“Làm sạch” tài khoản ngân hàng: Ngăn chặn lừa đảo giao dịch trực tuyến

Theo dõi KT&TD trên

Theo ước tính của Hiệp hội An ninh mạng Việt Nam, thiệt hại từ các vụ lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam trong năm 2024 đã vượt 18.900 tỷ đồng. Dù các ngân hàng thương mại đã đẩy mạnh số hóa, đưa hơn 90% giao dịch lên các kênh trực tuyến, song các đối tượng tội phạm mạng cũng không ngừng nâng cấp thủ đoạn, thậm chí sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thực hiện hành vi lừa đảo.

Tại một tọa đàm chuyên đề do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia tổ chức gần đây, Thiếu tá Trần Trung Hiếu - Phó Giám đốc Trung tâm An ninh mạng quốc gia (Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an) cho biết: “Một số tổ chức lớn, bao gồm cả ngân hàng, đã trở thành mục tiêu tấn công. Đã có ngân hàng bị đánh cắp tới 100 tỷ đồng qua hệ thống bảo mật”. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về tăng cường xác thực và kiểm soát tài khoản trong toàn hệ thống.

Một trong những giải pháp trọng tâm được Ngân hàng Nhà nước triển khai là đối chiếu thông tin sinh trắc học với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Theo Thông tư 17/2024, từ ngày 1/7/2024, mọi tài khoản cá nhân muốn thực hiện giao dịch điện tử bắt buộc phải xác thực sinh trắc học (qua căn cước công dân gắn chíp, VNeID). Với khách hàng tổ chức, quy định này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.

Đây được xem là bước ngoặt lớn trong việc làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu tài khoản thanh toán, qua đó ngăn ngừa việc sử dụng tài khoản ảo, tài khoản giả mạo vốn là công cụ chủ yếu được tội phạm mạng lợi dụng để rút tiền, chuyển tiền bất hợp pháp.

Tính đến ngày 15/5/2025, đã có hơn 113 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 711.000 hồ sơ tổ chức được xác thực sinh trắc học, tương đương 66% tổng số tài khoản thanh toán tổ chức phát sinh giao dịch điện tử. Đây là con số ấn tượng, thể hiện nỗ lực toàn ngành ngân hàng trong việc chuẩn hóa thông tin, tăng cường tính minh bạch và an toàn trong hoạt động giao dịch.

Ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước khẳng định: “Chiến lược ‘làm sạch’ tài khoản không chỉ nhằm ngăn chặn hành vi lừa đảo mà còn là nền tảng để xây dựng ngân hàng số an toàn, thông minh và thân thiện với người dùng”.

Song song với kỹ thuật, Ngân hàng Nhà nước cũng tăng cường hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy các tổ chức tín dụng nâng cao trách nhiệm trong bảo vệ dữ liệu người dùng. Việc phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an và các cơ quan chức năng cũng giúp tăng hiệu quả ngăn chặn, điều tra và xử lý các vụ tấn công mạng, lừa đảo tài chính.

Tuy nhiên, chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của người dùng. “Công nghệ có thể hỗ trợ rất nhiều, nhưng người dân cần chủ động nâng cao cảnh giác, không cung cấp thông tin cá nhân, OTP, mật khẩu qua điện thoại hay mạng xã hội,” một chuyên gia cảnh báo.

Có thể nói, chiến dịch “làm sạch” tài khoản ngân hàng là lời khẳng định quyết tâm của ngành ngân hàng Việt Nam trong việc xây dựng hệ sinh thái tài chính số an toàn, minh bạch. Việc ứng dụng công nghệ sinh trắc học không chỉ là xu hướng toàn cầu mà còn là tấm lá chắn vững chắc trước sự gia tăng của các loại hình tội phạm mạng. Trong kỷ nguyên số, bảo vệ dữ liệu người dùng chính là bảo vệ lòng tin vào hệ thống tài chính quốc gia.

Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, giao dịch trực tuyến trở thành xu thế tất yếu, mang lại sự tiện lợi và nhanh chóng cho người dùng. Tuy nhiên, song hành với sự phát triển đó là sự gia tăng của các hình thức lừa đảo giao dịch trực tuyến, gây ra hậu quả nghiêm trọng cho cả cá nhân và tổ chức. Đây là vấn đề cấp bách, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ từ cơ quan chức năng, doanh nghiệp và chính người dùng.

Các đối tượng lừa đảo ngày nay không còn hoạt động manh mún mà tổ chức bài bản, có sự đầu tư về công nghệ, thậm chí sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), deepfake, giả mạo tin nhắn thương hiệu (brandname) và các website ngân hàng, ví điện tử để đánh cắp thông tin người dùng.