Giao dịch trực tuyến và những lo ngại về rò rỉ thông tin cá nhân
Sự phát triển của công nghệ số đã mang lại nhiều tiện ích cho con người, đặc biệt là trong lĩnh vực giao dịch trực tuyến. Chỉ với vài thao tác đơn giản trên điện thoại hoặc máy tính, người dùng có thể thực hiện các giao dịch tài chính, mua sắm hoặc thậm chí là ký kết hợp đồng một cách nhanh chóng.
Tuy nhiên, đi kèm với sự thuận tiện đó là những mối lo ngại ngày càng gia tăng về vấn đề rò rỉ thông tin cá nhân.
Gần đây, nhiều khách hàng phản ánh về việc sau khi đặt hàng trên các ứng dụng thương mại điện tử, họ nhận được cuộc gọi từ những đối tượng tự xưng là nhân viên giao hàng, yêu cầu chuyển khoản trước khi nhận hàng. Điều đáng nói, các đối tượng này cung cấp chính xác thông tin về đơn hàng, khiến nhiều người tin tưởng và thực hiện chuyển tiền mà không xác minh kỹ lưỡng.
Một trong những nguyên nhân chính khiến thông tin cá nhân bị rò rỉ là do các lỗ hổng bảo mật từ phía các nền tảng trực tuyến. Dù các công ty công nghệ không ngừng cải thiện hệ thống an ninh, các tin tặc vẫn tìm ra những phương thức tinh vi để xâm nhập và chiếm đoạt dữ liệu. Các vụ tấn công mạng vào những tập đoàn lớn trên thế giới đã cho thấy rằng ngay cả những hệ thống bảo mật phức tạp cũng không hoàn toàn miễn nhiễm trước các rủi ro.
Ngoài các cuộc tấn công từ bên ngoài, việc quản lý dữ liệu lỏng lẻo của chính các tổ chức cung cấp dịch vụ cũng là một yếu tố đáng lo ngại. Nhiều công ty thu thập thông tin cá nhân của người dùng với mục đích thương mại nhưng không đảm bảo biện pháp bảo vệ phù hợp, dẫn đến nguy cơ dữ liệu bị rò rỉ hoặc bị bán cho bên thứ ba. Điều này khiến người dùng gần như không có quyền kiểm soát đối với dữ liệu của mình một khi đã cung cấp cho các nền tảng này.
Không chỉ từ các tổ chức lớn, chính người dùng cũng có thể vô tình làm lộ thông tin cá nhân khi tham gia giao dịch trực tuyến. Việc sử dụng mật khẩu yếu, chia sẻ quá nhiều thông tin trên mạng xã hội hoặc truy cập vào các trang web không an toàn đều có thể tạo điều kiện cho kẻ xấu lợi dụng. Những hình thức lừa đảo tinh vi như giả mạo ngân hàng, trang thương mại điện tử hoặc các ứng dụng vay tiền online khiến nhiều người dễ dàng rơi vào bẫy và tự cung cấp thông tin nhạy cảm.
Báo cáo từ Hiệp hội An ninh mạng cho biết, năm 2024 có 66,24% người dùng xác nhận rằng thông tin của họ từng bị sử dụng trái phép. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng này. Theo kết quả khảo sát của Hiệp hội, 73,99% người dùng nhận định bị lộ lọt do họ cung cấp thông tin khi mua hàng trực tuyến.
Bên cạnh đó, 62,13% cho rằng nguyên nhân đến từ chia sẻ thông tin trên mạng xã hội và 67,00% người dùng bị lộ lọt trong quá trình sử dụng dịch vụ thiết yếu như nhà hàng, khách sạn, siêu thị. Theo chuyên gia của Hiệp hội An ninh mạng, đây cũng là những nguyên nhân phổ biến trên thế giới. Một người dùng hiện nay thường có từ 2-3 tài khoản và sử dụng mạng xã hội, truy cập hàng chục trang web thương mại điện tử, cung cấp thông tin cho hàng trăm cửa hàng, khách sạn, siêu thị trong các hoạt động thường ngày. Điều này khiến cho thông tin cá nhân được thu thập, lưu trữ ở hàng trăm hệ thống khác nhau; trong khi việc đảm bảo an ninh dữ liệu cho các hệ thống này không đồng nhất, có nguy cơ bị tấn công, rò rỉ dữ liệu từ quy trình vận hành, con người hay lỗ hổng an ninh mạng.
Trước thực trạng này, việc nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân là điều cần thiết. Người dùng nên thường xuyên thay đổi mật khẩu, kích hoạt bảo mật hai lớp và chỉ thực hiện giao dịch trên những nền tảng uy tín. Đồng thời, các tổ chức cung cấp dịch vụ trực tuyến cần tăng cường đầu tư vào hệ thống bảo mật, minh bạch trong việc quản lý dữ liệu và tuân thủ các quy định bảo vệ quyền riêng tư của khách hàng.
Tiến Hoàng
