Ngành vận tải, logistics chịu ảnh hưởng như thế nào khi giá xăng dầu tăng mạnh

Theo dõi KT&TD trên

Giá dầu diesel vượt 30.000 đồng/lít, xăng RON95 lên tới 27.047 đồng/lít - con số khiến hàng triệu doanh nghiệp vận tải và logistics đang phải "gồng mình" giữa tâm bão.

Tác động lập tức được phản ánh qua giá dầu thế giới. Rạng sáng ngày 10/3/2026, dầu Brent đứng ở mốc 97,60 USD/thùng, tăng 7,47%, trong khi dầu WTI ở mức 96,56 USD/thùng, tăng 6,23%. Chỉ vài ngày trước đó, theo Reuters, giá dầu thế giới đã tăng khoảng 8% lên mức cao nhất kể từ tháng 7/2024, đánh dấu phiên tăng thứ ba liên tiếp khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran mở rộng, làm gián đoạn hoạt động vận chuyển dầu tại khu vực Trung Đông.

Một số nhà phân tích cảnh báo giá dầu có thể tăng lên 150 USD/thùng vào cuối tháng 3/2026 nếu việc vận chuyển qua eo biển không được nối lại. Đây là kịch bản mà giới doanh nghiệp trong nước đang theo dõi sát sao với nhiều lo ngại.

Trước diễn biến đó, ngày 7/3, liên Bộ Công Thương - Tài chính đã thực hiện kỳ điều hành bất thường - được kích hoạt khi giá cơ sở xăng dầu tăng trên 7% - khiến giá các mặt hàng xăng dầu đồng loạt tăng mạnh.

Cụ thể, xăng RON95-III lên mức 27.047 đồng/lít, tăng 4.707 đồng tương đương 21,07% so với kỳ trước; dầu diesel 0,05S lên 30.239 đồng/lít, tăng 7.202 đồng tương đương 31,26% so với kỳ trước. Dầu hỏa tăng 8.490 đồng/lít, lên 35.091 đồng/lít; dầu mazut 180CST 3.5S tăng 3.831 đồng/kg, lên 21.327 đồng/kg.

Tính từ đầu năm 2026, giá xăng dầu trong nước đã trải qua 10 lần điều chỉnh, với xu hướng tăng chiếm ưu thế - một áp lực bền bỉ mà nhiều doanh nghiệp vận tải và logistics đang phải gánh chịu mỗi ngày.

Với đặc thù sử dụng lượng nhiên liệu lớn, ngành vận tải là một trong những lĩnh vực chịu tác động nặng nề nhất. Chi phí xăng dầu chiếm khoảng 35 - 40% tổng chi phí trên doanh thu của các doanh nghiệp vận tải hành khách. Khi giá nhiên liệu tăng vọt như hiện nay, bài toán duy trì hoạt động trở thành thách thức sống còn.

Ông H - đại diện một doanh nghiệp vận tải - thừa nhận doanh nghiệp đang "vật lộn giữa bão giá xăng dầu và các chi phí tăng cao". Từ đầu năm 2026 đến nay, giá xăng dầu tăng hai kỳ liên tiếp đã ảnh hưởng lớn đến hoạt động, nhiều chuyến xe "hụt thu", và nếu giá xăng dầu tiếp tục tăng mà vẫn giữ giá vé, doanh nghiệp chắc chắn lỗ.

Phó Giám đốc một Công ty Vận tải cho biết, giá dầu đã tăng khoảng 20% so với trước đây. Với doanh nghiệp đang khai thác hàng trăm chuyến xe mỗi ngày từ Hà Nội đi Thanh Hóa, Quảng Ninh và ngược lại, chi phí nhiên liệu tăng khiến việc điều hành hoạt động gặp nhiều khó khăn.

Một tín hiệu đáng lo ngại khác là đã xuất hiện tình trạng một số nhà xe chủ động cắt giảm chuyến để hạn chế rủi ro thua lỗ trước bối cảnh giá xăng dầu tăng mạnh. Xu hướng này, nếu tiếp tục, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu đi lại của người dân, đặc biệt tại các tuyến liên tỉnh.

Với vận tải hàng hóa đường dài, nỗi đau còn lớn hơn. Một doanh nghiệp vận tải tuyến TP.HCM - Lâm Đồng nhận định giá dầu tăng hơn 50% như hiện nay ảnh hưởng rất nhiều đến việc duy trì lợi nhuận mỗi cước xe, và doanh nghiệp vận tải đường dài đang thấu nỗi đau này nhất.

Đối với ngành logistics, tác động của giá xăng dầu mang tính hệ thống và sâu rộng hơn. Chi phí vận tải chiếm tới 60% tổng chi phí vận hành logistics; khi giá xăng dầu tăng đột biến, áp lực lên chi phí toàn ngành là rất lớn.

Đại diện một doanh nghiệp may mặc cho biết, chỉ cần giá xăng tăng là các đơn vị vận chuyển có thể điều chỉnh phụ phí nhiên liệu, và chi phí giao nhận của doanh nghiệp cũng bị ảnh hưởng theo. Giá xăng tăng còn có thể tác động gián tiếp đến chi phí sản xuất khi giá nguyên phụ liệu, chi phí vận hành của các xưởng và đối tác trong chuỗi cung ứng đều có khả năng tăng lên.

Biến động địa chính trị không những đe dọa an ninh năng lượng, mà còn đẩy chi phí logistics tăng cao, trực tiếp bào mòn biên lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong nước. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp đang phục hồi sau giai đoạn khó khăn hậu đại dịch, cú sốc giá năng lượng này đến vào thời điểm sức chống chịu tài chính còn hạn chế.

Tuy nhiên, hiện nay là dù chi phí tăng mạnh, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa dám điều chỉnh giá vì lo mất khách trong bối cảnh sức mua chưa phục hồi và cạnh tranh gay gắt. Áp lực này tạo ra tình trạng "kẹp hai đầu": không tăng giá thì lỗ, tăng giá thì mất thị phần.

Đại diện Hiệp hội vận tải Hà Nội đề nghị các doanh nghiệp trực thuộc không nên vội tăng giá vé mà cần chờ đợi, chia sẻ khó khăn với khách hàng và cơ quan quản lý để bình ổn hoạt động.

Trong khi đó, về giải pháp dài hạn, các doanh nghiệp vận tải đang triển khai nhiều biện pháp tối ưu hoạt động như hạn chế xe chạy rỗng, điều phối phương tiện hợp lý và tăng cường ứng dụng công nghệ để tối ưu quãng đường di chuyển, đồng thời tính toán chuyển đổi sang các phương tiện tiết kiệm nhiên liệu hoặc xe điện trong dài hạn.

Hoàng Nguyễn