm các nguyên tắc an toàn số: Không bao giờ cung cấp mã OTP cho người lạ; luôn kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thống; và ngay khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, cần liên hệ ngay với lực lượng Công an tại xã, phường để được hỗ trợ kịp thời".

Để phòng tránh các bẫy lừa đảo, Công an thành phố Hà Nội đề nghị người dân nên đặt vé, mua hàng qua website chính thức hoặc ứng dụng của các hãng uy tín. Tuyệt đối không click vào các đường link khuyến mãi không rõ nguồn gốc. Không nhập mật khẩu, mã OTP hay thông tin tài khoản ngân hàng thông qua các liên kết trong tin nhắn hoặc email không xác thực. Tuyệt đối không tải ứng dụng lạ từ các nguồn không xác thực, chỉ cài đặt ứng dụng trên App Store hoặc CH Play.

Không cấp các quyền nhạy cảm như "quyền trợ năng" cho các ứng dụng lạ. Kiểm tra kỹ độ uy tín của người bán và ưu tiên hình thức thanh toán khi nhận hàng (COD). Trước khi chuyển tiền cho bên bán, người quen hoặc thực hiện các khoản vay, cần gọi điện thoại trực tiếp để kiểm tra lại thông tin. Chỉ sử dụng dịch vụ vay vốn từ các tổ chức tài chính được cấp phép, tuyệt đối không gửi tiền đặt cọc vào tài khoản cá nhân. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, người dân cần giữ lại toàn bộ bằng chứng giao dịch, tin nhắn và báo ngay cho cơ quan Công an tại xã, phường gần nhất.