Muốn được khấu trừ thuế GTGT phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt
Từ ngày 1/7/2025, Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) năm 2024 chính thức có hiệu lực, kéo theo thay đổi mang tính bước ngoặt trong quy định về điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
Theo đó, tất cả doanh nghiệp chỉ được khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu có đầy đủ hóa đơn hợp lệ và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Điều này áp dụng cho gần như toàn bộ các giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ, không phân biệt giá trị lớn hay nhỏ, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định.
So với quy định trước đây tại Luật Thuế GTGT năm 2008, đây là một thay đổi mang tính đột phá. Trước kia, nếu doanh nghiệp thực hiện giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị dưới 20 triệu đồng thì vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào dù thanh toán bằng tiền mặt. Tuy nhiên, với Luật mới, ngưỡng 20 triệu đồng đã bị bãi bỏ hoàn toàn. Điều đó đồng nghĩa với việc kể từ ngày 1/7/2025, bất kỳ giao dịch nào nếu không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt sẽ không đủ điều kiện để khấu trừ thuế GTGT.
Quy định này được đưa ra nhằm phục vụ nhiều mục tiêu đồng thời. Trước hết là thúc đẩy mạnh mẽ việc chuyển đổi từ thanh toán bằng tiền mặt sang thanh toán điện tử, giúp hiện đại hóa hệ thống tài chính, giảm chi phí vận hành và tăng tính minh bạch trong nền kinh tế. Cùng với đó, việc bắt buộc có chứng từ thanh toán điện tử sẽ hỗ trợ cơ quan thuế kiểm soát dòng tiền dễ dàng hơn, từ đó phát hiện và ngăn chặn các hành vi gian lận như mua bán hóa đơn khống, khai khống chi phí hay các hình thức trốn thuế khác. Bên cạnh đó, quy định mới còn giúp nâng cao tính minh bạch và chuẩn mực trong hoạt động tài chính kế toán của doanh nghiệp, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh công bằng và đáng tin cậy hơn.
Dù quy định có hiệu lực từ tháng 7/2025, nhưng đến nay Chính phủ vẫn chưa ban hành nghị định hướng dẫn chi tiết. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại và lúng túng trong việc chuẩn bị thực hiện. Một trong những nội dung được quan tâm là liệu có tồn tại một ngưỡng giá trị tối thiểu nào đó mà dưới ngưỡng này vẫn được thanh toán tiền mặt và vẫn được khấu trừ thuế hay không.
Trong dự thảo lần 3 của Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Thuế GTGT 2024, Bộ Tài chính từng đề xuất ngưỡng 5 triệu đồng. Theo đề xuất này, các giao dịch có tổng giá trị dưới 5 triệu đồng (đã bao gồm thuế GTGT) vẫn có thể được chấp nhận khấu trừ dù doanh nghiệp thanh toán bằng tiền mặt. Tuy nhiên, đây mới chỉ là đề xuất và chưa có hiệu lực pháp lý, nên doanh nghiệp cần theo dõi sát sao để có phương án điều chỉnh phù hợp.
Ngoài ra, dự thảo cũng nêu một số trường hợp ngoại lệ có thể được khấu trừ dù không có chứng từ chuyển khoản thông thường, chẳng hạn như thanh toán bù trừ hàng hóa dịch vụ có thỏa thuận rõ trong hợp đồng và biên bản đối chiếu; thanh toán qua hình thức cấn trừ công nợ, vay mượn hoặc thanh toán thay qua bên thứ ba hợp pháp; hay các giao dịch mua hàng hóa không có hóa đơn GTGT như nông sản thu mua từ hộ cá thể, với điều kiện doanh nghiệp lập bảng kê chi tiết đầy đủ, hợp lý và trung thực.
Trong bối cảnh đó, để chủ động thích ứng và giảm thiểu rủi ro pháp lý, các doanh nghiệp cần sớm rà soát toàn bộ quy trình thanh toán, chuyển dần các hoạt động mua hàng hóa, dịch vụ sang hình thức thanh toán không dùng tiền mặt như chuyển khoản ngân hàng, thẻ tín dụng hoặc các nền tảng số. Đồng thời, cần tăng cường lưu trữ hóa đơn, chứng từ thanh toán như sao kê ngân hàng, ủy nhiệm chi, biên lai điện tử theo đúng chuẩn mực kế toán và quy định pháp luật.
Việc cập nhật thường xuyên các văn bản hướng dẫn chính thức từ cơ quan thuế cũng là yếu tố sống còn, giúp doanh nghiệp hiểu rõ các trường hợp ngoại lệ và hạn chế tối đa các sai sót có thể dẫn đến việc bị loại chi phí thuế GTGT đầu vào. Việc thực hiện nghiêm túc và kịp thời các yêu cầu này không chỉ bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp về thuế mà còn góp phần nâng cao chuẩn mực tài chính trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.
T.An
