Xuất khẩu nông lâm thủy sản khởi sắc đầu năm
Hai tháng đầu năm 2026 ghi nhận những tín hiệu tích cực của ngành nông nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu nông lâm thủy sản tiếp tục duy trì đà tăng trưởng.
Dù tháng 2 có sự điều chỉnh nhẹ so với tháng trước, tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành vẫn đạt kết quả khả quan, phản ánh sức cạnh tranh ngày càng mạnh của nông sản Việt trên thị trường quốc tế.
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản tháng 2/2026 ước đạt 4,71 tỷ USD. Con số này giảm so với tháng trước do yếu tố mùa vụ và chu kỳ giao thương sau Tết, nhưng vẫn tăng 1,9% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung hai tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 11,3 tỷ USD, tăng 17,1% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, thặng dư thương mại toàn ngành ước đạt 3,48 tỷ USD, tăng gần 49%, một dấu hiệu cho thấy cán cân thương mại nông nghiệp tiếp tục duy trì trạng thái tích cực.
Nông sản và thủy sản giữ vai trò động lực tăng trưởng
Trong cơ cấu xuất khẩu, nhóm nông sản tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn với giá trị đạt 6,09 tỷ USD, tăng 17,1% so với cùng kỳ năm trước. Đây là minh chứng cho thấy nhiều mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam đang tận dụng tốt cơ hội từ nhu cầu thị trường toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng thực phẩm có nguồn gốc tự nhiên và bền vững ngày càng gia tăng.
Nhóm thủy sản cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng khi đạt 1,76 tỷ USD, tăng 23,3%. Sự phục hồi của thị trường nhập khẩu tại nhiều quốc gia cùng với chiến lược đa dạng hóa sản phẩm đã giúp các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam củng cố vị thế trên bản đồ thương mại quốc tế.
Trong khi đó, ngành lâm sản đạt 2,82 tỷ USD, tăng 7,4%. Dù tốc độ tăng trưởng không quá đột phá, lĩnh vực này vẫn duy trì vị thế là một trong những trụ cột xuất khẩu quan trọng, đặc biệt với các sản phẩm gỗ chế biến có giá trị gia tăng cao.
Cà phê, rau quả và gỗ tiếp tục tỏa sáng
Trong số các mặt hàng nông sản chủ lực, cà phê vẫn là điểm sáng đáng chú ý. Hai tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 394.300 tấn cà phê, đạt giá trị 1,89 tỷ USD, tăng 22,9% về khối lượng và tăng 6,3% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Giá xuất khẩu bình quân đạt khoảng 4.791 USD/tấn.
Thị trường châu Âu tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với cà phê Việt Nam. Các quốc gia như Đức, Tây Ban Nha và Italia là ba thị trường tiêu thụ lớn nhất. Đáng chú ý, xuất khẩu cà phê sang thị trường Trung Quốc tăng mạnh, cho thấy tiềm năng mở rộng thị trường tại khu vực châu Á.
Bên cạnh cà phê, rau quả cũng trở thành điểm sáng nổi bật trong bức tranh xuất khẩu. Chỉ trong hai tháng đầu năm, giá trị xuất khẩu rau quả đạt 1,09 tỷ USD, tăng tới 59,5% so với cùng kỳ năm trước – mức tăng trưởng cao nhất trong các nhóm hàng nông sản. Thị trường lớn nhất vẫn là Trung Quốc, chiếm hơn một nửa tổng giá trị xuất khẩu, trong khi các thị trường như Hoa Kỳ và Hàn Quốc cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh.
Sự bứt phá của rau quả phản ánh hiệu quả của quá trình chuyển đổi sản xuất theo tiêu chuẩn chất lượng cao, đồng thời tận dụng tốt các hiệp định thương mại tự do. Nhiều sản phẩm trái cây Việt Nam đã từng bước khẳng định thương hiệu và gia tăng hiện diện tại các thị trường khó tính.
Trong lĩnh vực lâm sản, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 2,61 tỷ USD trong hai tháng đầu năm. Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất với hơn 50% thị phần, tiếp theo là Trung Quốc và Nhật Bản. Sự tăng trưởng ổn định của ngành gỗ cho thấy năng lực sản xuất và chế biến của doanh nghiệp Việt Nam ngày càng được cải thiện.
Gạo và cao su: Tăng trưởng đan xen thách thức
Không phải tất cả các mặt hàng đều tăng trưởng mạnh về giá trị. Xuất khẩu gạo trong hai tháng đầu năm đạt 1,3 triệu tấn, tăng 5% về khối lượng nhưng giảm 11,2% về giá trị do giá xuất khẩu bình quân giảm xuống còn khoảng 464 USD/tấn. Dù vậy, các thị trường truyền thống như Philippines và Trung Quốc vẫn duy trì nhu cầu ổn định đối với gạo Việt Nam.
Đối với cao su, xuất khẩu đạt 315.000 tấn với giá trị 564,6 triệu USD, tăng 14,3% về khối lượng và 7,9% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm hơn 70% tổng lượng cao su xuất khẩu.
Thặng dư thương mại tăng mạnh
Một điểm đáng chú ý trong bức tranh xuất khẩu đầu năm 2026 là thặng dư thương mại của nhiều nhóm hàng tăng đáng kể. Lâm sản dẫn đầu với thặng dư khoảng 2,3 tỷ USD, tiếp theo là thủy sản với 1,26 tỷ USD và nông sản với 1,15 tỷ USD.
Ở cấp độ từng mặt hàng, các sản phẩm có thặng dư thương mại lớn nhất gồm gỗ và sản phẩm gỗ, cà phê, tôm, rau quả, gạo và cá tra. Điều này cho thấy cơ cấu xuất khẩu của ngành nông nghiệp đang ngày càng tập trung vào những mặt hàng có lợi thế cạnh tranh cao và giá trị xuất khẩu lớn.
Triển vọng cho cả năm 2026
Kết quả hai tháng đầu năm 2026 cho thấy nền tảng tích cực cho xuất khẩu nông lâm thủy sản của Việt Nam. Sự tăng trưởng mạnh của nhiều mặt hàng chủ lực không chỉ phản ánh nhu cầu ổn định của thị trường quốc tế mà còn cho thấy hiệu quả của quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng.
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục biến động, việc duy trì chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa thị trường và đẩy mạnh chế biến sâu sẽ là những yếu tố then chốt giúp nông sản Việt Nam tiếp tục mở rộng thị phần. Nếu tận dụng tốt các cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do và xu hướng tiêu dùng xanh, bức tranh xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2026 nhiều khả năng sẽ tiếp tục được tô điểm bởi những gam màu tăng trưởng tích cực.
