Mỹ áp thuế 104% với Trung Quốc: Hàng Việt có tăng giá?
Việc Mỹ tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc không chỉ làm gia tăng căng thẳng trong thương mại quốc tế mà còn gây ảnh hưởng lan rộng đến các nền kinh tế khu vực, bao gồm Việt Nam.
Gián tiếp tạo ra những biến động nhất định
Việc Mỹ áp thuế 104% với hàng hóa Trung Quốc không ảnh hưởng trực tiếp đến hàng Việt Nam, nhưng lại gián tiếp tạo ra những biến động nhất định, đặc biệt trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang gắn kết chặt chẽ.
Theo TS. Nguyễn Bích Trâm, chuyên gia nghiên cứu chuỗi cung ứng tại Viện Kinh tế và Chính sách (VEPR), Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong chuỗi cung ứng do sự phụ thuộc vào nguyên vật liệu nhập khẩu từ Trung Quốc, nhất là trong các ngành như dệt may, điện tử, nhựa và cơ khí. Khi giá hàng hóa Trung Quốc tăng do thuế, chi phí đầu vào của doanh nghiệp Việt cũng sẽ chịu áp lực theo, từ đó dẫn đến giá sản phẩm sản xuất trong nước hoặc để xuất khẩu có xu hướng tăng.
Các doanh nghiệp cũng đang cảm nhận được sức nóng từ biến động này. Ông Trần Quốc Dũng - Giám đốc một công ty xuất khẩu đồ gỗ tại Bình Dương cho biết, từ đầu quý II, chi phí vận chuyển và nguyên liệu đầu vào đã bắt đầu nhích lên. Một số khách hàng lớn của chúng tôi từ châu Âu và Mỹ đang yêu cầu chào lại giá do họ lo ngại giá hàng hóa tại Việt Nam sẽ tăng theo diễn biến của thương chiến.
Dưới tác động của việc các đơn hàng chuyển dịch từ Trung Quốc sang Việt Nam, một số khu vực công nghiệp trọng điểm đang đối mặt với tình trạng cung vượt cầu. Điều này dẫn đến việc giá thuê nhà xưởng, lao động và chi phí logistics có xu hướng tăng cao, gây thêm áp lực cho doanh nghiệp trong nước.
Theo ông Lê Mạnh Hà - Chuyên gia tại Trung tâm Phân tích thị trường, điều này là "con dao hai lưỡi", Việt Nam có thể nhận được lợi ích tạm thời từ sự chuyển dịch dòng vốn và đơn hàng, nhưng nếu không quản lý hiệu quả các chi phí phát sinh, các doanh nghiệp trong nước sẽ chịu thiệt hại trước tiên, đặc biệt khi phải đối mặt với áp lực cạnh tranh về giá cả và khả năng đáp ứng đơn hàng.
Xét về khía cạnh thị trường, sự gia tăng giá cả hàng hóa Việt Nam – dù chỉ trong một số lĩnh vực – có thể làm suy giảm khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt trên thị trường quốc tế, đặc biệt tại các thị trường nhạy cảm với biến động giá như Mỹ và EU. Trong nước, nếu chi phí tiếp tục tăng trong thời gian dài, người tiêu dùng sẽ phải đối mặt với việc giá cả các mặt hàng thiết yếu và sản phẩm công nghiệp tăng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống.
Cuộc chiến thuế kéo dài giữa Mỹ và Trung Quốc, theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, có thể tạo ra những tác động tiêu cực lan rộng đến các nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu như Việt Nam. Báo cáo nhấn mạnh rằng trong khi Việt Nam có thể tận dụng cơ hội thu hút vốn FDI và đơn hàng trong ngắn hạn, các rủi ro như lạm phát, biến động tỷ giá và sự bất ổn trong chuỗi cung ứng có khả năng tăng cao nếu căng thẳng thương mại tiếp tục leo thang.
Cuộc chiến kéo dài sẽ khiến chuỗi cung ứng toàn cầu rối loạn
Vào đầu tuần, Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa sẽ áp thuế bổ sung 50% đối với hàng hóa Trung Quốc từ ngày 09/04 nếu nước này không rút lại mức thuế trả đũa 34% đối với Mỹ. Như vậy, với 20% thuế hiện hành và 34% thuế đối ứng, Trung Quốc sẽ phải chịu tổng cộng 104% thuế nhập khẩu từ Mỹ.
Ngày 8/4, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho rằng Trung Quốc đã phạm sai lầm khi trả đũa Mỹ và sẽ phải chịu mức thuế 104% từ ngày 9/4: “ Tôi vừa có cuộc trao đổi với Tổng thống Donald Trump, ông tin rằng Trung Quốc muốn và cần phải đạt một thỏa thuận với Mỹ. Tuy nhiên, việc Bắc Kinh lựa chọn trả đũa là một sai lầm chiến lược. Khi Mỹ bị khiêu khích, Tổng thống Trump sẽ không ngần ngại đáp trả. Đó là lý do mức thuế 104% sẽ được kích hoạt. Ông tin rằng phía Trung Quốc đang lúng túng trong việc khởi động tiến trình đàm phán. Tổng thống nhấn mạnh, nếu Trung Quốc chủ động tiếp cận thiện chí, ông sẽ sẵn sàng đối thoại một cách nhã nhặn – nhưng luôn đặt lợi ích của người dân Mỹ lên hàng đầu."
Đây được coi là một trong những động thái mạnh tay nhất trong căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Chính quyền Mỹ lý cho biết mức thuế cao kỷ lục này nhằm đáp trả việc Trung Quốc đã áp mức thuế 34% lên hàng hóa Mỹ trước đó, cùng với đó cũng khẳng định mục tiêu là để tái lập sự công bằng trong thương mại toàn cầu và bảo vệ ngành sản xuất nội địa. Tuy vậy, động thái này vấp phải nhiều chỉ trích trong nội bộ nước Mỹ, khi các chuyên gia và doanh nghiệp lo ngại rằng việc tăng thuế sẽ dẫn đến chi phí nhập khẩu tăng vọt, ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả hàng hóa tiêu dùng và gây bất ổn cho nền kinh tế Mỹ.
Đài CNN cho hay, đây là bước leo thang mới trong chính sách thương mại cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump với Trung Quốc trong nhiệm kỳ thứ hai của ông
Phản ứng từ phía Trung Quốc cũng không kém phần gay gắt. Bắc Kinh coi hành động này là “tống tiền” và cam kết sẽ “chiến đấu đến cùng”, làm gia tăng đáng kể mức độ căng thẳng trong quan hệ thương mại song phương.
Giới quan sát đánh giá, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tăng cường xuất khẩu sang các thị trường châu Âu, ASEAN và châu Phi như một cách đề bù đắp.
Trong ngắn hạn, một làn sóng các doanh nghiệp tây bắt đầu xem xét rút dần hoạt động từ Trung Quốc để tránh thiệt hại do chi phí thuế gia tăng.
Chiến tranh thuế quan giữa Mỹ và Trung Quốc đang bước sang một giai đoạn gay gắt hơn. Nhiều chuyên gia lo ngại về một cuộc chiến kéo dài sẽ khiến chuỗi cung ứng toàn cầu rối loạn, lạm phát gia tăng và nguy cơ sốc tài chính.
Trong bối cảnh địa chính trị và kinh tế toàn cầu ngày càng biến động, cuộc chiến thuế quan giữa Mỹ và Trung Quốc không chỉ là màn đối đầu giữa hai siêu cường, mà còn là phép thử cho bản lĩnh và khả năng thích ứng của các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam. Tận dụng cơ hội, phòng ngừa rủi ro và duy trì thế cân bằng là ba trụ cột chiến lược mà Việt Nam cần kiên định theo đuổi. Chỉ khi điềm tĩnh và linh hoạt trong chính sách đối ngoại – thương mại, Việt Nam mới có thể vững vàng vượt qua sóng gió và khẳng định vai trò của mình trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
Bích Ngọc
