Xử phạt đến 10 triệu đồng khi sử dụng thuốc lá điện tử
Ngày 27/1, Bộ Y tế tổ chức hội nghị phổ biến các Nghị định của Chính phủ về một số biện pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá và quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.
Tại hội nghị, bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) cho biết: Sau khi nghị quyết của Quốc hội có hiệu lực, trong đó quy định cấm sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng từ năm 2025, việc sử dụng các sản phẩm này đã có dấu hiệu giảm.
Theo báo cáo của Bộ Công an, trước đây mỗi năm ghi nhận hơn 100 vụ việc liên quan đến thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, trong đó có nhiều vụ chứa chất ma túy, buôn lậu hoặc hàng giả, không rõ nguồn gốc. Tuy nhiên sau khi lệnh cấm được ban hành, trong năm 2025, số vụ việc thuốc lá điện tử có liên quan đến ma túy bị xử lý giảm chỉ còn 5 vụ.
"Còn tại Trung tâm Chống độc, BV Bạch Mai, nếu trước đây mỗi tháng tiếp nhận từ 5 - 6 ca ngộ độc liên quan đến thuốc lá điện tử. Từ khi có lệnh cấm, số ca nhập viện giảm còn khoảng 1 - 2 ca/tháng", bà Thủy chia sẻ.
Mặc dù đã có "lệnh cấm", tuy nhiên theo ông Lê Đình Bình, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), người vi phạm ngày càng sử dụng thủ đoạn tinh vi để qua mặt lực lượng chức năng. Nhiều cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, cá nhân bán hàng lưu động không bày bán công khai mà chỉ lén lút giao dịch khi có khách hỏi mua. Hoặc việc mua bán trên không gian mạng cũng được các đối tượng sử dụng nhiều chiêu trò... gây khó khăn cho lực lượng chức năng trong việc phát hiện, xác minh và xử lý vi phạm…
Để thực thi hiệu quả "lệnh cấm" thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, theo ông Phan Công Hiếu (Vụ Pháp chế, Bộ Y tế), các quy định mới trong Nghị định xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực y tế đã bổ sung chế tài cụ thể đối với hành vi vi phạm.
Cụ thể, người sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng sẽ bị phạt tiền từ 3 - 5 triệu đồng. Không chỉ người trực tiếp sử dụng, người chứa chấp, tức cho phép hoặc dung túng người khác sử dụng các sản phẩm này tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình cũng bị phạt từ 5 - 10 triệu đồng.
Ngoài ra, toàn bộ tang vật vi phạm sẽ bị buộc tiêu hủy nhằm ngăn chặn việc tái sử dụng hoặc quay trở lại thị trường.
Để bảo đảm tính răn đe và khả năng thực thi, thẩm quyền xử phạt được mở rộng cho nhiều lực lượng chức năng như UBND các cấp, quản lý thị trường, công an, hải quan, bộ đội biên phòng và cảnh sát biển.
Không dừng lại ở xử phạt hành chính, các hành vi sản xuất, buôn bán, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trái phép với số lượng lớn còn có thể bị xử lý hình sự theo quy định về buôn bán hàng cấm.
Đại diện Tổ chức HealthBridge Canada tại Việt Nam cho rằng kinh nghiệm quốc tế cho thấy, để thực thi hiệu quả lệnh cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, cần sự kết hợp đồng bộ giữa pháp luật, giáo dục, tư vấn, thực thi và xử phạt nghiêm minh.
Theo đó, cần tăng cường phối hợp liên ngành để ngăn chặn việc nhập lậu qua cửa khẩu, kiểm soát thị trường nội địa, đồng thời đầu tư nguồn lực cho việc phát hiện và gỡ bỏ các hoạt động quảng cáo, mua bán thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trên môi trường mạng...
