Với 2 kịch bản tăng trưởng: Ngành dệt may năm 2023 cần gì để tạo đà phát triển
Với dự báo tổng cầu dệt may thế giới sẽ phục hồi mạnh mẽ trong quý 3 và quý 4 năm sau, ngành dệt may kỳ vọng kịch bản xuất khẩu thuận lợi cả năm 2023 có thể đạt 47 - 48 tỷ USD, tức là duy trì mức tăng trưởng khoảng 8%. Ở kịch bản kém tích cực hơn, xuất khẩu đạt khoảng 45 - 46 tỷ USD.
Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê 11 tháng, kim ngạch xuất khẩu dệt may đạt gần 41 tỷ USD, gồm: sơ xợi dệt 4,306 tỷ USD, hàng dệt may 34,530 tỷ USD và hơn 2 tỷ USD nguyên phụ liệu (có tính một phần của giày dép).
Năm 2022, trước nhiều khó khăn cả trong lẫn ngoài, nhưng ngành dệt may vẫn cán đích mục tiêu đặt ra từ đầu năm với kim ngạch xuất khẩu tăng 8,8%, đạt 43-44 tỷ USD. Trong đó, Hoa Kỳ là thị trường đạt giá trị xuất khẩu lớn nhất với hơn 18 tỷ USD, Hàn Quốc là 4,2 tỷ USD, Nhật Bản là 3,9 tỷ USD, Trung Quốc là gần 3,9 tỷ USD…
Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Vitas khẳng định, kết quả tăng trưởng xuất khẩu mà ngành dệt may đạt được trong năm 2022 là cực kỳ ý nghĩa, các thị trường chủ lực vẫn duy trì được mức tăng trưởng khá. Năm qua, kinh tế toàn cầu gặp nhiều khó khăn, lạm phát tăng cao tại nhiều nền kinh tế lớn, nhất là những tháng cuối năm, cầu hàng dệt may sụt giảm mạnh.
Kết quả xuất khẩu có tăng trưởng của năm 2022 còn cho thấy, các doanh nghiệp đã tận dụng tốt 15 hiệp định thương mại tự do đã có hiệu lực, tăng đáp ứng quy tắc xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế quan theo cam kết tại các FTA.
Sang năm 2023, ngành dệt may đưa ra 2 kịch bản tăng trưởng. Với dự báo tổng cầu dệt may thế giới sẽ phục hồi mạnh mẽ trodoang quý 3 và quý 4 năm sau, ngành dệt may kỳ vọng kịch bản xuất khẩu thuận lợi cả năm 2023 có thể đạt 47 - 48 tỷ USD, tức là duy trì mức tăng trưởng khoảng 8%. Ở kịch bản kém tích cực hơn, xuất khẩu đạt khoảng 45 - 46 tỷ USD.
Tại thời điểm này, đơn hàng xuất khẩu cho đầu năm 2023 của nhiều ngành chủ chốt trong đó có dệt may đã giảm rất sâu do bị ảnh hưởng bởi lạm phát và suy thoái, hàng tồn kho cũng gia tăng Ước sụt giảm đơn hàng trong ngành dệt may trong cả quý 1/2023 với mức giảm bình quân 20-27% và nhiều khả năng kéo dài hết quý 2, thị trường cũng khó dự báo hơn.
Các doanh nghiệp cũng đối mặt với nhiều sức ép từ nhiều thị trường nhập khẩu lớn như Mỹ, EU, trong đó yêu cầu hàng dệt may phải tái chế được, có tính bền vững cao, quá trình sản xuất phải cắt giảm tối đa phát thải. Ngoài ra, xu hướng của một số nhà nhập khẩu là đơn đặt hàng nhỏ hơn, thời gian giao hàng nhanh, có những đơn hàng chỉ cho thời gian sản xuất và giao hàng trong 5-7 ngày, chất lượng đòi hỏi cao hơn, đơn giá bị ép giảm...
Đại diện Vitas lưu ý, doanh nghiệp sản xuất phải theo dõi sát tình hình thị trường, lựa chọn đơn hàng phù hợp để duy trì sản xuất, đảm bảo công ăn việc làm cho người lao động trong thời gian trước mắt, nhưng không nên quá lo lắng và ký các đơn hàng dài hơi với giá thấp, về lâu dài sẽ rất thiệt thòi. Đồng thời có các phương án dự báo để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2023, cân đối và duy trì dòng tiền để có thể tận dụng cơ hội kinh doanh ngay thị trường phục hồi.
Nói về đặc điểm của ngành, ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) cho rằng, đối với ngành dệt may, phải làm sao phục vụ được các đối tác dài hạn có tên tuổi trong chuỗi cung ứng, giữ được đội ngũ lao động có trình độ cao để đảm bảo khi thị trường phục hồi có ngay lực lượng đáp ứng cho yêu cầu của thị trường.
Cùng với giải pháp trọng tâm để giữ được hai tài sản chiến lược về lao động; giữ được đối tác tên tuổi trong chuỗi cung ứng, các doanh nghiệp cần tập trung cải thiện năng suất lao động, hiệu quả quản trị, giảm chi phí, đổi mới công nghệ, tự động hóa, đầu tư sản xuất theo nhu cầu và đòi hỏi từ các nhà nhập khẩu lớn tại Mỹ, EU...
Theo ông Trường, trước yêu cầu về xanh hóa sản xuất, sản phẩm bền vững, Vinatex tập trung vào sản xuất nguyên liệu xanh để tiến tới sản xuất hàng may mặc có thể sử dụng nhiều lần, dễ tái chế, quá trình sản xuất giảm thiểu tác động đến môi trường.
Trong 5 năm trở lại đây, các doanh nghiệp thuộc Vinatex đã tăng sản xuất sợi từ bông organic, các nhà máy sản xuất nguyên liệu được trang bị điện mặt trời để đáp ứng tiêu chuẩn 20% năng lượng sử dụng trong nhà máy là năng lượng xanh.., chuẩn bị cho những năm tới, doanh nghiệp phải lập báo cáo kiểm toán độc lập liên quan đến phát triển bền vững khi tham gia vào chuỗi cung ừng toàn cầu.
