Củng cố khung pháp lý về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết theo hướng minh bạch, hiện đại

Theo dõi KT&TD trên

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, cùng thời điểm Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hiệu lực và được áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập DN năm 2026.

Nghị định mở rộng phạm vi sử dụng, bổ sung Cơ sở dữ liệu quốc gia cùng với cơ sở dữ liệu công khai, cơ sở dữ liệu thương mại và cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế

Nghị định số 255/2026/NĐ-CP gồm 4 chương, 24 điều, được xây dựng trên cơ sở kế thừa các quy định của Nghị định số 132/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 20/2025/NĐ-CP), đồng thời sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, phù hợp với các quy định pháp luật có liên quan và đồng bộ với các tiêu chuẩn quốc tế của OECD về chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận (BEPS).

Một trong những điểm nổi bật của Nghị định là tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính theo hướng giảm chi phí tuân thủ cho DN nhưng vẫn nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thuế.

Theo đó, Nghị định sửa đổi, bổ sung các nguyên tắc quản lý, kiểm tra giá giao dịch liên kết để thống nhất với Luật Quản lý thuế năm 2025; đồng thời hoàn thiện hệ thống khái niệm, bổ sung các thuật ngữ như Công ty mẹ tối cao, Hiệp định thuế, Hồ sơ quốc gia, Hồ sơ toàn cầu, tình trạng không thực hiện trao đổi thông tin một cách hệ thống... tạo cơ sở pháp lý rõ ràng trong quá trình áp dụng.

Đáng chú ý, Nghị định bổ sung quy định xác định quan hệ liên kết thông qua hoạt động mượn, cho mượn giữa DN với cá nhân điều hành, kiểm soát DN hoặc người có quan hệ theo quy định. Đây là nội dung được bổ sung từ thực tiễn quản lý nhằm bảo đảm việc xác định quan hệ liên kết phản ánh đúng bản chất của các giao dịch phát sinh.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng bổ sung trường hợp không xác định quan hệ liên kết đối với tổ chức do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ có chức năng mua, bán, xử lý nợ khi các tổ chức này không tham gia điều hành, kiểm soát hoặc góp vốn vào DN.

Về cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý giao dịch liên kết, Nghị định mở rộng phạm vi sử dụng, bổ sung Cơ sở dữ liệu quốc gia cùng với cơ sở dữ liệu công khai, cơ sở dữ liệu thương mại và cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế. Đồng thời, lần đầu tiên quy định rõ thứ tự ưu tiên sử dụng các nguồn dữ liệu theo hướng ưu tiên dữ liệu công khai, tiếp đến là dữ liệu thương mại và cuối cùng là dữ liệu của cơ quan thuế, góp phần nâng cao tính minh bạch, thống nhất trong quá trình phân tích, so sánh giao dịch liên kết.

Đối với NNT, Nghị định sửa đổi, bổ sung các quy định về quyền và nghĩa vụ theo Luật Quản lý thuế mới; đồng thời chuẩn hóa quy định về tổ chức kinh doanh làm thủ tục về thuế trong việc lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.

Một nội dung được cộng đồng DN đặc biệt quan tâm là các quy định liên quan đến Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR). Nghị định đã sửa đổi toàn diện theo hướng phù hợp với Hành động BEPS 13 của OECD. Trong đó, ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu được điều chỉnh theo mức tương đương 750 triệu Euro, thay cho mức 18.000 tỷ đồng trước đây; đồng thời bổ sung quy định về tỷ giá quy đổi, các trường hợp phải nộp và không phải nộp Báo cáo CbCR tại Việt Nam, phương thức nộp điện tử theo định dạng XML mã hóa và chuẩn hóa mẫu thông báo về đối tượng nộp Báo cáo.

Đáng chú ý, Nghị định quy định rõ Báo cáo CbCR được sử dụng phục vụ công tác quản lý rủi ro và trao đổi thông tin theo các cam kết quốc tế, không sử dụng để điều chỉnh hoặc ấn định giá giao dịch liên kết, qua đó bảo đảm việc sử dụng thông tin đúng mục đích theo thông lệ quốc tế.

Để tiếp tục tạo thuận lợi cho DN, Nghị định nâng ngưỡng doanh thu được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết từ dưới 200 tỷ đồng lên dưới 500 tỷ đồng, đồng thời bãi bỏ tiêu chí “kinh doanh với chức năng đơn giản”. Quy định này mở rộng đối tượng DN có rủi ro thấp được miễn lập hồ sơ, góp phần giảm chi phí tuân thủ.

Một điểm mới mang tính định hướng của Nghị định là bổ sung quy định về chương trình hỗ trợ NNT tuân thủ tự nguyện đối với DN có giao dịch liên kết. Theo đó, cơ quan thuế sẽ từng bước chuyển từ phương thức quản lý chủ yếu dựa trên thanh tra, kiểm tra sang mô hình quản lý tuân thủ hiện đại, lấy NNT làm trung tâm, tăng cường hỗ trợ DN thực hiện đúng quy định ngay từ đầu trên cơ sở quản lý rủi ro.

Ngoài ra, Nghị định cũng bổ sung quy định chuyển tiếp về chi phí lãi vay nhằm bảo đảm các DN đang thực hiện theo Nghị định số 20/2025/NĐ-CP tiếp tục được chuyển tiếp trong thời gian còn lại, bảo đảm tính ổn định của chính sách và quyền lợi của NNT.

Việc ban hành Nghị định số 255/2026/NĐ-CP tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết theo hướng minh bạch, thống nhất và đồng bộ với thông lệ quốc tế; tạo điều kiện thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ cho NNT, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thuế và tăng cường phòng, chống chuyển giá, chống xói mòn cơ sở thuế.