Những trường hợp hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao đất
Ngoài việc thuê đất, nhận chuyển quyền hoặc được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất, người dân muốn có đất thì có thể xin giao đất.
Căn cứ để giao đất
Điều 122 Luật Đất đai 2024 quy định điều kiện giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất như sau:
Cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ được quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất sang mục đích khác sau khi có Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh và đáp ứng các căn cứ quy định tại Điều 116 của Luật này, trừ trường hợp sử dụng đất thực hiện dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, quyết định chủ trương đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Dầu khí; Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chấp thuận, quyết định chủ trương đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư.
Việc chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất sang mục đích khác phải tuân theo tiêu chí, điều kiện do Chính phủ quy định.
Người được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư phải đáp ứng các điều kiện sau đây:
a) Ký quỹ hoặc các hình thức bảo đảm khác theo quy định của pháp luật về đầu tư.
b) Có năng lực tài chính để bảo đảm việc sử dụng đất theo tiến độ của dự án đầu tư và điều kiện khác theo quy định của pháp luật có liên quan.
c) Không vi phạm quy định của pháp luật về đất đai hoặc có vi phạm quy định của pháp luật về đất đai nhưng đã chấp hành xong quyết định, bản án đã có hiệu lực pháp luật của cơ quan có thẩm quyền tại thời điểm đề nghị giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất. Việc xác định người sử dụng đất vi phạm quy định của pháp luật về đất đai áp dụng đối với tất cả các thửa đất đang sử dụng trên địa bàn cả nước.
Hình thức giao đất
Pháp luật đất đai hiện nay quy định hai hình thức giao đất, đó là giao đất không thông qua đấu giá và giao đất thông qua đấu giá quyền sử dụng đất:
Giao đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất: Trong trường hợp này người có nhu cầu sử dụng đất phải chuẩn bị hồ sơ và gửi cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền, sau khi nhận được đơn thì cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định giao đất dựa trên căn cứ nêu trên (thủ tục giao thực hiện theo thủ tục hành chính).
Giao đất thông qua đấu giá quyền sử dụng đất: Trường hợp này cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định giao đất cho người có nhu cầu theo kết quả trúng đấu giá quyền sử dụng đất (thủ tục giao theo thủ tục đấu giá và kết quả trúng đấu giá).
Như vậy, có thể thấy tổ chức kinh tế, cá nhân hoặc người sử dụng đất khác được giao đất kể từ khi có quyết định giao đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Nói cách khác, muốn giao đất không thông qua đấu giá thì phải làm đơn xin giao đất và cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định giao đất dựa trên căn cứ để giao đất quy định tại Điều 116 Luật Đất đai 2024 (chỉ khi nào thỏa mãn đủ điều kiện mới được giao như có quỹ đất để giao, kế hoạch sử dụng đất hàng năm có quy định cho giao đất).
Trường hợp giao đất thông qua đấu giá thì Nhà nước sẽ ban hành quyết định giao đất nếu người có nhu cầu tham gia đấu giá và trúng đấu giá theo quy định (người trả giá cao nhất mới được giao).
