Thanh tra Chính phủ nêu loạt sai phạm trong hoạt động huy động vốn trái phiếu của Novaland
Thanh tra Chính phủ đã chuyển thông tin về việc nhiều doanh nghiệp trong hệ sinh thái Novaland sử dụng tiền trái phiếu sai mục đích sang Bộ Công an để xem xét, xử lý theo thẩm quyền.
Thanh tra Chính phủ vừa ban hành kết luận thanh tra về việc chấp hành chính sách pháp luật trong hoạt động phát hành và sử dụng nguồn vốn từ trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại một số doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Novaland.
Theo tổng hợp từ tài liệu và báo cáo của 18 tổ chức phát hành (TCPH) liên quan, trong giai đoạn từ ngày 1/1/2015 đến 30/6/2023, các doanh nghiệp này đã phát hành thành công 131 mã trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Toàn bộ số trái phiếu này đều là trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền, có tài sản bảo đảm, với tổng giá trị phát hành đạt 67.105 tỷ đồng.
Tính đến thời điểm 30/6/2023, còn 59 mã trái phiếu đang lưu hành, với tổng giá trị 34.835 tỷ đồng. Trong số này, có 2 tổ chức phát hành phát sinh nợ quá hạn cả gốc và lãi, và 4 tổ chức khác nợ quá hạn riêng phần lãi, với tổng giá trị nợ gốc và lãi quá hạn lên tới 5.528 tỷ đồng.
Kết quả thanh tra cũng chỉ ra nhiều sai phạm trong quá trình phát hành và sử dụng vốn. Cụ thể, 1 trong 18 TCPH chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện phát hành theo quy định pháp luật, trong khi 7 tổ chức khác lập hồ sơ phát hành không đúng quy định.
Về sử dụng nguồn vốn từ trái phiếu, Thanh tra Chính phủ phát hiện 5 doanh nghiệp, gồm Tập đoàn No Va, CTCP Dịch vụ Đầu tư Lucky House, Công ty TNHH Thành phố Aqua, Công ty TNHH Đầu tư Bất động sản Unity và Công ty TNHH Bất động sản Gia Đức, có dấu hiệu vi phạm quy định pháp luật trong việc sử dụng vốn huy động. Ngoài ra, 6 trong số 18 TCPH chưa tuân thủ đúng quy định về quản lý tiền thu từ phát hành trái phiếu, và 1 TCPH bị xác định sử dụng vốn sai mục đích so với mục tiêu phát hành.
Về nghĩa vụ công bố thông tin, có tới 17 trong 18 TCPH chưa thực hiện đúng quy định pháp luật, làm ảnh hưởng đến tính minh bạch và quyền lợi của nhà đầu tư. Về nghĩa vụ thanh toán, tính đến thời điểm 30/6/2023, có 2 đơn vị là Tập đoàn No Va và CTCP Nova Final Solution đang nợ quá hạn cả gốc và lãi với tổng số tiền lần lượt là 4.817 tỷ đồng và 546 tỷ đồng.
Bốn đơn vị khác chậm thanh toán lãi gồm Công ty TNHH No Va Thảo Điền, Công ty TNHH Đầu tư Địa ốc Nova Saigon Royal, Công ty TNHH Bất động sản Gia Phú và CTCP Kinh doanh Bất động sản Thái Bình, với tổng số tiền lãi quá hạn khoảng 163 tỷ đồng.
Các tổ chức này được xác định chưa thực hiện đúng quy định tại khoản 3 Điều 34 Nghị định 153/2020/NĐ-CP, trong đó yêu cầu phải thanh toán đầy đủ, đúng hạn gốc và lãi trái phiếu, đồng thời đảm bảo quyền lợi của trái chủ.
Đáng chú ý, kết quả thanh tra cho thấy có dấu hiệu việc sử dụng tiền từ phát hành trái phiếu sai mục đích thông qua các hành vi phức tạp như tạo lập giao dịch lòng vòng, chuyển tiền qua nhiều tổ chức và cá nhân trung gian trước khi được sử dụng bởi một công ty khác. Một số tổ chức phát hành tại thời điểm thanh tra vẫn chưa có khả năng trả nợ gốc và lãi, gây rủi ro lớn cho các nhà đầu tư, với tổng số tiền lên tới hơn 7.000 tỷ đồng trong giai đoạn từ khi phát hành đến thời điểm thanh tra.
Ngoài ra, có 4 trong số 20 tổ chức phát hành bị phát hiện vi phạm trong việc sử dụng vốn trái phiếu có dấu hiệu sai mục đích, như sử dụng tiền để thanh toán các giao dịch với tổ chức, cá nhân không rõ ràng, trong thời gian dài và với số tiền lớn. Một số khoản tiền sau khi chuyển qua công ty trung gian còn bị ngân hàng khác thu nợ, cho thấy sự thiếu minh bạch và nguy cơ mất vốn.
Do phạm vi thanh tra có giới hạn và tính chất phức tạp của các hành vi vi phạm có thể dẫn đến rủi ro lớn cho trái chủ và xã hội, Thanh tra Chính phủ cho biết chưa tiến hành kiểm tra cụ thể với CTCP Kinh doanh Nhà Nova do doanh nghiệp này không nằm trong đối tượng thanh tra.
Tuy nhiên, trước các dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng trong việc sử dụng tiền huy động từ trái phiếu, Thanh tra Chính phủ đã chuyển toàn bộ thông tin liên quan đến Tập đoàn No Va cùng bốn công ty thành viên (Công ty TNHH Bất động sản Khải Hưng, CTCP Lucky House, Công ty TNHH Thành phố Aqua và Công ty TNHH Đầu tư Bất động sản Unity), cũng như các sai phạm có dấu hiệu sử dụng vốn sai mục đích, sang Bộ Công an để xem xét, xử lý theo thẩm quyền.
