TP.Hồ Chí Minh thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, mở hướng tăng trưởng xanh đến năm 2035

Theo dõi KT&TD trên

Với các chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2035, Thành phố hướng đến giảm phát thải, gia tăng giá trị tài nguyên, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hình thành những chuỗi giá trị thân thiện với môi trường.

Đưa tài nguyên vào vòng đời mới, giảm áp lực lên môi trường

UBND TP.Hồ Chí Minh vừa ban hành Quyết định về Kế hoạch hành động thực hiện kinh tế tuần hoàn đến năm 2035 trên địa bàn Thành phố. Kế hoạch thể hiện định hướng chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng sử dụng hiệu quả tài nguyên, hạn chế chất thải và gắn tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường.

Trong bối cảnh nguồn tài nguyên chịu nhiều sức ép, yêu cầu giảm phát thải ngày càng cấp thiết, kinh tế tuần hoàn không chỉ là giải pháp môi trường mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho nền kinh tế đô thị. Thay vì vận hành theo mô hình khai thác nguyên liệu, sản xuất, tiêu dùng rồi thải bỏ, kinh tế tuần hoàn hướng đến kéo dài vòng đời sản phẩm, tái sử dụng vật liệu, thu hồi tài nguyên và hạn chế tối đa lượng chất thải phát sinh.

Với vai trò là đô thị đặc biệt, trung tâm tiêu dùng, dịch vụ và logistics của cả nước, TP.Hồ Chí Minh có nhiều điều kiện để phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn. Những lĩnh vực giàu tiềm năng gồm tái sử dụng, tái chế, thu hồi tài nguyên từ chất thải, nông nghiệp đô thị tuần hoàn và logistics xanh. Cùng với đó, hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và mạng lưới khu công nghiệp, khu công nghệ cao tạo cơ sở để Thành phố thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới, phát triển sản phẩm và dịch vụ thân thiện với môi trường.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, công suất các nhà máy điện sử dụng nguồn sinh khối và chất thải rắn trên địa bàn phấn đấu đạt 402 MW. Tỷ lệ năng lượng tái tạo, năng lượng mới đạt tối thiểu 15% tổng công suất cực đại của hệ thống điện toàn Thành phố; mức tiết kiệm năng lượng đạt ít nhất 8% tổng tiêu thụ năng lượng trên địa bàn.

Trong quản lý chất thải, Thành phố đặt mục tiêu triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên toàn địa bàn, phù hợp quy định và điều kiện thực tế. Tỷ lệ rác thải sinh hoạt được tái chế, xử lý bằng công nghệ mới phấn đấu vượt 90%; toàn bộ chất thải rắn sinh hoạt ở đô thị và nông thôn được thu gom, vận chuyển, xử lý.

Một mục tiêu quan trọng khác là bảo đảm 100% nước thải từ các khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp, khu công nghiệp, khu chế xuất và khu công nghệ cao được xử lý trước khi thải ra môi trường lưu vực các sông. Cường độ phát thải khí nhà kính trên tổng sản phẩm trên địa bàn Thành phố cũng được đặt mục tiêu giảm tối thiểu 15% so với năm 2014.

Các chỉ tiêu này cho thấy định hướng chuyển đổi không dừng ở khâu xử lý chất thải cuối quy trình, mà cần được triển khai đồng bộ từ sử dụng năng lượng, tổ chức sản xuất đến tiêu dùng và tái chế. Khi chất thải được xem là nguồn nguyên liệu có thể khai thác giá trị, doanh nghiệp có thêm cơ hội tiết kiệm chi phí, phát triển sản phẩm mới và tham gia những chuỗi cung ứng bền vững.

Đến năm 2035, TP.Hồ Chí Minh hướng tới hiện thực hóa nền kinh tế tuần hoàn bao trùm, có năng lực cạnh tranh cao, thịnh vượng về kinh tế, bền vững về môi trường và công bằng về xã hội. Thành phố đồng thời đặt mục tiêu từng bước trở thành một trong những trung tâm đổi mới sáng tạo, cung cấp công nghệ, thiết bị, sản phẩm, dịch vụ và huy động nguồn vốn đầu tư phục vụ kinh tế tuần hoàn.

Hoàn thiện cơ chế, khơi thông nguồn lực cho chuyển đổi xanh

Để hiện thực hóa các mục tiêu, kế hoạch xác định 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, bao gồm nâng cao nhận thức; hoàn thiện thể chế, chính sách; hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi; thúc đẩy tiêu dùng bền vững; tăng cường quản lý chất thải theo hướng tuần hoàn; huy động nguồn lực tài chính và mở rộng hợp tác trong nước, quốc tế.

Trong đó, nâng cao nhận thức và năng lực thực hành là nền tảng để kinh tế tuần hoàn đi vào đời sống. Thành phố sẽ đẩy mạnh truyền thông, đào tạo, giáo dục trong trường học; xây dựng nền tảng thông tin chính thức, cơ sở dữ liệu dùng chung và mạng lưới kết nối giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý, nhà khoa học và người tiêu dùng. Việc chia sẻ dữ liệu sẽ góp phần nâng cao khả năng phối hợp, giúp các bên tiếp cận thông tin và tìm kiếm cơ hội hợp tác.

Cùng với đó, Thành phố chú trọng hoàn thiện thể chế, chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước; lồng ghép kinh tế tuần hoàn vào các chiến lược, quy hoạch, chương trình phát triển. Bộ chỉ số giám sát, đánh giá sẽ được xây dựng nhằm theo dõi tiến độ thực hiện, đồng thời nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, vật liệu mới và mô hình kinh doanh tuần hoàn theo quy định pháp luật.

Đối với khu vực doanh nghiệp, trọng tâm là hỗ trợ chuyển đổi mô hình sản xuất, kinh doanh theo hướng tiết kiệm tài nguyên và giảm tác động môi trường. Thành phố thúc đẩy phát triển khu công nghiệp sinh thái, cộng sinh công nghiệp, sản xuất sạch hơn, thiết kế sinh thái và ứng dụng công nghệ số, công nghệ thân thiện với môi trường. Hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và thị trường nguyên vật liệu thứ cấp, sản phẩm tái chế cũng được khuyến khích phát triển.

Ở phía tiêu dùng, mua sắm công xanh, mở rộng hệ thống phân phối sản phẩm xanh, phát triển thương mại điện tử và giao hàng xanh là những giải pháp được đặt ra. Thành phố đồng thời tăng cường minh bạch thông tin, nhãn sinh thái và truy xuất nguồn gốc sản phẩm; khuyến khích nhân rộng các mô hình đổi rác tái chế lấy quà, thu gom chai nhựa gắn với điểm thưởng để tạo động lực cho người dân tham gia.

Quản lý chất thải được xác định là lĩnh vực ưu tiên triển khai trước năm 2030. Thành phố sẽ hoàn thiện hạ tầng thu gom, phân loại, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý chất thải rắn, nước thải; ứng dụng công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường, giảm chôn lấp và phát triển các mô hình cộng đồng không rác thải nhựa.

Phạm vi chuyển đổi được mở rộng trên nhiều ngành, lĩnh vực, gồm nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, năng lượng, khai thác và chế biến khoáng sản, công nghiệp chế biến chế tạo, hóa chất, xây dựng, giao thông vận tải, dịch vụ, du lịch, quản lý chất thải, phát triển đô thị, khu dân cư, khu công nghiệp và các khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung. Những ngành phát sinh nhiều chất thải, có mức phát thải khí nhà kính lớn, sử dụng nhiều tài nguyên, năng lượng hoặc có tiềm năng tạo giá trị gia tăng và việc làm mới được khuyến khích chuyển đổi sớm.

Để bảo đảm nguồn lực thực hiện, Thành phố định hướng phát triển tín dụng xanh, trái phiếu xanh, quỹ đầu tư xanh và tăng cường kết nối doanh nghiệp với nhà đầu tư, nhà khoa học, tổ chức tài chính. Đây là điều kiện quan trọng để các mô hình tuần hoàn có khả năng tiếp cận vốn, triển khai công nghệ và mở rộng quy mô.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao làm đầu mối theo dõi, đôn đốc, giám sát và tổng hợp tình hình thực hiện kế hoạch. Sở Tài chính tham mưu bố trí kinh phí, huy động nguồn lực đầu tư; Sở Công Thương thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng bền vững và chuyển dịch năng lượng; Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các sở, ban, ngành, UBND phường, xã, đặc khu và đơn vị liên quan có trách nhiệm xây dựng kế hoạch phù hợp chức năng, nhiệm vụ; doanh nghiệp chủ động điều chỉnh chiến lược sản xuất, kinh doanh theo hướng tuần hoàn và tuân thủ quy định pháp luật.

Quyết định có hiệu lực từ ngày 13/10/2026. Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp được kỳ vọng tạo nền tảng để TP.Hồ Chí Minh nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, phát triển các ngành kinh tế xanh và tăng sức chống chịu của nền kinh tế trước những biến động về môi trường, năng lượng và chuỗi cung ứng.