Vừa đăng ký kinh doanh, chủ hộ cần làm ngay những việc gì?

Theo dõi KT&TD trên

Việc thực hiện đầy đủ các bước này không chỉ giúp quá trình kinh doanh diễn ra thuận lợi mà còn hạn chế những vướng mắc phát sinh trong quá trình hoạt động.

Kiểm tra ngay thông tin trên giấy chứng nhận đăng ký

Việc đầu tiên chủ hộ kinh doanh cần làm sau khi nhận giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh là đối chiếu kỹ các thông tin được ghi trên đó: tên hộ kinh doanh, địa chỉ trụ sở, ngành nghề kinh doanh, thông tin chủ hộ. Nếu phát hiện sai sót, chủ hộ cần liên hệ ngay cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã, phường nơi đặt trụ sở để được điều chỉnh và cấp lại giấy chứng nhận, thường trong vòng 3 ngày làm việc. Lưu ý, hộ kinh doanh không được tự ý sửa chữa thông tin trên giấy chứng nhận vì việc này không có giá trị pháp lý.

Hoàn tất đăng ký thuế và kích hoạt tài khoản thuế điện tử

Theo cơ chế một cửa liên thông hiện nay, hộ kinh doanh đăng ký thuế đồng thời với đăng ký hộ kinh doanh tại cơ quan đăng ký kinh doanh, không phải làm thủ tục riêng. Sau khi hồ sơ hợp lệ, mã số thuế thường được cấp trong khoảng 3-5 ngày làm việc và thông báo qua email hoặc tin nhắn SMS đã đăng ký; chủ hộ cũng có thể chủ động tra cứu trên cổng thông tin của cơ quan thuế.

Từ ngày 1/7/2025, mã số thuế cũ không còn được sử dụng; hộ kinh doanh dùng số định danh cá nhân (số căn cước công dân) trong mọi giao dịch và kê khai với cơ quan thuế. Đối với cá nhân kinh doanh không thuộc diện phải đăng ký hộ kinh doanh, người nộp thuế phải đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế.

Có mã số thuế mới là bước đầu; bước quan trọng tiếp theo là kích hoạt tài khoản thuế điện tử để thực hiện mọi nghĩa vụ về sau. Chủ hộ cần tải ứng dụng eTax Mobile trên CH Play hoặc App Store, đăng ký và kích hoạt tài khoản; có thể đăng nhập bằng tài khoản thuế điện tử được cấp hoặc bằng tài khoản định danh điện tử VNeID. Đây là kênh chính để đăng ký thuế, kê khai, nộp thuế và tra cứu nghĩa vụ thuế trong suốt quá trình hoạt động.

Mở tài khoản ngân hàng riêng và thông báo cho cơ quan thuế

Cơ quan thuế khuyến nghị hộ kinh doanh mở một tài khoản ngân hàng riêng phục vụ hoạt động kinh doanh, tách bạch với tài khoản cá nhân, giúp thuận tiện cho việc thanh toán, kê khai thuế và giao dịch điện tử. Hộ kinh doanh mới ra kinh doanh phải thông báo số tài khoản ngân hàng hoặc số hiệu ví điện tử liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh theo mẫu số 01/BK-STK, gửi kèm theo thông báo doanh thu hoặc tờ khai thuế đầu tiên của năm 2026, và phải thông báo lại mỗi khi có thay đổi. Việc thông báo được thực hiện qua ứng dụng eTax Mobile hoặc hệ thống dịch vụ công của ngành thuế.

Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử đúng ngưỡng doanh thu

Ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng/năm là mốc quan trọng cần lưu ý. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử. Với hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống, việc sử dụng hóa đơn điện tử không bắt buộc nhưng được khuyến khích đăng ký nếu đáp ứng điều kiện và có nhu cầu.

Đáng chú ý, trường hợp doanh thu năm 2025 chưa vượt 1 tỷ đồng nhưng hộ mới ra kinh doanh trong năm 2026 mà doanh thu trong năm vượt ngưỡng này, hộ kinh doanh phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế có doanh thu lũy kế vượt ngưỡng. Đây là điểm chủ hộ cần chủ động theo dõi doanh thu để không bị động khi phát sinh nghĩa vụ.

Ghi chép sổ sách và kê khai, nộp thuế đúng hạn

Song song với các thủ tục trên, hộ kinh doanh phải thực hiện ghi chép sổ sách theo quy định để có căn cứ xác định doanh thu thực tế phát sinh — cơ sở duy nhất để tính nghĩa vụ thuế theo cơ chế tự khai, tự nộp đang áp dụng từ năm 2026. Việc duy trì đồng thời hai hệ thống sổ sách (một để kê khai, một ghi chép thực tế khác) tiềm ẩn rủi ro pháp lý mà cơ quan thuế đã nhiều lần cảnh báo.

Nghĩa vụ thuế được xác định theo doanh thu thực tế phát sinh trong năm dương lịch, cũng lấy ngưỡng 1 tỷ đồng/năm làm căn cứ phân định: hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống không phải chịu thuế giá trị gia tăng và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân; hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm phải nộp cả hai loại thuế này theo quy định. Trường hợp kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên hoặc thuế bảo vệ môi trường thì thực hiện thêm nghĩa vụ theo từng sắc thuế tương ứng.

Về thời hạn, hộ mới ra kinh doanh trong 6 tháng đầu năm phải thông báo doanh thu thực tế phát sinh hai lần: lần thứ nhất chậm nhất ngày 31/7 cùng năm, lần thứ hai chậm nhất ngày 31/1 năm sau. Hộ mới ra kinh doanh trong 6 tháng cuối năm chỉ cần thông báo một lần, chậm nhất ngày 31/1 năm dương lịch tiếp theo. Nếu doanh thu lũy kế vượt 1 tỷ đồng trong năm, hộ kinh doanh phải bắt đầu kê khai thuế kể từ quý phát sinh doanh thu vượt ngưỡng. Toàn bộ việc kê khai được thực hiện qua ứng dụng eTax Mobile hoặc hệ thống dịch vụ công của ngành thuế.

Những trường hợp không bắt buộc đăng ký hộ kinh doanh

Không phải mọi hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ đều phải đăng ký hộ kinh doanh. Quy định hiện hành nêu rõ một số trường hợp được miễn: hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối; bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp theo mức quy định của từng địa phương (trừ ngành nghề kinh doanh có điều kiện); cá nhân kinh doanh của các nước có chung đường biên giới đất liền với Việt Nam mua bán, trao đổi hàng hóa tại chợ biên giới, chợ cửa khẩu, chợ trong khu kinh tế cửa khẩu; và cá nhân cho thuê bất động sản, trừ trường hợp thuộc ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Những đối tượng này vẫn có thể đăng ký hộ kinh doanh nếu có nhu cầu.

Cá nhân hoặc thành viên hộ gia đình chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trên phạm vi toàn quốc. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể thực hiện đăng ký trực tuyến qua cổng dịch vụ công hoặc đến trực tiếp Trung tâm hành chính công tại UBND phường, xã nơi đặt trụ sở.

Theo cơ quan thuế, việc chuyển sang cơ chế tự khai, tự nộp không đơn thuần là thay đổi thủ tục hành chính, mà là bước chuyển sang một môi trường kinh doanh minh bạch, chuyên nghiệp và công bằng hơn. Với hộ kinh doanh mới thành lập, trình tự việc cần làm ngay có thể tóm gọn lại như sau:

• Kiểm tra, đối chiếu thông tin trên giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh
• Xác nhận mã số thuế và kích hoạt tài khoản thuế điện tử qua eTax Mobile hoặc VNeID
• Mở tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh và thông báo cho cơ quan thuế theo mẫu 01/BK-STK
• Theo dõi doanh thu để đăng ký hóa đơn điện tử đúng thời hạn nếu vượt ngưỡng 1 tỷ đồng/năm
• Ghi chép sổ sách trung thực, thống nhất, làm căn cứ kê khai doanh thu thực tế
• Nắm rõ các mốc thông báo doanh thu và kê khai thuế (31/7 và 31/1) để nộp đúng hạn

Việc chuẩn bị đầy đủ và thực hiện đúng ngay từ đầu sẽ giúp hộ kinh doanh hạn chế rủi ro bị xử phạt hành chính về thuế, đồng thời tạo nền tảng vận hành minh bạch cho chặng đường phát triển lâu dài.

Hoàng Nguyễn