Khám phá Xu hướng thị trường & người tiêu dùng nửa cuối 2023 - đầu 2024
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam vẫn đang đối mặt với khó khăn và xu hướng cắt giảm chi tiêu toàn cầu, xu hướng thị trường và tâm lý người tiêu dùng Việt Nam năm nay đã trải qua một số thay đổi đáng kể.
Những insights sau đây có ảnh hưởng đến quyết định chi tiêu trong chuỗi mùa lễ hội kéo dài từ tháng 10.2023 đến tháng 02.2024.
Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam, tăng trưởng GDP quý 2 của Việt Nam đạt 4,14%, trong khi lạm phát vẫn được kiểm soát. Tình hình kinh tế trong nửa đầu năm 2023 phản ánh sự biến đổi phức tạp của các yếu tố trong nước (như giá cả hàng hóa, thói quen mua sắm của người dân, sự thận trọng trong việc tiêu dùng, v.v...) và quốc tế (FDI, xuất nhập khẩu, cân đối thương mại, v.v...).
Lạm phát đã duy trì ở mức ổn định nhờ các biện pháp kiểm soát kỹ thuật và quản lý chặt chẽ từ chính phủ (như Ngân hàng Nhà nước liên tục giảm lãi suất điều hành 4 lần từ tháng 3/2023, giảm lãi suất cho vay, v.v...). Sự kiểm soát này giúp bảo đảm năng lực tiêu dùng của người dân và đóng góp vào việc ổn định tình hình kinh tế. Biến động giá cả vẫn ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng và quyết định đầu tư của người dân và doanh nghiệp.
Hiện tại, kinh tế Việt Nam vào nửa cuối năm với những kỳ vọng tích cực hơn. Trong báo cáo mới nhất, Ngân hàng Standard Chartered đã dự báo rằng kinh tế Việt Nam sẽ phục hồi trong nửa cuối năm 2023.
Theo bà Michele Wee, Tổng Giám đốc Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam, "Chúng tôi đã nhận thấy những dấu hiệu sớm về sự phục hồi kinh tế và dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam trong nửa cuối năm sẽ đạt 7% so với cùng kỳ (so với mức 3,7% trong nửa đầu năm). Điều này cho thấy sự phục hồi rõ ràng hơn trong 6 tháng cuối năm. Nhìn chung, chúng tôi tin rằng triển vọng trung hạn của Việt Nam vẫn là tích cực với sự mở cửa và ổn định của nền kinh tế".
Ông Tim Leelahaphan, chuyên gia kinh tế phụ trách Thái Lan và Việt Nam tại Standard Chartered, cũng chia sẻ rằng "Triển vọng kinh tế của Việt Nam trong trung hạn vẫn rất tích cực khi nền kinh tế tiếp tục duy trì sự ổn định và thực hiện chính sách mở cửa".
Tuy nhiên, đạt mức tăng trưởng 7% không phải là dễ dàng. Vẫn có nhiều thách thức tiềm ẩn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động phát triển kinh doanh của các doanh nghiệp, đồng thời áp lực về lạm phát vẫn tồn tại và có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì mức tăng trưởng dự kiến.
Những dịp mua sắm cao điểm cuối năm tại Việt Nam trở thành một cuộc đua marathon giữa các nhãn hàng với một loạt sự kiện liên tục, bắt đầu từ tháng 10 và kéo dài đến Tết dương lịch, Tết nguyên đán và Valentine (2024).
Trong nửa cuối năm 2023, thị trường Việt Nam có những xu hướng đáng chú ý như sau:
Thương mại điện tử và trải nghiệm mua sắm trực tuyến: Thương mại điện tử ngày càng phát triển và trưởng thành không chỉ trong các sự kiện lớn như Ngày Độc thân, Black Friday và Cyber Monday, mà còn trong các ngày lễ truyền thống khác. Người tiêu dùng ngày càng ưa chuộng việc mua sắm trực tuyến để tiết kiệm thời gian và tận hưởng những ưu đãi hấp dẫn.
Sự tăng cường chi tiêu vào các sản phẩm bền vững và thân thiện với môi trường: Nhận thức về tác động của hoạt động mua sắm đến môi trường và xã hội đang thúc đẩy sự lựa chọn hàng hoá. Người tiêu dùng đang tìm kiếm các sản phẩm có nguồn gốc và quy trình sản xuất bền vững, đồng thời giảm lãng phí và tác động tiêu cực đến môi trường.
Sự tăng cường ưu tiên trải nghiệm mua hàng: Người tiêu dùng ngày càng chú trọng đến trải nghiệm mua sắm và dịch vụ chất lượng. Các doanh nghiệp phải đổi mới để cung cấp trải nghiệm tốt hơn bằng cách tối ưu hóa quy trình mua sắm, tương tác trực tiếp với khách hàng và tạo ra những trải nghiệm độc đáo từ trực tuyến đến ngoại tuyến.
Chương trình khuyến mãi và ưu đãi: Các chương trình khuyến mãi và giảm giá không chỉ giới hạn trong các dịp lễ lớn, mà còn kéo dài suốt chuỗi ngày lễ và kỳ nghỉ. Người tiêu dùng có thể mong đợi những cơ hội tiết kiệm không chỉ trong một thời điểm cụ thể, mà liên quan đến nhiều sự kiện trong khoảng thời gian ngắn.
Tích hợp công nghệ trong trải nghiệm mua sắm: Công nghệ như trí tuệ nhân tạo, thực tế ảo và tương tác qua chatbot đang được tích hợp để cung cấp trải nghiệm mua sắm tốt hơn. Điều này giúp cá nhân hóa trải nghiệm của người tiêu dùng và tạo ra một môi trường mua sắm thông minh và tiện lợi hơn.
Sự gia tăng GDP và khôi phục của các ngành chủ chốt như bán lẻ, tiêu dùng nhanh, chăm sóc cá nhân, chăm sóc nhà cửa, và nhiều ngành khác, tạo ra lòng tin và sự yên tâm về tương lai cho người dân, đồng thời nâng cao sự sẵn sàng của họ để tiêu dùng và đầu tư. Người tiêu dùng có xu hướng tìm kiếm nhiều sản phẩm và dịch vụ hơn (việc tìm kiếm này giúp người tiêu dùng tự chủ động so sánh giá cả giữa các kênh để tìm kiếm những ưu đãi tốt nhất), thúc đẩy hoạt động mua sắm và tạo động lực cho kinh tế nội địa.
Một yếu tố quan trọng khác là tâm lý và tư duy của người tiêu dùng. Tin tức tích cực và triển vọng kinh tế lạc quan có thể tạo ra tâm trạng tích cực, giúp người tiêu dùng cảm thấy thoải mái hơn khi chi tiêu. Sự tự tin về tương lai kinh tế có thể thúc đẩy họ tham gia vào hoạt động tiêu dùng, từ mua sắm hàng hóa đến trải nghiệm dịch vụ và du lịch.
Dưới tác động của tình hình kinh tế hiện tại, số lượng người tiêu dùng gặp khó khăn tài chính đã tăng đáng kể trong 3 năm gần đây. Tuy nhiên, sự lạc quan đang trở lại hoặc thậm chí gia tăng, với niềm hy vọng vào một năm 2024 tốt hơn. Trong giai đoạn cuối năm 2023, xu hướng mua sắm của người tiêu dùng tại Việt Nam mang theo những đặc điểm đáng chú ý sau:
Tập trung vào nhu cầu cơ bản và giá trị: Dưới tác động của tình hình kinh tế không chắc chắn, người tiêu dùng quan tâm đến những nhu cầu cơ bản và sản phẩm có giá trị thực sự thay vì mua sắm theo kiểu dàn trải. Việc chi tiêu cẩn thận và ưu tiên đầu tư cẩn thận cho thấy sự cân nhắc tỉ mỉ của họ.
Mua sắm thông minh: Người tiêu dùng ngày càng thông thái hơn trong việc mua sắm thông qua việc so sánh giá cả, tìm hiểu thông tin sản phẩm từ nhiều nguồn và đánh giá từ người tiêu dùng khác. Điều này thúc đẩy sự cạnh tranh giữa các thương hiệu và thúc đẩy cải thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ.
Tư duy mua sắm - một phần của phong cách sống: Mua sắm không chỉ đơn thuần là việc mua hàng nữa, mà ngày càng trở thành một phần của phong cách sống. Người tiêu dùng tìm kiếm những trải nghiệm thú vị, sáng tạo và thúc đẩy sự sáng tạo trong việc tổ chức cuộc sống hàng ngày.
Trải nghiệm mua sắm độc đáo: Người tiêu dùng đánh giá cao những trải nghiệm mua sắm độc đáo và sáng tạo. Các sự kiện giảm giá, chương trình ưu đãi và hoạt động tương tác trong cửa hàng đóng góp vào việc tạo ra một môi trường mua sắm đa dạng và thú vị.
Bảo An
