Nâng tầm thương hiệu nông sản từ trải nghiệm lữ hành

Theo dõi KT&TD trên

Sức hút từ mô hình trải nghiệm không gian văn hóa nông nghiệp

Sự chuyển dịch trong thị hiếu lữ hành của du khách đang đưa các sản vật và hoạt động canh tác bản địa vào trung tâm của chuỗi cung ứng dịch vụ trải nghiệm. Một minh chứng thực tế là sự kiện lễ hội sen tại khu vực Tây Hồ (Hà Nội) tập trung quanh giống sen bách diệp đặc hữu vừa qua đã thu hút khoảng 300.000 lượt khách tham quan.

Thực tế này cho thấy khi một loại nông sản được giới thiệu thông qua các không gian văn hóa, sức hút của sản phẩm không còn gói gọn ở giá trị tiêu dùng thô mà còn hỗ trợ thúc đẩy doanh thu cho các dịch vụ phụ trợ như lưu trú, ăn uống và vận chuyển. Tương tự, tại các tỉnh phía Nam như Tiền Giang, Vĩnh Long, Bến Tre và Cần Thơ, mô hình du lịch miệt vườn từ lâu đã duy trì được lượng khách ổn định hằng năm nhờ các hoạt động thu hái trái cây trực tiếp tại vườn, tham quan quy trình chế biến kẹo dừa, mật ong hoặc trải nghiệm giao thông đường thủy trên hệ thống kênh rạch.

Dưới góc nhìn kinh tế nông thôn, việc hơn 60% dân số sinh sống tại các vùng làng quê cung cấp nguồn nhân lực và kho tàng tri thức dân gian phong phú để vận hành các mô hình du lịch sinh thái bản địa. Sự bổ trợ của chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) với hơn 20.000 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên trên toàn quốc, trong đó Hà Nội dẫn đầu với hơn 3.400 sản phẩm, đang tạo ra nguồn nguyên liệu đa dạng để tích hợp vào các tuyến điểm lữ hành. Xu hướng này cũng tương thích với số liệu từ Tổ chức Du lịch Thế giới, khi phân khúc du lịch nông thôn và sinh thái hiện chiếm khoảng 10% tổng lượng khách toàn cầu, tạo ra doanh thu ước tính 30 tỷ USD mỗi năm với tốc độ tăng trưởng đạt từ 10% đến 30%/năm. Đây là dư địa lớn để các địa phương khai thác nhằm mục tiêu đa dạng hóa sinh kế cho người nông dân.

Giải pháp xúc tiến thương mại thông qua dòng khách lữ hành

Mối liên kết giữa du lịch và nông nghiệp còn mở ra một kênh xuất khẩu tại chỗ hiệu quả, giúp tăng cường nhận diện thương hiệu với chi phí vận hành tối ưu. Thực tế thị trường cho thấy du khách quốc tế sau khi trực tiếp tham gia vào các tour trải nghiệm vùng trồng tại Việt Nam thường có xu hướng tìm mua hoặc tiếp tục sử dụng các sản phẩm này khi trở về nước. Các mặt hàng chủ lực như cà phê, trà, hồ tiêu, hạt điều, xoài, vải hay sầu riêng nhờ đó có thêm cơ hội tiếp cận sâu hơn với thị trường quốc tế. Về mặt số liệu vĩ mô, năm 2025 ghi nhận kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt mức 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước đó, đưa nông sản Việt Nam hiện diện tại hơn 190 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Để duy trì đã tăng trưởng, nhiều địa phương đã chủ động nâng cấp các phiên chợ nông sản thành các sự kiện chuyên đề quy mô lớn như Lễ hội trái cây Nam Bộ, Festival cà phê, Festival hoa hay các ngày hội trái cây theo mùa. Điển hình như tại làng rau Trà Quế, việc cho phép du khách trực tiếp tham gia vào công đoạn canh tác hữu cơ và thưởng thức nông sản ngay tại vườn đã hỗ trợ nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về tính minh bạch của chuỗi cung ứng. Những trải nghiệm thực tế tại vùng nguyên liệu giúp củng cố niềm tin về quy trình sản xuất an toàn, khả năng truy xuất nguồn gốc và những câu chuyện văn hóa đằng sau mỗi sản phẩm trước khi phân phối ra thị trường thế giới.

Yếu tố đồng bộ hạ tầng và năng lực quản lý tại khu vực nông thôn

Mặc dù triển vọng phát triển là rất rõ ràng, loại hình du lịch nông nghiệp gắn với sản vật OCOP tại Việt Nam vẫn đang đối mặt với những thách thức về mặt vận hành. Phần lớn các mô hình hiện nay vẫn mang tính chất tự phát ở quy mô hộ gia đình, chưa có sự đầu tư đồng bộ về hạ tầng giao thông tiếp cận, dịch vụ lưu trú và năng lực quản lý, giao tiếp của người dân còn hạn chế. Để mô hình này phát triển bền vững, ngành du lịch cần một định hướng mang tính chiến lược dài hạn trong việc xây dựng kinh tế nông thôn dựa trên nền tảng bản sắc của từng vùng đất, lấy con người và giá trị văn hóa làm cốt lõi.

Sự chuyển dịch từ tư duy sản xuất nông nghiệp thuần túy sang kinh tế dịch vụ đòi hỏi các giải pháp hỗ trợ đồng bộ từ phía cơ quan quản lý, đặc biệt là trong công tác đào tạo kỹ năng phục vụ, đầu tư hạ tầng kết nối và triển khai các công nghệ truy xuất nguồn gốc bằng mã QR. Việc ứng dụng chuyển đổi số vào hoạt động quảng bá, tiếp thị điểm đến trên không gian mạng sẽ giúp các hợp tác xã du lịch cộng đồng chủ động tiếp cận các nguồn khách phù hợp mà không phụ thuộc vào các đơn vị trung gian. Khi các rào cản về kỹ thuật và năng lực quản trị được tháo gỡ, nông sản sẽ phát huy vai trò định hình thương hiệu, đưa hình ảnh văn hóa và con người địa phương tiếp cận rộng rãi hơn với thị trường quốc tế.

Bảo An