Trà sữa – Cơn sốt chưa hạ nhiệt: Cơ hội nào còn lại cho người đến sau?
Những hàng dài người xếp hàng chờ đợi trước cửa hàng trà sữa mới khai trương, những bức ảnh đầy màu sắc về ly trà sữa trân châu đường đen hay dâu tươi kem cheese tràn ngập mạng xã hội đã trở thành hình ảnh quen thuộc tại các đô thị Việt Nam trong nhiều năm qua.
Dù nhiều người đã dự đoán thị trường trà sữa sẽ sớm bão hòa, nhưng đến năm 2025, cơn sốt này vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Theo thống kê, đến đầu năm 2025, cả nước có hơn 20.000 cửa hàng trà sữa lớn nhỏ đang hoạt động, tăng gần 15% so với năm 2023. Doanh thu ngành hàng này đạt khoảng 1,2 tỷ USD năm 2024 và dự kiến tiếp tục tăng trưởng ổn định ở mức 8-10% trong 2-3 năm tới. Những con số ấn tượng này minh chứng cho sức hút bền bỉ của thị trường trà sữa tại Việt Nam.
Thị trường trà sữa hiện nay đã trở nên vô cùng sôi động với sự hiện diện của hàng loạt thương hiệu ngoại nhập như Gong Cha, Tiger Sugar, Koi Thé, The Alley hay các thương hiệu nội địa đã có chỗ đứng vững chắc như TocoToco, Phúc Long, Ding Tea. Nhiều chuỗi còn đã vươn ra thị trường quốc tế, điển hình như TocoToco và Phúc Long đã có mặt tại thị trường Mỹ, Hàn Quốc, và một số nước Đông Nam Á.
Trước hết, thị trường trà sữa đang chứng kiến sự phân hóa mạnh mẽ. Các thương hiệu lớn, có vốn đầu tư mạnh chiếm lĩnh vị trí trung tâm, trong khi các cửa hàng nhỏ lẻ, không có lợi thế cạnh tranh đang dần bị đào thải. Theo khảo sát, khoảng 30% cửa hàng trà sữa độc lập đã phải đóng cửa sau hai năm hoạt động.
Tuy nhiên, không phải tất cả cơ hội đã bị các ông lớn trong ngành chiếm hết. Nhiều chuyên gia trong ngành chỉ ra rằng, người đến sau vẫn có thể tìm thấy chỗ đứng cho mình nếu biết cách khai thác đúng những khoảng trống thị trường.
"Thị trường trà sữa dù đông đúc nhưng vẫn tồn tại những 'làn đường riêng' mà những người mới vẫn có thể khai thác", ông Nguyễn Văn Minh, chuyên gia tư vấn kinh doanh F&B nhận định. "Điều quan trọng là tìm ra điểm khác biệt, chọn phân khúc khách hàng phù hợp và theo đuổi chiến lược khác biệt hóa một cách bài bản".
Một trong những cơ hội đáng chú ý dành cho người đến sau chính là trào lưu trà sữa thủ công (artisanal bubble tea). Nếu như các chuỗi lớn tập trung vào sự nhất quán trong hương vị và phục vụ nhanh chóng, thì trà sữa thủ công lại chú trọng vào quá trình chế biến tỉ mỉ, nguyên liệu đặc biệt và trải nghiệm độc đáo. Trà sữa không chỉ là đồ uống mà còn là một tác phẩm nghệ thuật.
Bên cạnh đó, một khoảng trống khác dành cho người đến sau là xu hướng "trà sữa xanh" hay "trà sữa vì sức khỏe". Khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe và chất lượng sản phẩm, thì yếu tố organic, ít đường, ít calo, nhiều vitamin và khoáng chất trở thành điểm cộng lớn. Các thương hiệu trà sữa mới nổi tại TP. Hồ Chí Minh đã thành công nhờ chiến lược này, với dòng sản phẩm trà sữa từ nguyên liệu organic 100%, không chất bảo quản, có thể tùy chọn lượng đường và sử dụng các loại sữa thực vật như sữa hạnh nhân, sữa yến mạch thay vì sữa đặc truyền thống.
Không thể không nhắc đến cơ hội từ xu hướng đồ uống fusion - sự kết hợp giữa trà sữa với các yếu tố văn hóa ẩm thực Việt Nam. Thay vì cạnh tranh trực diện với các thương hiệu trà sữa truyền thống, một số người đến sau đã thành công khi kết hợp trà sữa với các nguyên liệu đặc trưng của Việt Nam như lá sen, trà xanh Thái Nguyên, trà hoa nhài, cà phê, mè đen, đậu đỏ... tạo nên những hương vị độc đáo, khó bắt chước.
"Người tiêu dùng Việt Nam, đặc biệt là giới trẻ, luôn khát khao những trải nghiệm mới mẻ, nhưng đồng thời cũng mong muốn tìm thấy những điểm quen thuộc trong đó," Tiến sĩ Phạm Thu Hương, chuyên gia nghiên cứu hành vi người tiêu dùng tại Đại học Kinh tế Quốc dân nhận định. "Đây là lý do tại sao các sản phẩm fusion giữa trà sữa và ẩm thực Việt Nam có tiềm năng lớn trong việc thu hút khách hàng."
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất đối với những người đến sau không phải là thị trường đã bão hòa, mà là làm sao để xây dựng một thương hiệu có khả năng tồn tại lâu dài. Được biết, có đến 60% doanh nghiệp trà sữa thành lập trong giai đoạn 2020-2022 đã phải đóng cửa hoặc chuyển đổi mô hình kinh doanh. Điều này cho thấy, chỉ đơn thuần tham gia vào một thị trường đang hot mà không có chiến lược dài hạn sẽ khó mang lại thành công bền vững.
Xây dựng thương hiệu trà sữa hiệu quả đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc vào chất lượng sản phẩm, dịch vụ khách hàng và trải nghiệm tổng thể. "Người tiêu dùng hiện nay không chỉ uống trà sữa mà còn tìm kiếm trải nghiệm," bà Đỗ Thị Mai Phương, Giám đốc Marketing của chuỗi trà sữa "Tea & Story" cho biết. "Họ muốn được check-in trong không gian đẹp, muốn câu chuyện thương hiệu cuốn hút, và đặc biệt, họ muốn cảm thấy đặc biệt khi thưởng thức sản phẩm của bạn."
Một chiến lược khác dành cho người đến sau là tận dụng triệt để công nghệ và kênh bán hàng online. Trong bối cảnh thị trường địa điểm bán hàng truyền thống đang trở nên đắt đỏ và cạnh tranh gay gắt, mô hình "cloud kitchen" (bếp đám mây) đang trở thành lựa chọn tiềm năng. Đây là mô hình chỉ tập trung vào sản xuất và giao hàng, không có cửa hàng bán lẻ truyền thống, giúp tiết kiệm chi phí thuê mặt bằng và vận hành.
Có thể thấy, mặc dù thị trường trà sữa Việt Nam đã trải qua nhiều năm phát triển sôi động, nhưng cơ hội vẫn còn đó cho những người đến sau - nếu họ biết cách tiếp cận thị trường một cách thông minh và khác biệt. Cơ hội không còn rộng mở cho những người chỉ đơn thuần sao chép mô hình đã thành công, nhưng vẫn nhiều tiềm năng cho những người dám nghĩ khác, dám làm khác và có tầm nhìn dài hạn.
Giống như mọi lĩnh vực kinh doanh khác, thị trường trà sữa sẽ tiếp tục phát triển và tiến hóa theo thời gian. Những thương hiệu biết thích nghi, đổi mới liên tục và tạo giá trị thực sự cho khách hàng sẽ là những người chiến thắng trong cuộc đua này, bất kể họ đến sớm hay muộn trên thị trường.
Tiến Hoàng
