Thị trường đồ uống cao cấp: Chuyển dịch định nghĩa từ giá cả sang giá trị thực chất
Thay vì chỉ dành riêng cho những dịp đặc biệt, phân khúc đồ uống cao cấp đang trở thành một thói quen tự thưởng hằng ngày, nơi người tiêu dùng sẵn sàng trả giá cao cho các sản phẩm minh bạch về thành phần và có công năng bảo vệ sức khỏe.
Sự tăng trưởng của nhóm đồ uống chức năng và chiến lược của các thương hiệu lớn
Thị trường đồ uống toàn cầu đang ghi nhận những thay đổi căn bản trong tiêu chuẩn lựa chọn của người dùng. Khái niệm cao cấp hiện nay không còn bó hẹp trong các tiêu chí về giá thành đắt đỏ hay thương hiệu định vị xa xỉ. Dưới áp lực của lối sống đô thị, dù có xu hướng cân nhắc kỹ hơn đối với các khoản chi tiêu không thiết yếu, người tiêu dùng vẫn sẵn sàng phân bổ ngân sách cao hơn cho những loại thức uống mang lại giá trị thực chất cho sức khỏe. Số liệu từ các tổ chức nghiên cứu thị trường cho thấy, quy mô ngành đồ uống chức năng dự kiến tăng từ 152 tỷ USD trong năm 2025 lên 164 tỷ USD vào năm 2026, và hướng tới mốc 240 tỷ USD vào năm 2031. Nhu cầu cải thiện thể chất và kéo dài tuổi thọ của nhóm khách hàng trẻ tuổi đang là động lực chính thúc đẩy làn sóng này.
Để đáp ứng thị hiếu mới, các tập đoàn giải khát lớn trên thế giới đang tích cực điều chỉnh danh mục sản phẩm. Phân khúc nước ngọt truyền thống dần nhường bớt không gian cho các dòng đồ uống tích hợp như cà phê bổ sung protein hoặc nước giải khát chứa prebiotic hỗ trợ tiêu hóa. Diễn biến này được minh chứng qua các thương vụ sáp nhập quy mô lớn trên thị trường tài chính quốc tế, tiêu biểu là các dự án đầu tư trị giá 2 tỷ USD vào doanh nghiệp sản xuất nước ngọt hữu cơ hay thương vụ 1,15 tỷ USD để sở hữu thương hiệu thức uống dinh dưỡng thay thế bữa ăn. Các cuộc khảo sát chỉ ra rằng khoảng 75% khách hàng Gen Y và 80% Gen Z duy trì thói quen tiêu thụ đồ uống bổ sung vitamin hoặc probiotic, với 52% số người tham gia khẳng định sẵn sàng chi trả cao hơn cho các sản phẩm hỗ trợ thể chất.
Sức sống của phân khúc đồ uống thủ công và yếu tố bản sắc hương vị
Song song với sự phát triển của các dòng sản phẩm công nghiệp tiện lợi, phân khúc đồ uống thủ công (craft) vẫn giữ vững thị phần nhờ những đặc trưng riêng biệt. Giá trị của đồ uống thủ công được định hình từ quy trình pha chế tỉ mỉ, bao bì thiết kế chỉn chu và khả năng mang lại trải nghiệm khác biệt cho người thưởng thức. Tại các thị trường tiêu dùng lớn như Mỹ, các dòng sinh tố cao cấp phối trộn thành phần thảo dược tự nhiên có mức giá từ 17 USD đến 20 USD liên tục thu hút sự quan tâm lớn trên các nền tảng mạng xã hội. Việc thực khách chấp nhận mức giá phân khúc cao này phản ánh nhu cầu tìm kiếm các giá trị trải nghiệm và khẳng định phong cách sống cá nhân.
Xu hướng giao thoa văn hóa ẩm thực cũng mở ra nhiều cơ hội cho các mô hình kinh doanh dịch vụ đồ uống quy mô vừa và nhỏ. Tại khu vực bang California, các sản phẩm mang hương vị bản địa như cà phê sữa đá truyền thống của Việt Nam kết hợp cùng các loại bọt kem lạnh vị khoai tím hoặc chuối nhận được phản hồi tích cực từ thị trường. Sự đầu tư vào hình thức bao bì và tính kỹ lưỡng trong khâu lựa chọn nguyên liệu đầu vào đóng vai trò là tín hiệu trực quan giúp khách hàng nhận diện chất lượng sản phẩm trước khi sử dụng.
Tiềm năng thị trường Việt Nam và định hướng phát triển của doanh nghiệp nội địa
Tại thị trường trong nước, ngành thực phẩm và đồ uống Việt Nam được dự báo duy trì tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) ở mức 10,26% trong giai đoạn 2024 - 2029. Quy mô thị trường đồ uống nội địa hướng tới mốc hơn 24 tỷ USD trong thập kỷ tới, trong đó phân khúc sản phẩm cao cấp (Premium) được nhận định là một trong những động lực tăng trưởng chính. Sự xuất hiện của các sự kiện triển lãm chuyên biệt dành riêng cho ngành đồ uống cao cấp toàn cầu tại TP.HCM là minh chứng cho thấy dung lượng thị trường đang chuyển biến mạnh mẽ.
Các kết quả khảo sát thị trường F&B cho thấy hơn 57% người tiêu dùng Việt Nam có xu hướng ưu tiên các sản phẩm thuộc phân khúc giá cao. Khách hàng tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng đang dịch chuyển từ thói quen tiêu dùng cơ bản sang chú trọng trải nghiệm không gian và tính minh bạch của thành phần. Đặc biệt, nhóm người dùng trẻ tuổi sẵn sàng chi trả mức giá chênh lệch từ 20% đến 200% cho các sản phẩm đồ uống có nguồn gốc hữu cơ hoặc hỗ trợ thải độc, bảo vệ sức khỏe. Thực tế này khẳng định đồ uống cao cấp và tốt cho sức khỏe đang chuyển dần từ một thị trường ngách thành chiến lược phát triển dài hạn của các thương hiệu. Những doanh nghiệp xây dựng được lòng tin thông qua chất lượng nguồn nguyên liệu và sự minh bạch thông tin sẽ nắm giữ lợi thế dẫn dắt thị trường trong thời gian tới.
Bảo An
