Thanh tra Chính phủ chuyển vi phạm trái phiếu của Novaland sang Bộ Công an
Thanh tra Chính phủ chuyển vụ việc Tập đoàn Novaland vi phạm về phát hành trái phiếu doanh nghiệp và sử dụng tiền trái phiếu sang cơ quan điều tra Bộ Công an.
Chiều 17/10, Thanh tra Chính phủ công khai kết luận việc chấp hành chính sách pháp luật về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và sử dụng nguồn tiền từ trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, giai đoạn 1/1/2015 đến 30/6/2023.
Trong kết luận số 276/KL-TTCP ký ngày 5/8/2025, Thanh tra Chính phủ nêu tổng cộng 67 tổ chức phát hành trái phiếu đã được thanh tra. Đáng chú ý, trong kết luận, Thanh tra Chính phủ chuyển 2 vụ việc vi phạm về phát hành trái phiếu doanh nghiệp tại Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư Địa ốc NoVa (Tập đoàn Novaland, mã chứng khoán: NVL) và 3 công ty thành viên, 4 công ty liên quan sang Bộ Công an để xem xét, xử lý.
Tiền được “chuyển lòng vòng qua nhiều công ty trung gian”
Tại Tập đoàn Novaland, cơ quan thanh tra xác định đơn vị này đã phát hành và sử dụng 1.500 tỷ đồng từ nguồn trái phiếu doanh nghiệp với mục đích tăng vốn vào công ty con là Công ty TNHH Bất động sản Khải Hưng.
Sau đó, Công ty Khải Hưng sử dụng để nhận chuyển nhượng 99,9% vốn (khoảng 1.843 tỷ đồng) vốn điều lệ thuộc sở hữu của bà Võ Thị Kim Khoa tại Công ty TNHH Bất động sản Thế Kỷ Hoàng Kim. Tuy nhiên, qua kiểm tra dòng tiền tại một số ngân hàng cho thấy phần vốn góp của bà Kim Khoa tại Công ty Thế Kỷ Hoàng Kim không tồn tại trong thực tế do phần lớn đã được chuyển đi trong cùng ngày.
Hơn nữa, sau khi Tập đoàn Novaland chuyển 1.500 tỷ đồng từ nguồn tiền trái phiếu doanh nghiệp cho Công ty Khải Hưng, tiền được “chuyển lòng vòng qua nhiều công ty trung gian”. Cuối cùng đích đến lại là các Công ty cổ phần Kinh doanh nhà Nova để sử dụng.
Thanh tra Chính phủ kết luận, Tập đoàn Novaland cùng 3 công ty thành viên khác là Công ty Unity, Aqua, Lucky House đã có những vi phạm trong phát hành trái phiếu doanh nghiệp. Sau khi nhận được tiền từ nguồn trái phiếu, các cá nhân đã chuyển cho Công ty cổ phần Kinh doanh Nhà Nova để sử dụng với tổng số khoảng 7.084 tỷ đồng.
Dù không xác minh bản chất tất cả các giao dịch trung gian nhưng Thanh tra Chính phủ cho rằng phương thức của Tập đoàn Novaland và 3 công ty thành viên trong việc sử dụng tiền trái phiếu có tính chất giống nhau. Các công ty này có dấu hiệu phối hợp với các cá nhân và các pháp nhân để hình thành vốn điều lệ của các cá nhân tại pháp nhân.
Nhóm này cũng sử dụng tiền trái phiếu để nhận chuyển nhượng vốn điều lệ, chuyển tiền trái phiếu cho các cá nhân sau đó chuyển cho Công ty cổ phần Kinh doanh Nhà Nova sử dụng.
4 công ty liên quan vi phạm
Ghi nhận với 20 tổ chức phát hành thuộc nhóm các công ty có liên quan đến Tập đoàn Novaland, giai đoạn thanh tra đã phát hành 45 mã trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, tổng giá trị 27.350 tỷ đồng. Tính đến 30/6/2023 còn 23 mã đang lưu hành với tổng giá trị 16.898 tỷ đồng, trong đó 4 tổ chức có nợ quá hạn cả gốc và lãi, 2 tổ chức nợ lãi. Tổng số tiền nợ là 4.555 tỷ đồng.
Thanh tra kết luận, 4 công ty liên quan đến Tập đoàn Novaland có vi phạm là Công ty GreenWich, BNP Global, Phát triển bất động sản Cát Liên Hoa, Đầu tư và phát triển Residence.
Cụ thể, Công ty GreenWich đã phát hành trái phiếu và sử dụng 2.000 tỷ đồng từ nguồn trái phiếu doanh nghiệp để hợp tác với Công ty An Khang. Đến hết tháng 6/2023, trái phiếu đã quá hạn gốc là hơn 1.571 tỷ đồng, quá hạn lãi hơn 241 tỷ đồng song GreenWich vẫn chưa thanh toán cho trái chủ. Thời điểm thanh tra còn có nguy cơ không trả được nợ gốc, lãi trái phiếu, tiềm ẩn rủi ro, gây thiệt hại cho các trái chủ.
Công ty BNP Global đã phát hành trái phiếu trị giá 2.100 tỷ đồng và dùng tiền để thanh toán một phần giá trị hợp đồng hợp tác kinh doanh dự án Mũi Yến. Đến hết tháng 6/2023, công ty nợ gốc trái phiếu quá hạn hơn 2.000 tỷ đồng, nợ lãi quá hạn hơn 64 tỷ đồng. BNP Global đã đàm phán với người sở hữu trái phiếu để gia hạn nợ, song không được chấp thuận.
Sau đó, đến 12/4/2024 công ty đã thanh toán toàn bộ lãi quá hạn và một phần gốc là 833 tỷ đồng. Dư nợ gốc trái phiếu còn lại chưa thanh toán và tiếp tục quá hạn là 1.216 tỷ đồng.
Thanh tra Chính phủ cho rằng như vậy công ty đã vi phạm về trách nhiệm thanh toán đầy đủ, đúng hạn tiền gốc và lãi trái phiếu cho nhà đầu tư. Trước mắt, Công ty BNP Global không thể khắc phục, thu xếp nguồn tiền để trả nợ cho các trái chủ.
Công ty Cát Liên Hoa đã phát hành 986 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp, song chậm thanh toán lãi, gốc.
Công ty Residence đã phát hành 3.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp để thanh toán tiền cọc mua biệt thự nghỉ dưỡng cho Công ty Kinh doanh Nhà Nova tại dự án Nova World Phan Thiết. Tuy nhiên, thanh tra cho rằng, đây chỉ là “thỏa thuận đặt cọc” để Công ty Kinh doanh Nhà Nova sử dụng tiền trái phiếu với giá trị lớn trong thời gian dài.
Ghi nhận tại kết luận thanh tra, 67 tổ chức phát hành trái phiếu đã được thanh tra gồm 5 ngân hàng thương mại cổ phần, 37 công ty cổ phần, 25 công ty trách nhiệm hữu hạn.
Từ ngày 1/1/2015 đến 30/6/2023, 67 tổ chức đã phát hành tổng cộng 827 mã trái phiếu doanh nghiệp tổng trị giá hơn 462.824 tỷ đồng. Trong đó giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành không có tài sản bảo đảm là 270.635 tỷ đồng, tương đương 58,4% tổng giá trị phát hành.
Với 18 tổ chức phát hành thuộc nhóm Tập đoàn Novaland và các công ty con, thanh tra xác định đã phát hành thành công 131 mã trái phiếu doanh nghiệp. Các mã có kỳ hạn 1-5 năm, với tổng giá trị là 67.100 tỷ đồng.
Ngoại trừ 22 mã trái phiếu doanh nghiệp với tổng giá trị 13.500 tỷ đồng đã tất toán, còn lại 109 mã trị giá 53.500 tỷ đồng có mục đích phát hành để tăng vốn vào doanh nghiệp khác; mua phần vốn góp; thanh toán các hợp đồng góp vốn; nhận chuyển nhượng dự án bất động sản; cơ cấu lại khoản nợ.
Đến thời điểm 30/6/2023, tại 18 tổ chức phát hành còn 59 mã trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành với tổng giá trị 34.835 tỷ đồng. Trong đó có 2 tổ chức phát hành nợ quá hạn với cả gốc và lãi trái phiếu, 4 tổ chức nợ quá hạn lãi. Tổng số tiền nợ gốc, lãi quá hạn là 5.528 tỷ đồng.
