Kinh tế 11 tháng đầu năm: Lạm phát gia tăng nhưng tiêu dùng không suy giảm

Theo số liệu công bố của Cục Thống kê (NSO), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 11 ghi nhận mức tăng 0,45% so với tháng trước. So với cuối năm ngoái, CPI tăng 3,28% và tăng 3,58% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 11 tháng đầu năm, CPI tăng 3,29%, trong khi lạm phát cơ bản tăng 3,21%, cho thấy mặt bằng giá cả vẫn đang chịu áp lực nhất định trong bối cảnh chi phí đầu vào và giá nhiên liệu gia tăng.

Trong mức tăng 0,45% của CPI tháng 11 so với tháng trước, có 9 nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá tăng, trong khi 2 nhóm hàng ghi nhận mức giảm. Nhóm giao thông là nhóm có mức tăng cao nhất, tăng 1,07%, qua đó tác động làm CPI chung tăng 0,11 điểm phần trăm. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá nhiên liệu tăng mạnh, trong đó chỉ số giá dầu diesel tăng 5,23% và chỉ số giá xăng tăng 2,41% do ảnh hưởng của các đợt điều chỉnh giá xăng dầu trong nước.

Bên cạnh đó, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 0,95%, góp phần làm CPI chung tăng thêm 0,34 điểm phần trăm. Theo Cục Thống kê, giá thực phẩm tăng cao tại nhiều tỉnh, thành phố chịu ảnh hưởng trực tiếp của mưa lũ sau bão là nguyên nhân chính khiến nhóm này tăng mạnh. Ngoài ra, giá ăn uống ngoài gia đình cũng tăng do chi phí nguyên liệu đầu vào và giá nhiên liệu leo thang.

Ở chiều ngược lại, hai nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá giảm trong tháng 11 gồm nhóm thông tin và truyền thông giảm 0,06%, và nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng giảm 0,10%. Mặc dù vậy, mức giảm của các nhóm này chưa đủ bù đắp cho đà tăng giá của các nhóm hàng thiết yếu khác, khiến CPI chung tiếp tục đi lên.

Trong bối cảnh lạm phát do nhiều nguyên nhân từ thời tiết, thiên tai đến các chi phí đầu vào, hoạt động sản xuất công nghiệp vẫn cho thấy những tín hiệu tích cực. Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 11 giảm nhẹ xuống 53,8 điểm. Theo S&P Global, dù chịu ảnh hưởng bởi gián đoạn do bão, ngành sản xuất Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng. Dữ liệu tháng 11 cho thấy sản lượng, số lượng đơn đặt hàng mới và việc làm tiếp tục tăng, phản ánh nhu cầu sản xuất vẫn ở mức khả quan.

Tuy nhiên, các nhà sản xuất cũng ghi nhận những khó khăn nhất định khi bão lớn gây ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và khả năng hoàn thành đơn hàng đúng hạn. Các vấn đề về nguồn cung do bão không chỉ làm gián đoạn hoạt động sản xuất mà còn góp phần gây áp lực lạm phát, khi chi phí đầu vào tăng mạnh. Trước bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp đã điều chỉnh tăng giá bán để bù đắp chi phí.

Số liệu cho thấy, sản xuất công nghiệp tháng 11 tăng 2,3% so với tháng trước và tăng 10,8% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh sự phục hồi và mở rộng tương đối tích cực của khu vực công nghiệp. Song song với đó, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế tính đến cuối tháng 11/2025 tăng trưởng 16,56% so với cuối năm ngoái, cho thấy dòng vốn tín dụng vẫn đang hỗ trợ đáng kể cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Hoạt động thương mại quốc tế trong tháng 11 cũng ghi nhận những điểm sáng và thách thức đan xen. Xuất khẩu hàng hóa ước đạt 39,07 tỷ USD, giảm 7,1% so với tháng trước nhưng tăng 15,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, nhập khẩu ước đạt 37,98 tỷ USD, giảm 3,7% so với tháng trước và tăng 16% so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung 11 tháng từ đầu năm, cán cân thương mại đạt mức xuất siêu 20,53 tỷ USD. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 25,99 tỷ USD, còn khu vực có vốn đầu tư nước ngoài xuất siêu 46,52 tỷ USD, tiếp tục đóng vai trò chủ lực trong việc tạo thặng dư thương mại cho nền kinh tế.

Xét về thị trường xuất, nhập khẩu hàng hóa trong 11 tháng năm 2025, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 138,6 tỷ USD. Ở chiều ngược lại, Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 167,5 tỷ USD, phản ánh mối quan hệ thương mại song phương sâu rộng và vai trò quan trọng của thị trường này trong chuỗi cung ứng của Việt Nam.

Đăng Khôi