InnovaConnect, InnovaTalk - Cầu nối xóa nhòa biên giới khoa học Việt Nam và thế giới
Giữa nỗ lực nghiên cứu để hạn chế sử dụng thuốc lá mới ở giới trẻ, GS. TS. Hoàng Văn Minh và các cộng sự đã nhận được lời đề xuất hợp tác từ Quỹ VinFuture – một cơ hội để kiến tạo những giải pháp mang tính toàn quốc và bền vững.
“Trái ngọt” của sự bắt tay này là thành công của hội thảo InnovaConnect tháng 9/2024, với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu khu vực, và dự án “Chương trình can thiệp về phòng chống và kiểm soát thuốc lá điện tử tại các trường trung học cơ sở ở các thành phố lớn tại Việt Nam” đang được triển khai từ đầu năm 2025.
Cầu nối của những hợp tác khoa học thực chất
“Quỹ VinFuture thực sự là cầu nối tri thức. Qua InnovaConnect, chúng tôi đã mời được chuyên gia hàng đầu thế giới về phòng chống thuốc lá điện tử. Hội thảo tháng 9/2024 với chuyên gia từ Úc và Thái Lan mang đến nhiều góc nhìn giải pháp hiện đại, giúp củng cố hướng nghiên cứu và dự án thí điểm tại 2 trường THCS Hà Nội. Nếu thành công, mô hình sẽ được nhân rộng ra toàn quốc”, GS. Minh chia sẻ.
Trong quá trình thực hiện dự án, vị chuyên gia cho biết vẫn duy trì hợp tác với các chuyên gia nước ngoài mà VinFuture đã kết nối để triển khai giải pháp y tế công cộng dựa trên bằng chứng khoa học, phù hợp thực tiễn Việt Nam.
Trong năm đầu tiên, dự án triển khai mô hình can thiệp toàn diện, phù hợp với bối cảnh thực tiễn tại Việt Nam, với sự hợp tác từ nhóm nghiên cứu REACH do Giáo sư Bonnie Halpern-Felsher (Đại học Stanford, Mỹ) dẫn dắt. Đồng thời, đôi bên đã tổ chức các buổi trao đổi chuyên đề tại các trường học ở Hà Nội, với sự tham gia của chuyên gia y tế, tiếp cận hàng nghìn học sinh để nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá điện tử.
Trong khi đó, ở Đà Nẵng, PGS. TS. Nguyễn Tấn Hưng, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Tiên tiến (ĐH Đà Nẵng) vẫn ấn tượng với sự kiện InnovaConnect của Quỹ VinFuture với chủ đề “Các công nghệ nền tảng cho xã hội tương lai - Sự giao thoa giữa điện tử và quang tử” trong khuôn khổ Ngày Vi mạch bán dẫn Đà Nẵng 2025. Sự kiện này không chỉ dành cho cộng đồng khoa học mà cả các cơ quan chính sách, doanh nghiệp về vi mạch điện tử, quang tử và AI.
“Theo tôi, thành tựu lớn nhất mà chuỗi sự kiện InnovaConnect mang lại là giúp phá vỡ biên giới giữa khoa học trong nước và thế giới. Khoa học – công nghệ trong nước về cơ bản còn thấp so với khu vực và thế giới về nhiều mặt như con người, cơ sở vật chất và những điều kiện hỗ trợ. Do đó, chuỗi sự kiện trên đã phá rào cản rất lớn để cho các nhà khoa học và nhóm nghiên cứu trong nước, tăng sự tự tin cho họ trong việc hợp tác quốc tế”, PGS. Hưng đánh giá.
Giới thiệu với thế giới về thế hệ nhà nghiên cứu trẻ Việt Nam tự tin, cởi mở
Từ Jakarta, ông Adya Danaditya, chuyên gia tư vấn về AI của UNESCO và là diễn giả trình bày tham luận trong hội thảo InnovaTalk vào tháng 4/2025, với chủ đề “Trí tuệ nhân tạo không biên giới: Đạo đức và Công nghệ”, đánh giá cao những sáng kiến kết nối khoa học của VinFuture nhằm giúp các nhà nghiên cứu tại Việt Nam tiếp cận các xu hướng AI toàn cầu, đồng thời mở rộng hợp tác của họ trong cộng đồng khoa học quốc tế.
“Thật tuyệt vời khi được tham gia buổi thảo luận tại chương trình InnovaTalk. Tôi được gặp gỡ rất nhiều chuyên gia AI tài năng, bao gồm cả những người đến từ Việt Nam. Tôi vẫn giữ liên lạc với một số diễn giả”, ông Adya Danaditya cho biết.
Chia sẻ thêm về góc nhìn này, PGS. Hưng cho biết thông qua các sáng kiến kết nối khoa học của VinFuture, các chuyên gia hàng đầu thế giới cũng có cơ hội khám phá Việt Nam như là một quốc gia năng động, sáng tạo, sẵn sàng cho những thay đổi và đóng góp tích cực trong khoa học nói chung.
Điều này là rất quan trọng trong giai đoạn hiện nay, khi Việt Nam đang có rất nhiều các chính sách nhằm thúc đẩy phát triển và làm chủ các công nghệ chiến lược, công nghệ lõi. Do đó, càng cần có lực lượng nghiên cứu mạnh ở trong nước đủ tự tin và đủ năng lực phối hợp với các nhà khoa học, nhóm nghiên cứu nổi tiếng trên thế giới.
“Theo tôi, những hoạt động này ở Việt Nam mang tính tiên phong trong việc thúc đẩy những chính sách quốc gia về khoa học – công nghệ. Hoạt động kết nối khoa học đỉnh cao của thế giới với Việt Nam cũng giúp nâng tầm khoa học Việt Nam và tạo cảm hứng, động lực cho cộng đồng”, PGS. Hưng phân tích.
Cũng là một trong những chuyên gia từng tham gia chuỗi sự kiện InnovaConnect vào cuối tháng 10/2025, PGS. TS. Đỗ Thị Thảo, Phó Trưởng khoa Răng - Hàm - Mặt, Trường ĐH Y dược Cần Thơ, đánh giá cao tầm vóc quốc tế của chương trình khi quy tụ được các diễn giả, nhà khoa học hàng đầu đến Việt Nam để trao đổi và chia sẻ về các hoạt động liên quan đến học thuật và nghiên cứu khoa học.
Hội trường của Trường ĐH Y dược Cần Thơ trong ngày diễn ra InnovaConnect sôi nổi khi thu hút hơn 1.000 sinh viên, giảng viên và nhiều nhà khoa học tại khu vực ĐBSCL tới tham dự.
“Sự kiện thực sự đã truyền cảm hứng rất nhiều cho các sinh viên về mặt học thuật và nghiên cứu khoa học. Có rất nhiều bạn sinh viên cũng đặt rất nhiều câu hỏi để kết nối với các nhà khoa học tham gia chương trình”, PGS. Thảo cho biết.
Theo PGS. Thảo, các nhà khoa học từ Áo ấn tượng trước sự ham học hỏi của rất đông đảo sinh viên và nghiên cứu viên trẻ người Việt.
“InnovaConnect chứng tỏ ý nghĩa lớn khi giới thiệu đến các nhà khoa học thế giới về kiến thức, kỹ năng các nhà khoa học trong nước, đồng thời giúp những chuyên gia nước ngoài tiếp cận môi trường học thuật - nghiên cứu thực tế tại Việt Nam; từ đó mở ra cơ hội hợp tác rộng lớn với giá trị không chỉ trong nước mà còn trên toàn cầu”, bà cho biết.
Từ những thành quả đó, các chuyên gia cũng bày tỏ hy vọng những hoạt động như InnovaConnect và InnovaTalk sẽ tiếp tục được triển khai, để công chúng Việt Nam có thể được hưởng lợi từ những kiến thức cập nhật về các diễn biến mới nhất trong lĩnh vực công nghệ.
PV
