Siết đấu giá đất, chấm dứt chiêu “trả giá rồi bỏ cọc”
Việc trả giá rất cao để trúng đấu giá đất ở rồi cố tình không nộp tiền, chấp nhận bỏ cọc đang trở thành chiêu trục lợi phổ biến, khiến giá đất bị “thổi” ảo, thị trường lũng đoạn và gây lãng phí, thất thoát nguồn lực xã hội.
Trước thực trạng nhiều trường hợp trả giá cao để trúng đấu giá quyền sử dụng đất rồi cố tình bỏ cọc, gây nhiễu loạn thị trường, làm thất thoát nguồn lực và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính minh bạch của hoạt động đấu giá, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP ngày 6/1/2026, quy định các giải pháp xử lý khó khăn, vướng mắc trong đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất ở cho cá nhân theo Luật Đất đai.
Nghị quyết tập trung siết chặt kỷ cương, nâng cao trách nhiệm của người tham gia và người trúng đấu giá, trong đó hành vi bỏ cọc đấu giá đất được xác định là vấn đề trọng tâm cần chấn chỉnh bằng các chế tài đủ mạnh.
Theo quy định mới, mức tiền đặt trước khi tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở được điều chỉnh tăng đáng kể. Cụ thể, đối với trường hợp giao đất ở cho cá nhân, tiền đặt trước tối thiểu là 10% và tối đa là 50% giá khởi điểm, thay vì mức 5–20% theo Luật Đấu giá tài sản năm 2016 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2024). Việc nâng mạnh tỷ lệ đặt trước được xem là biện pháp quan trọng nhằm hạn chế tình trạng trả giá cao để trục lợi, sau đó bỏ cọc, gây mất ổn định thị trường đất đai và làm suy giảm uy tín của hoạt động đấu giá.
Không chỉ siết điều kiện tham gia, Nghị quyết còn quy định rõ chế tài xử lý đối với người trúng đấu giá nhưng vi phạm nghĩa vụ nộp tiền trúng đấu giá quyền sử dụng đất. Trường hợp người trúng đấu giá không nộp tiền trúng đấu giá, dẫn đến việc hủy quyết định công nhận kết quả đấu giá, sẽ bị cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở từ 2 đến 5 năm. Đối với trường hợp nộp không đầy đủ tiền trúng đấu giá, thời gian bị cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 3 năm, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
Thẩm quyền quyết định cấm tham gia đấu giá thuộc về cơ quan phê duyệt kết quả trúng đấu giá quyền sử dụng đất. Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ban hành quyết định hủy kết quả đấu giá, cơ quan có thẩm quyền phải xem xét và ban hành quyết định cấm tham gia đấu giá đối với người vi phạm. Quyết định này được gửi và đăng tải công khai trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia, bảo đảm tính minh bạch, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc theo dõi, giám sát và xử lý tái phạm.
Việc khiếu nại, khởi kiện, thời hiệu xử lý vi phạm và các nội dung liên quan đến quyết định cấm tham gia đấu giá được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 172/2024/NĐ-CP ngày 27/12/2024 của Chính phủ, hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Đấu giá tài sản.
Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP có hiệu lực từ ngày 6/1/2026 đến hết ngày 28/2/2027. Trong thời gian Nghị quyết có hiệu lực, nếu quy định về tiền đặt trước hoặc cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở tại Nghị quyết này khác với các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, thì thực hiện theo quy định của Nghị quyết. Trường hợp các luật, nghị quyết hoặc pháp lệnh mới được ban hành và có hiệu lực trước ngày 1/3/2027, các quy định tương ứng tại Nghị quyết này sẽ chấm dứt hiệu lực.
Với việc nâng mạnh tiền đặt trước và áp dụng chế tài cấm đấu giá kéo dài, Nghị quyết được kỳ vọng sẽ chấm dứt tình trạng “trả giá trên trời rồi bỏ cọc”, lập lại trật tự trong hoạt động đấu giá đất, góp phần minh bạch hóa thị trường bất động sản và bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai.
Hà Chi
